پرش به محتوا

میراث حوزه اصفهان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۸: خط ۸:
[[مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان]] (...)
[[مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان]] (...)


[[قاسمي، رحيم]] (گردآورنده)
[[قاسمی، رحیم]] (گردآورنده)


[[هادی‌ زاده، مجید]] (گردآورنده)
[[هادی‌ زاده، مجید]] (گردآورنده)
خط ۲۷: خط ۲۷:
فقه جعفری - متون قدیمی تا قرن 14  
فقه جعفری - متون قدیمی تا قرن 14  


| ناشر =مؤسسه فرهنگی مطالعاتي الزهراء (عليها السلام)
| ناشر =مؤسسه فرهنگی مطالعاتي الزهراء (عليهاالسلام)


مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان  
مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان  
خط ۶۲: خط ۶۲:
| شابک =964-92974-9-9  
| شابک =964-92974-9-9  
| تعداد جلد =12  
| تعداد جلد =12  
| کتابخانۀ دیجیتال نور =
| کتابخانۀ دیجیتال نور =10863
| کتابخوان همراه نور =10863
| کتابخوان همراه نور =10863
| کد پدیدآور =09958
| کد پدیدآور =09958
خط ۶۹: خط ۶۹:
}}  
}}  


'''میراث حوزه اصفهان''' مجموعه رساله‌های کوتاه عربی و فارسی در موضوعات مختلف فقهی، تفسیری، عرفانی و... است که توسط [[سید احمد سجادی]]، [[قاسمي، رحيم|رحیم قاسمی]]، [[هادی‌ زاده، مجید|مجید هادی زاده]]، [[نورمحمدي، محمدجواد|محمدجواد نورمحمدی]]، [[نريماني، محمود|محمود نریمانی]] فراهم شده است.
'''میراث حوزه اصفهان''' مجموعه رساله‌های کوتاه عربی و فارسی در موضوعات مختلف فقهی، تفسیری، عرفانی و... است که توسط [[سید احمد سجادی]]، [[قاسمی، رحیم|رحیم قاسمی]]، [[هادی‌ زاده، مجید|مجید هادی زاده]]، [[نورمحمدي، محمدجواد|محمدجواد نورمحمدی]]، [[نريماني، محمود|محمود نریمانی]] فراهم شده است.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۷۷: خط ۷۷:
===جلد اول===
===جلد اول===
#'''إجالة الفكر في فضاء مسألة القضاء و القدر'''، اثر شیخ بهاء‎الدین فاضل اصفهانى (متوفی ۱۱۳۷ق)؛ در این رساله عربی به بحث از مسئله جبر و اختیار پرداخته شده و به‌تفصیل، دلایل عقیده شیعه و اشاعره مورد بررسی قرار گرفته است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج1، ص24</ref>.
#'''إجالة الفكر في فضاء مسألة القضاء و القدر'''، اثر شیخ بهاء‎الدین فاضل اصفهانى (متوفی ۱۱۳۷ق)؛ در این رساله عربی به بحث از مسئله جبر و اختیار پرداخته شده و به‌تفصیل، دلایل عقیده شیعه و اشاعره مورد بررسی قرار گرفته است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج1، ص24</ref>.
#'''رسائل '''تجسّم الأعمال'''، '''وحدت وجود'''، '''أجل محتوم''' و '''سهو النّبى از آثار محمد بن حسین مازندرانی معروف به [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا اسماعیل خواجویى]] (متوفى ۱۱۷۳ق)، چهار رساله در موضوعات کلامی - فلسفی است. از میان این چهار رساله تنها اولی به عربی نگارش شده است. محقق رساله اول محمدحسین بن محمدعلی و محقق سه رساله دیگر [[رجایی، سید مهدی|سید مهدی رجایی]] است'''<ref>ر.ک: همان، ص81</ref>.'''
#'''رسائل '''تجسّم الأعمال'''، '''وحدت وجود'''، '''أجل محتوم''' و '''سهو النّبى از آثار محمد بن حسین مازندرانی معروف به [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا اسماعیل خواجویى]] (متوفى ۱۱۷۳ق)، چهار رساله در موضوعات کلامی - فلسفی است. از میان این چهار رساله تنها اولی به عربی نگارش شده است. محقق رساله اول محمدحسین بن محمدعلی و محقق سه رساله دیگر [[رجایی، مهدی|سید مهدی رجایی]] است'''<ref>ر.ک: همان، ص81</ref>.'''
#'''شرح خطبه شقشقیه''' اثر علامه [[کلباسی، محمد بن محمدابراهیم|میرزا ابوالمعالى کلباسى]] (متوفی ۱۳۱۵ق)؛ رساله‌ای است که با هدف گزارش خطبه معروف شقشقیه [[امام على(ع)|امام علی(ع)]] نوشته شده است. این رساله عربی بر اساس دیدگاه‌های زبان‌شناسه‌گانه تنظیم شده و توضیحات لغوی و گاه دستوری بیشترین درون‌مایه آن را تشکیل می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص206-205</ref>.
#'''شرح خطبه شقشقیه''' اثر علامه [[کلباسی، محمد بن محمدابراهیم|میرزا ابوالمعالى کلباسى]] (متوفی ۱۳۱۵ق)؛ رساله‌ای است که با هدف گزارش خطبه معروف شقشقیه [[امام على(ع)|امام علی(ع)]] نوشته شده است. این رساله عربی بر اساس دیدگاه‌های زبان‌شناسه‌گانه تنظیم شده و توضیحات لغوی و گاه دستوری بیشترین درون‌مایه آن را تشکیل می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص206-205</ref>.
#'''دو رساله فقهى''' اثر [[شفتی بیدآبادی، سید محمدباقر|علامه سید محمدباقر موسوى شفتى]] (متوفی ۱۲۶۰ق)؛ مشتمل بر طرح چند سؤال و جواب فقهی است که به‌تفصیل به شیوه مستدل و مستند مورد بررسی قرار گرفته است. رساله به زبان فارسی- عربی نگارش و توسط [[سید مهدی شفتی]] تحقیق شده است. در رساله اول به این سؤال پاسخ داده شده است: شخصی زوجه خود را مطلقه نموده به طلاق رجعی، بعدازآن حق الرجوع خود را صلح نموده به او به نفقه ایام عده، بعدازآن در اثنای عده رجوع نموده، بعد از انقضای عده، آن زن به دیگری شوهر نموده؛ حال، این زن زوجه ثانی است یا اول؟ و در رساله دوم به این سؤال پاسخ داده شده: هرگاه زید زوجه خود را طلاق خلعی گفت آیا می‌تواند در اثنای عده، خواهر مطلقه مزبوره را عقد کند برای خود یا نه؟ درصورتی‌که تواند، آیا عکس می‌تواند بکند یعنی زوجه جدید را طلاق باین گوید و در عده او اخت او را که مطلقه اولی باشد عقد نماید یا نه؟ آیا در این باب، فرقی میان عقد دائمی و انقطاعی هست یا نه؟<ref>ر.ک: همان، ص281 و 297</ref>.
#'''دو رساله فقهى''' اثر [[شفتی بیدآبادی، سید محمدباقر|علامه سید محمدباقر موسوى شفتى]] (متوفی ۱۲۶۰ق)؛ مشتمل بر طرح چند سؤال و جواب فقهی است که به‌تفصیل به شیوه مستدل و مستند مورد بررسی قرار گرفته است. رساله به زبان فارسی- عربی نگارش و توسط [[سید مهدی شفتی]] تحقیق شده است. در رساله اول به این سؤال پاسخ داده شده است: شخصی زوجه خود را مطلقه نموده به طلاق رجعی، بعدازآن حق الرجوع خود را صلح نموده به او به نفقه ایام عده، بعدازآن در اثنای عده رجوع نموده، بعد از انقضای عده، آن زن به دیگری شوهر نموده؛ حال، این زن زوجه ثانی است یا اول؟ و در رساله دوم به این سؤال پاسخ داده شده: هرگاه زید زوجه خود را طلاق خلعی گفت آیا می‌تواند در اثنای عده، خواهر مطلقه مزبوره را عقد کند برای خود یا نه؟ درصورتی‌که تواند، آیا عکس می‌تواند بکند یعنی زوجه جدید را طلاق باین گوید و در عده او اخت او را که مطلقه اولی باشد عقد نماید یا نه؟ آیا در این باب، فرقی میان عقد دائمی و انقطاعی هست یا نه؟<ref>ر.ک: همان، ص281 و 297</ref>.
#'''نجعة المرتاد''' یا '''كبوات الجياد في حواشي ميدان نجاة العباد'''، اثر ابوالمجد شیخ محمدرضا نجفى (متوفی ‎۱۳۶۲ق)؛ شرح و به عبارت بهتر جرحی عالمانه بر رساله فقهی [[صاحب جواهر، محمدحسن|شیخ محمدحسن اصفهانی نجفی]] (متوفی 1266ق) صاحب «[[جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام|جواهر الکلام]]» است که در آن آراء برخی از اعاظم فقهای شیعه که بر نجاة العباد حاشیه‌ای نگاشته‌اند نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. این اثر به زبان عربی نگارش و با تحقیق [[قاسمي، رحيم|رحیم قاسمی]] منتشر شده است<ref>ر.ک: همان، ص324-323</ref>.
#'''نجعة المرتاد''' یا '''كبوات الجياد في حواشي ميدان نجاة العباد'''، اثر ابوالمجد شیخ محمدرضا نجفى (متوفی ‎۱۳۶۲ق)؛ شرح و به عبارت بهتر جرحی عالمانه بر رساله فقهی [[صاحب جواهر، محمدحسن|شیخ محمدحسن اصفهانی نجفی]] (متوفی 1266ق) صاحب «[[جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام|جواهر الکلام]]» است که در آن آراء برخی از اعاظم فقهای شیعه که بر نجاة العباد حاشیه‌ای نگاشته‌اند نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. این اثر به زبان عربی نگارش و با تحقیق [[قاسمی، رحیم|رحیم قاسمی]] منتشر شده است<ref>ر.ک: همان، ص324-323</ref>.


===جلد دوم===
===جلد دوم===
#'''قبلة البلدان''' نوشته [[ادیب، شیخ عباسعلی|شیخ عباسعلی ادیب]] (متوفی 1371ش)؛ رساله‌ای است به زبان فارسی که از دو بخش عمده تشکیل شده است: در بخش نخست توضیحاتی اجمالی پیرامون شماری از مباحث مقدماتی علم هیئت است که از مقدمات لازم برای تحصیل سمت قبله هر نقطه به شمار می‌آید. در بخش دوم نیز تعیین قبله بسیاری از نقاط جغرافیایی بسیط ارض – و به‌صورت عمده مناطق داخل ایران- در ضمن جدول‎هایی است<ref>ر.ک: همان، ج2، ص57-56</ref>. کتاب به زبان فارسی و با مقدمه و تحقیق مجید هادیزاده منتشر شده است.
#'''قبلة البلدان''' نوشته [[ادیب، شیخ عباسعلی|شیخ عباسعلی ادیب]] (متوفی 1371ش)؛ رساله‌ای است به زبان فارسی که از دو بخش عمده تشکیل شده است: در بخش نخست توضیحاتی اجمالی پیرامون شماری از مباحث مقدماتی علم هیئت است که از مقدمات لازم برای تحصیل سمت قبله هر نقطه به شمار می‌آید. در بخش دوم نیز تعیین قبله بسیاری از نقاط جغرافیایی بسیط ارض – و به‌صورت عمده مناطق داخل ایران- در ضمن جدول‎هایی است<ref>ر.ک: همان، ج2، ص57-56</ref>. کتاب به زبان فارسی و با مقدمه و تحقیق مجید هادیزاده منتشر شده است.
#'''قبض الوقف''' نوشته شیخ منیر‎الدین بروجردی اصفهانی (متوفی 1342ق)، رساله‌ای فقهی به زبان عربی در موضوع قبض وقف است. عده‌ای از فقهای شیعه قبض و اقباض را از شرایط صحت و عده‌ای دیگر آن را از شرایط لزوم عقد وقف دانسته‌اند<ref>ر.ک: تویسرکانی، سید احمد، ص25</ref>. نویسنده مباحث رساله را در 18 مقام طرح کرده است. محقق و مصحح کتاب مهدی باقری است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج2، ص103</ref>.
#'''قبض الوقف''' نوشته شیخ منیر‎الدین بروجردی اصفهانی (متوفی 1342ق)، رساله‌ای فقهی به زبان عربی در موضوع قبض وقف است. عده‌ای از فقهای شیعه قبض و اقباض را از شرایط صحت و عده‌ای دیگر آن را از شرایط لزوم عقد وقف دانسته‌اند<ref>ر.ک: تویسرکانی، سید احمد، ص25</ref>. نویسنده مباحث رساله را در 18 مقام طرح کرده است. محقق و مصحح کتاب مهدی باقری است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج2، ص103</ref>.
#'''شرح خطبه متقین''' نوشته [[مجلسی، محمدتقی|علامه محمدتقی مجلسی]] (متوفی 1070ق)، شرحی عربی- فارسی بر خطبه متقین [[امام على(ع)|علی بن ابی‎طالب(ع)]] است که با تصحیح و تحقیق جویا جهانبخش منتشر شده است<ref>ر.ک: همان، ص129</ref>.
#'''شرح خطبه متقین''' نوشته [[مجلسی، محمدتقی|علامه محمدتقی مجلسی]] (متوفی 1070ق)، شرحی عربی- فارسی بر خطبه متقین [[امام على(ع)|علی بن ابی‎طالب(ع)]] است که با تصحیح و تحقیق [[جهانبخش، جويا|جویا جهانبخش]] منتشر شده است<ref>ر.ک: همان، ص129</ref>.
#'''اجازات خاندان روضاتیان''' حاوی هفت اجازه از [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|مرحوم سید محمدباقر موسوی]] مشهور به [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|صاحب روضات الجنات]] (متوفی 1313ق) است که جهت برخی از شاگردانش صادر شده است. اجازات به قلم سید جعفر حسینی اشکوری تدوین و تصحیح شده است<ref>ر.ک: همان، ص240-239</ref>.
#'''اجازات خاندان روضاتیان''' حاوی هفت اجازه از [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|مرحوم سید محمدباقر موسوی]] مشهور به [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|صاحب روضات الجنات]] (متوفی 1313ق) است که جهت برخی از شاگردانش صادر شده است. اجازات به قلم سید جعفر حسینی اشکوری تدوین و تصحیح شده است<ref>ر.ک: همان، ص240-239</ref>.
#'''مکارم الآثار: زندگینامه شیخ الرئیس''' اثر [[حبیب‌آبادی، محمدعلی|محمدعلی معلم حبیب‌آبادی]] (متوفی 1396ق)، رساله‌ای است فارسی پیرامون زندگی شیخ الرئیس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|بوعلی سینا]] (متوفی 428ق) با استفاده از نامه دانشوران ناصری و بیست کتاب دیگر. در پایان رساله نیز مقاله کوتاه دیگری از نویسنده با موضوع '''تحقیق در تاریخ تولد شیخ الرئیس ابوعلی بن سینا''' ارائه شده که می‌تواند مکمل رساله باشد. مقدمه و تصحیح هر دو رساله به قلم [[هادی‌ زاده، مجید|مجید هادی‌زاده]] است<ref>ر.ک: همان، ص 288-285</ref>.
#'''مکارم الآثار: زندگی‌نامه شیخ الرئیس''' اثر [[حبیب‌آبادی، محمدعلی|محمدعلی معلم حبیب‌آبادی]] (متوفی 1396ق)، رساله‌ای است فارسی پیرامون زندگی شیخ الرئیس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|بوعلی سینا]] (متوفی 428ق) با استفاده از نامه دانشوران ناصری و بیست کتاب دیگر. در پایان رساله نیز مقاله کوتاه دیگری از نویسنده با موضوع '''تحقیق در تاریخ تولد شیخ الرئیس ابوعلی بن سینا''' ارائه شده که می‌تواند مکمل رساله باشد. مقدمه و تصحیح هر دو رساله به قلم [[هادی‌ زاده، مجید|مجید هادی‌زاده]] است<ref>ر.ک: همان، ص 288-285</ref>.
#'''گل گلشن''' منتخبی است از منظومه [[گلشن راز]] [[شبستری، محمود|شیخ محمود شبستری]] (متوفی حدود 720ق) به قلم مجدالدین نجفی اصفهانی (متوفی 1403ق) که با تحقیق جویا جهانبخش منتشر شده است<ref>ر.ک: همان، ص391</ref>.
#'''گل گلشن''' منتخبی است از منظومه [[گلشن راز]] [[شبستری، محمود|شیخ محمود شبستری]] (متوفی حدود 720ق) به قلم مجدالدین نجفی اصفهانی (متوفی 1403ق) که با تحقیق [[جهانبخش، جويا|جویا جهانبخش]] منتشر شده است<ref>ر.ک: همان، ص391</ref>.


===جلد سوم===
===جلد سوم===
خط ۹۶: خط ۹۶:
#'''مرآت العاشقین''' نوشته شیخ محسن عاصی اصفهانی رشتی (متوفی بعد از 1290ق)، اثر منظومی است در عرفان و به فارسی که در حدود سیصد بیت است. شاعر تخلص خود را عاصی آورده و در سال 1242ق از سرودن و نوشتن آن فارغ شده است. علی صدرایی خویی تحقیق این اثر را به عهده داشته است<ref>ر.ک: همان، ص233 و 239</ref>.
#'''مرآت العاشقین''' نوشته شیخ محسن عاصی اصفهانی رشتی (متوفی بعد از 1290ق)، اثر منظومی است در عرفان و به فارسی که در حدود سیصد بیت است. شاعر تخلص خود را عاصی آورده و در سال 1242ق از سرودن و نوشتن آن فارغ شده است. علی صدرایی خویی تحقیق این اثر را به عهده داشته است<ref>ر.ک: همان، ص233 و 239</ref>.
#'''گزیده رساله اخلاق''' به قلم آیت‌الله ابراهیم ریاضی نجف‌آبادی (متوفی 1334ق)، سیری در آفاق و انفس و بررسی آیات توحید و فطرت است که به قلمی روان و همراه با صداقت و خلوص خاصی نوشته شده است و خواننده را شیفته خود کرده، تحت تأثیر قرار می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص274</ref>. محمدجواد نور محمدی محقق این رساله است.
#'''گزیده رساله اخلاق''' به قلم آیت‌الله ابراهیم ریاضی نجف‌آبادی (متوفی 1334ق)، سیری در آفاق و انفس و بررسی آیات توحید و فطرت است که به قلمی روان و همراه با صداقت و خلوص خاصی نوشته شده است و خواننده را شیفته خود کرده، تحت تأثیر قرار می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص274</ref>. محمدجواد نور محمدی محقق این رساله است.
#'''استحباب التختم بالعقیق''' نوشته [[خوزانی، محمدابراهیم|محمدابراهیم خوزانی]] (شهادت 1160ق)، رساله‌ای زیبا و کوتاه به زبان عربی در باب استحباب پوشیدن انگشتری عقیق است که با استفاده از روایات اهل‎بیت(ع) نوشته شده است. تحقیق رساله به قلم محمد داوری است<ref>ر.ک: همان، ص349</ref>.
#'''استحباب التختم بالعقیق''' نوشته [[خوزانی، محمدابراهیم|محمدابراهیم خوزانی]] (شهادت 1160ق)، رساله‌ای زیبا و کوتاه به زبان عربی در باب استحباب پوشیدن انگشتری عقیق است که با استفاده از روایات اهل‎‌بیت(ع) نوشته شده است. تحقیق رساله به قلم محمد داوری است<ref>ر.ک: همان، ص349</ref>.
#'''شرح عوامل نحو''' از آثار محمد بن حسن اصفهانی معروف به فاضل هندی (متوفی 1137ق) است. فاضل هندی به جهت تألیف کتاب کشف اللثام به کاشف اللثام متصف است. اثر حاضر شرحی مختصر بر عوامل جرجانی است. حسن این شرح در این است که از ارائه بحث‎های طولانی و حاشیه‌ای پرهیز و به بیان مثال‎هایی برای تفهیم مطلب اکتفا کرده است. این اثر اگرچه برجستگی فراوانی در مباحث نحوی ندارد اما به جهت شخصیت باعظمت فاضل هندی حائز اهمیت است. اباذر کافی موسوی محقق و مصحح این رساله است<ref>ر.ک: همان، ص357 و 360</ref>.
#'''شرح عوامل نحو''' از آثار محمد بن حسن اصفهانی معروف به فاضل هندی (متوفی 1137ق) است. فاضل هندی به جهت تألیف کتاب کشف اللثام به کاشف اللثام متصف است. اثر حاضر شرحی مختصر بر عوامل جرجانی است. حسن این شرح در این است که از ارائه بحث‎های طولانی و حاشیه‌ای پرهیز و به بیان مثال‎هایی برای تفهیم مطلب اکتفا کرده است. این اثر اگرچه برجستگی فراوانی در مباحث نحوی ندارد اما به جهت شخصیت باعظمت فاضل هندی حائز اهمیت است. اباذر کافی موسوی محقق و مصحح این رساله است<ref>ر.ک: همان، ص357 و 360</ref>.


خط ۱۱۰: خط ۱۱۰:
===جلد پنجم===
===جلد پنجم===
#'''دابة الأرض''' نوشته میر سید احمد علوی عاملی (متوفی 1057ق)؛ بررسی آموزه‌ای قرآنی با عنوان مذکور است که نویسنده در این مقاله در دو بخش به نقل روایات مفسران اهل سنت و شیعه پرداخته است. تصحیح و تحقیق اثر به قلم حامد ناجی اصفهانی است<ref>ر.ک: همان، ج5، ص35-33</ref>.
#'''دابة الأرض''' نوشته میر سید احمد علوی عاملی (متوفی 1057ق)؛ بررسی آموزه‌ای قرآنی با عنوان مذکور است که نویسنده در این مقاله در دو بخش به نقل روایات مفسران اهل سنت و شیعه پرداخته است. تصحیح و تحقیق اثر به قلم حامد ناجی اصفهانی است<ref>ر.ک: همان، ج5، ص35-33</ref>.
#'''شرح خطبة البیان''' [[مجلسی، محمدتقی|علامه محمدتقی مجلسی]] (متوفی 1070ق)؛ گفتاری است با کاست و فزود و نقل‎های ناهمسان که –به قول [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] (متوفی 1070ق) و شماری از دیگر حدیث‎شناسان امامیه- برخی از غالیان و پیروان ایشان به [[امام على(ع)|امیر مؤمنان علی(ع)]] نسبت داده‌اند و اگرچه از حیث لفظ و مضمون مورد خرده‌گیری بوده و در حدیث‎نامه‌های معتبر و مهم شیعی نیز نیامده است<ref>ر.ک: همان، ص50-49</ref>. البته این داوری از [[مجلسی، محمدباقر|علامه مولانا محمدباقر مجلسی]] است که خطبة البیان جز در کتاب‌های غالیان و مانند ایشان نیامده است. نوشته‌های شیخ محمدجواد مغنیه و آقای [[عاملی، جعفرمرتضی|سید جعفر مرتضی عاملی]] دراین‌باره سزاوار مراجعه است<ref>ر.ک: همان، ص52، پی‌نوشت 1</ref>. تصحیح و تحقیق رساله به قلم جویا جهانبخش است.
#'''شرح خطبة البیان''' [[مجلسی، محمدتقی|علامه محمدتقی مجلسی]] (متوفی 1070ق)؛ گفتاری است با کاست و فزود و نقل‎های ناهمسان که –به قول [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]] (متوفی 1070ق) و شماری از دیگر حدیث‎شناسان امامیه- برخی از غالیان و پیروان ایشان به [[امام على(ع)|امیر مؤمنان علی(ع)]] نسبت داده‌اند و اگرچه از حیث لفظ و مضمون مورد خرده‌گیری بوده و در حدیث‎نامه‌های معتبر و مهم شیعی نیز نیامده است<ref>ر.ک: همان، ص50-49</ref>. البته این داوری از [[مجلسی، محمدباقر|علامه مولانا محمدباقر مجلسی]] است که خطبة البیان جز در کتاب‌های غالیان و مانند ایشان نیامده است. نوشته‌های شیخ محمدجواد مغنیه و آقای [[عاملی، جعفرمرتضی|سید جعفر مرتضی عاملی]] دراین‌باره سزاوار مراجعه است<ref>ر.ک: همان، ص52، پی‌نوشت 1</ref>. تصحیح و تحقیق رساله به قلم [[جهانبخش، جويا|جویا جهانبخش]] است.
#'''تقدم نماز زیارت در زیارت از بعید''' نوشته میر سید احمد علوی عاملی (متوفی 1057ق)؛ پیرامون حکم نماز زیارت در مواقعی است که زائر از راه دور معصومین(ع) را زیارت می‌کند. مؤلف اثر بر این عقیده است که در مواردی که زیارت معصوم(ع) از راه دور خوانده می‌شود باید نماز زیارت بر زیارت مقدم شود. تحقیق و تصحیح رساله به قلم [[نورمحمدي، محمدجواد|محمدجواد نورمحمدی]] است<ref>ر.ک: همان، ص331</ref>.
#'''تقدم نماز زیارت در زیارت از بعید''' نوشته میر سید احمد علوی عاملی (متوفی 1057ق)؛ پیرامون حکم نماز زیارت در مواقعی است که زائر از راه دور معصومین(ع) را زیارت می‌کند. مؤلف اثر بر این عقیده است که در مواردی که زیارت معصوم(ع) از راه دور خوانده می‌شود باید نماز زیارت بر زیارت مقدم شود. تحقیق و تصحیح رساله به قلم [[نورمحمدي، محمدجواد|محمدجواد نورمحمدی]] است<ref>ر.ک: همان، ص331</ref>.
#'''هفت استفتای فقهی''' بهاء‎الدین محمد بن حسین عاملی (متوفی 1031ق)؛ در این نوشتار ابتدا عنوان آثار فقهی شیخ بهایی ذکر و پس‌ازآن هفت استفتای فقهی از وی برای اولین بار تقدیم ارباب نظر شده است. محقق اثر علی صدرایی خویی است<ref>ر.ک: همان، ص347</ref>.
#'''هفت استفتای فقهی''' بهاء‎الدین محمد بن حسین عاملی (متوفی 1031ق)؛ در این نوشتار ابتدا عنوان آثار فقهی شیخ بهایی ذکر و پس‌ازآن هفت استفتای فقهی از وی برای اولین بار تقدیم ارباب نظر شده است. محقق اثر علی صدرایی خویی است<ref>ر.ک: همان، ص347</ref>.
خط ۱۲۷: خط ۱۲۷:


===جلد هفتم===
===جلد هفتم===
#'''رساله اربعین حدیث''' نوشته محمد نصیر اصفهانی؛ یکی از متون ارزنده حدیثی شیعه در قرن یازدهم است. این اثر هم‎زمان با [[بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام|بحارالانوار]] [[مجلسی، محمدباقر|مجلسی]] نوشته شده است و جزء آثار بدیع حدیثی به شمار می‌رود. از مؤلف اطلاعات فراوانی نداریم. تصحیح و تحقیق اثر را گروه پژوهشی حضرت آمنه(س) به انجام رسانده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج7، ص21</ref>.
#'''رساله اربعین حدیث''' نوشته محمد نصیر اصفهانی؛ یکی از متون ارزنده حدیثی شیعه در قرن یازدهم است. این اثر هم‎زمان با [[بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام|بحارالانوار]] [[مجلسی، محمدباقر|مجلسی]] نوشته شده است و جزء آثار بدیع حدیثی به شمار می‌رود. از مؤلف اطلاعات فراوانی نداریم. تصحیح و تحقیق اثر را گروه پژوهشی حضرت آمنه(س) به انجام رسانده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج7، ص21</ref>.
#'''رساله بیست فصل در تقویم''' نوشته محمد نصیر بن عبدالله اصفهانی؛ نویسنده این اثر را به زبان فارسی در تاریخ 1182ق نگاشته و در آن به چگونگی و توضیح مطالب و اصطلاحات تقویم‎های آن عصر پرداخته است. تحقیق این اثر به قلم محمد همایونی است<ref>ر.ک: همان، ص22-21</ref>.
#'''رساله بیست فصل در تقویم''' نوشته محمد نصیر بن عبدالله اصفهانی؛ نویسنده این اثر را به زبان فارسی در تاریخ 1182ق نگاشته و در آن به چگونگی و توضیح مطالب و اصطلاحات تقویم‎های آن عصر پرداخته است. تحقیق این اثر به قلم محمد همایونی است<ref>ر.ک: همان، ص22-21</ref>.
#'''تعلیقات تهذيب الأحکام از کتاب طلاق تا دیات''' [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا اسماعیل خواجویی]] (متوفی 1173ق)؛ این اثر یکی از رساله‌های کوتاه خواجویی و درواقع تعلیقات پراکنده‌ای بر نسخه‌ای از تهذیب الأحکام از بحث طلاق تا دیات [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] است. [[رجایی، سید مهدی|سید مهدی رجایی]] این رساله را تحقیق کرده است<ref>ر.ک: همان، ص22</ref>.
#'''تعلیقات تهذيب الأحکام از کتاب طلاق تا دیات''' [[خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین|ملا اسماعیل خواجویی]] (متوفی 1173ق)؛ این اثر یکی از رساله‌های کوتاه خواجویی و درواقع تعلیقات پراکنده‌ای بر نسخه‌ای از تهذیب الأحکام از بحث طلاق تا دیات [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] است. [[رجایی، مهدی|سید مهدی رجایی]] این رساله را تحقیق کرده است<ref>ر.ک: همان، ص22</ref>.
#'''کتابشناسی بهاء‎الدین محمد حسینی نائینی مشهور به مختاری نائینی''' (متوفی بعد از 1131ق)؛ مشتمل بر معرفی 53 کتاب و رساله از مختاری نائینی و از مجموع این گنجینه علمی تعداد 105 نسخه در کتابخانه‌های کشور شناسایی و معرفی شده است. تحقیق کتاب به قلم [[نورمحمدي، محمدجواد|محمدجواد نورمحمدی]] انجام شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج7، ص333</ref>.
#'''کتابشناسی بهاء‎الدین محمد حسینی نائینی مشهور به مختاری نائینی''' (متوفی بعد از 1131ق)؛ مشتمل بر معرفی 53 کتاب و رساله از مختاری نائینی و از مجموع این گنجینه علمی تعداد 105 نسخه در کتابخانه‌های کشور شناسایی و معرفی شده است. تحقیق کتاب به قلم [[نورمحمدي، محمدجواد|محمدجواد نورمحمدی]] انجام شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج7، ص333</ref>.
#'''رساله یک ماه در اصفهان: گزارش سفر تاریخی علامه امینی'''؛ این اثر به فراخور این مجموعه با گزینش و تلخیص فراوان آمده و فقط به ذکر سفر [[امینی نجفی، عبدالحسین|علامه امینی]] و قسمتی از معرفی کتاب الغدیر و اشعار مربوط بسنده شده است. گزینش و تحقیق کتاب به قلم محمد بیدقی انجام گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص399</ref>.
#'''رساله یک ماه در اصفهان: گزارش سفر تاریخی علامه امینی'''؛ این اثر به فراخور این مجموعه با گزینش و تلخیص فراوان آمده و فقط به ذکر سفر [[امینی نجفی، عبدالحسین|علامه امینی]] و قسمتی از معرفی کتاب الغدیر و اشعار مربوط بسنده شده است. گزینش و تحقیق کتاب به قلم محمد بیدقی انجام گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص399</ref>.
خط ۱۳۶: خط ۱۳۶:
#'''رسالة التعليقات علی زبدة البيان''' اثر محمد بن عبدالفتاح تنکابنی معروف به فاضل سراب (متوفی 1124ق) در موضوع آیات الاحکام است. یکی از آثاری که در تألیفات شیعی جایگاه ویژه‌ای به خود اختصاص داده [[زبدة البيان في أحكام القرآن|زبدة البیان]] [[مقدس اردبیلی، احمد بن محمد|مقدس اردبیلی]] (متوفی 993ق) است. این اثر دارای شروح و تعلیقات و ترجمه‌های فراوانی است که از آن جمله تعلیقات فاضل سراب است. این اثر با تحقیق مهدی باقری منتشر شده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج8، ص 20-19</ref>.
#'''رسالة التعليقات علی زبدة البيان''' اثر محمد بن عبدالفتاح تنکابنی معروف به فاضل سراب (متوفی 1124ق) در موضوع آیات الاحکام است. یکی از آثاری که در تألیفات شیعی جایگاه ویژه‌ای به خود اختصاص داده [[زبدة البيان في أحكام القرآن|زبدة البیان]] [[مقدس اردبیلی، احمد بن محمد|مقدس اردبیلی]] (متوفی 993ق) است. این اثر دارای شروح و تعلیقات و ترجمه‌های فراوانی است که از آن جمله تعلیقات فاضل سراب است. این اثر با تحقیق مهدی باقری منتشر شده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج8، ص 20-19</ref>.
#'''رسالة هدایة الضبط''' ملا حبیب‌الله کاشانی (متوفی 1340ق)؛ به بررسی ابعاد مختلف اصول خط و آرایه‌های نگارشی آن با تأکید بر رسم‌الخط قرآن پرداخته و با قلمی روان زوایای این موضوع قرآنی و ادبی را کاویده است. این رساله توسط عماد جبار کاظم تحقیق و تصحیح شده است<ref>ر.ک: همان، ص20</ref>.
#'''رسالة هدایة الضبط''' ملا حبیب‌الله کاشانی (متوفی 1340ق)؛ به بررسی ابعاد مختلف اصول خط و آرایه‌های نگارشی آن با تأکید بر رسم‌الخط قرآن پرداخته و با قلمی روان زوایای این موضوع قرآنی و ادبی را کاویده است. این رساله توسط عماد جبار کاظم تحقیق و تصحیح شده است<ref>ر.ک: همان، ص20</ref>.
#'''رساله طاهریه''' عبدالرحیم بن کرمعلی پاچناری اصفهانی (عالم سده سیزدهم هجری)؛ در طهارت خون معصومین(ع) نوشته شده است. آنچه بیش از مقصود رساله اهمیت دارد، یکی، چرایی پرداختن به موضوع مورد بحث و دیگر چگونگی پرداختن به آن است. محقق اثر جویا جهانبخش در مقدمه‌ای محققانه سابقه و ثمرات موضوع را کاویده و موافقان و مخالفان این نظر را به اجمال مطرح کرده است<ref>ر.ک: همان؛ متن کتاب، ج8، ص368</ref>.
#'''رساله طاهریه''' عبدالرحیم بن کرمعلی پاچناری اصفهانی (عالم سده سیزدهم هجری)؛ در طهارت خون معصومین(ع) نوشته شده است. آنچه بیش از مقصود رساله اهمیت دارد، یکی، چرایی پرداختن به موضوع مورد بحث و دیگر چگونگی پرداختن به آن است. محقق اثر [[جهانبخش، جويا|جویا جهانبخش]] در مقدمه‌ای محققانه سابقه و ثمرات موضوع را کاویده و موافقان و مخالفان این نظر را به اجمال مطرح کرده است<ref>ر.ک: همان؛ متن کتاب، ج8، ص368</ref>.
#'''الأنوار اللامعة لزوار الجامعة''' تألیف بهاء‎الدین محمد حسینی معروف به مختاری نائینی(متوفی بعد از 1131ق)؛ شرحی است گران‌بها بر زیارت جامعه کبیره که باکمال تأسف تا فراز «المکرمون» رسیده و مؤلف از ادامه آن بازمانده است. تحقیق و تصحیح رساله به قلم محمدجواد نور محمدی است<ref>ر.ک: همان، ص467؛ مقدمه، ج1، ص21-20</ref>.
#'''الأنوار اللامعة لزوار الجامعة''' تألیف بهاء‎الدین محمد حسینی معروف به مختاری نائینی(متوفی بعد از 1131ق)؛ شرحی است گران‌بها بر زیارت جامعه کبیره که باکمال تأسف تا فراز «المکرمون» رسیده و مؤلف از ادامه آن بازمانده است. تحقیق و تصحیح رساله به قلم محمدجواد نور محمدی است<ref>ر.ک: همان، ص467؛ مقدمه، ج1، ص21-20</ref>.


خط ۱۴۷: خط ۱۴۷:


===جلد دهم===
===جلد دهم===
#'''رسالة في الحبوة''' اثر [[موسوی شفتی، سید اسدالله بن سید محمدباقر|علامه سید اسدالله شفتی]] (متوفی 1290ق) مشهور به حجت‌الاسلام ثانی؛ در شرح کلام محقق حلی در شرایع الاسلام پیرامون حبوة است. حبوة همان لوازم شخصی پدر است که به پسر بزرگ می‌رسد که در شمارش تعداد آن اختلاف است و قدر متیقن آنکه [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سید مرتضی]] و [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] بر آن ادعای اجماع کرده‌اند: لباس، انگشتر، شمشیر و مصحف است. نویسنده در این اثر به مواردی از ترکه پدر که به پسر بزرگ می‌رسد اشاره کرده و پیرامون آن به‌تفصیل سخن رانده است. تحقیق و تصحیح رساله به قلم [[سید مهدی شفتی]] است<ref>ر.ک: مقدمه، جلد 10، ص20</ref>.
#'''رسالة في الحبوة''' اثر [[موسوی شفتی، سید اسدالله بن سید محمدباقر|علامه سید اسدالله شفتی]] (متوفی 1290ق) مشهور به حجت‌الاسلام ثانی؛ در شرح کلام محقق حلی در شرایع الاسلام پیرامون حبوة است. حبوة همان لوازم شخصی پدر است که به پسر بزرگ می‌رسد که در شمارش تعداد آن اختلاف است و قدر متیقن آنکه [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی]] و [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] بر آن ادعای اجماع کرده‌اند: لباس، انگشتر، شمشیر و مصحف است. نویسنده در این اثر به مواردی از ترکه پدر که به پسر بزرگ می‌رسد اشاره کرده و پیرامون آن به‌تفصیل سخن رانده است. تحقیق و تصحیح رساله به قلم [[سید مهدی شفتی]] است<ref>ر.ک: مقدمه، جلد 10، ص20</ref>.
#'''منبع الخیرات''' اثر ملا محمدعلی آرانی کاشانی (متوفی 1244ق)؛ پیرامون اسرار نماز است و مؤلف با قلمی روان و تأثیرگذار به بررسی اجزاء، ارکان و افعال نماز پرداخته و به بیان اسرار معرفتی آن مبادرت ورزیده است. البته این رساله بی‌پایان مانده و مؤلف بزرگوار آن موفق به اتمام آن نگشته است. محمدجواد نور محمدی تحقیق و تصحیح رساله را انجام داده است<ref>ر.ک: همان، ص21-20؛ متن کتاب، ج10، ص69</ref>.
#'''منبع الخیرات''' اثر ملا محمدعلی آرانی کاشانی (متوفی 1244ق)؛ پیرامون اسرار نماز است و مؤلف با قلمی روان و تأثیرگذار به بررسی اجزاء، ارکان و افعال نماز پرداخته و به بیان اسرار معرفتی آن مبادرت ورزیده است. البته این رساله بی‌پایان مانده و مؤلف بزرگوار آن موفق به اتمام آن نگشته است. محمدجواد نور محمدی تحقیق و تصحیح رساله را انجام داده است<ref>ر.ک: همان، ص21-20؛ متن کتاب، ج10، ص69</ref>.
#'''حجلة العرائس''' تألیف ملا محمدباقر حسینی خاتون‌آبادی (متوفی 1127ق)؛ رساله‌ای است که به درخواست سلطان حسین صفوی پیرامون صیغه‌های عقد ازدواج دائم و موقت و کفاره افطار روزه ماه مبارک رمضان نوشته شده است. مقدمه این رساله با نثری بسیار زیبا آغاز شده است. [[نريماني، محمود|سید محمود نریمانی]] این اثر را تحقیق و تصحیح کرده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج10، ص21</ref>.
#'''حجلة العرائس''' تألیف ملا محمدباقر حسینی خاتون‌آبادی (متوفی 1127ق)؛ رساله‌ای است که به درخواست سلطان حسین صفوی پیرامون صیغه‌های عقد ازدواج دائم و موقت و کفاره افطار روزه ماه مبارک رمضان نوشته شده است. مقدمه این رساله با نثری بسیار زیبا آغاز شده است. [[نريماني، محمود|سید محمود نریمانی]] این اثر را تحقیق و تصحیح کرده است<ref>ر.ک: مقدمه، ج10، ص21</ref>.