۱٬۹۱۸
ویرایش
القدر: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'بگ' به 'بگ') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
| عنوانهای دیگر =کتاب القدر | | عنوانهای دیگر =کتاب القدر | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[ | [[فریابی، جعفر بن محمد]] (نويسنده) | ||
[[منصور، عبدالله بن حمد]] (محقق) | [[منصور، عبدالله بن حمد]] (محقق) | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
| شابک = | | شابک = | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =22598 | ||
| کتابخوان همراه نور =22598 | |||
| کد پدیدآور =14658 | | کد پدیدآور =14658 | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۷: | ||
}} | }} | ||
'''القدر'''، تألیف [[ | '''القدر'''، تألیف [[فریابی، جعفر بن محمد|جعفر بن محمد فریابی]] (متوفی 301ق) از جمله کتب روایی اهل سنت است که بهصورت روایی در موضوعی عقیدتی به نام «قدر» گردآوری شده است. [[منصور، عبدالله بن حمد|عبدالله بن حمد منصور]] تحقیق و استخراج احادیث را به انجام رسانیده است. این اثر در مخالفت با مذهب قدریه به نگارش درآمده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۷: | ||
محقق سپس به سخنان دانشمندان و لغویان بزرگی چون زهری، ذهبی و [[دارقطنی، علی بن عمر|دارقطنی]] درباره فریابی اشاره کرده است. پسازآن اسامی مشهورترین اساتید و شاگردان ایشان را متذکر شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/7 ر.ک: همان، ص9-7]</ref>. | محقق سپس به سخنان دانشمندان و لغویان بزرگی چون زهری، ذهبی و [[دارقطنی، علی بن عمر|دارقطنی]] درباره فریابی اشاره کرده است. پسازآن اسامی مشهورترین اساتید و شاگردان ایشان را متذکر شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/7 ر.ک: همان، ص9-7]</ref>. | ||
محقق شیوه خود در تحقیق این اثر را | محقق شیوه خود در تحقیق این اثر را اینگونه توضیح داده است: | ||
# تمام همت محقق در این اثر ارائه متنی صحیح بوده و لذا پس از تحقیق اثر بر مبنای نسخ خطی، با مراجعه مجدد به کتاب، نکات | # تمام همت محقق در این اثر ارائه متنی صحیح بوده و لذا پس از تحقیق اثر بر مبنای نسخ خطی، با مراجعه مجدد به کتاب، نکات ازدسترفته را استدراک کرده است. | ||
# مطالعه اسانید مصنف و اظهارنظر درباره برخی از آنها با توجه به قواعد علم حدیث و نیز مراعات اتصال اسانید و دیگر قواعد معروف علم حدیث؛ علاوه بر این، استفاده از دیدگاه علمای پیشین نسبت به احادیث. | # مطالعه اسانید مصنف و اظهارنظر درباره برخی از آنها با توجه به قواعد علم حدیث و نیز مراعات اتصال اسانید و دیگر قواعد معروف علم حدیث؛ علاوه بر این، استفاده از دیدگاه علمای پیشین نسبت به احادیث. | ||
# آجری در «الشریعة» بسیاری از نصوص کتاب را ذکر کرده که بهمنزله نسخه سومی برای کتاب است و لذا در پاورقی کتاب مقارنهای بین آن با نسخه اصلی انجام شده است. | # آجری در «الشریعة» بسیاری از نصوص کتاب را ذکر کرده که بهمنزله نسخه سومی برای کتاب است و لذا در پاورقی کتاب مقارنهای بین آن با نسخه اصلی انجام شده است. | ||
# استخراج احادیث و آثار، از منابع سنت و البته اگر در صحیحین یا یکی از آن دو بوده به همین بسنده شده است. | # استخراج احادیث و آثار، از منابع سنت و البته اگر در صحیحین یا یکی از آن دو بوده به همین بسنده شده است. | ||
# شمارهگذاری نصوص کتاب و اعرابگذاری آن. | # شمارهگذاری نصوص کتاب و اعرابگذاری آن. | ||
# گاهی دو نسخه در مواردی چون «قال تعالی»، «قال الله تعالی» و «قال عزوجل» اختلاف دارند. محقق اشاره به این اختلافات را ضروری ندانسته است. همچنین ناسخ نسخه دوم در استنساخ بعضی کلمات اشتباه کرده است؛ | # گاهی دو نسخه در مواردی چون «قال تعالی»، «قال الله تعالی» و «قال عزوجل» اختلاف دارند. محقق اشاره به این اختلافات را ضروری ندانسته است. همچنین ناسخ نسخه دوم در استنساخ بعضی کلمات اشتباه کرده است؛ بهعنوانمثال «اسحاق بن سیار» که در اصل آمده را «اسحاق بن یسار» نوشته است. محقق به این موارد نیز که در اصل صحیح ذکر شده اشاره نکرده است. | ||
# ناسخ «حدثنا» را بهصورت «نا» مختصر نوشته که محقق مطابق اصل به «حدثنا» برگردانده است. | # ناسخ «حدثنا» را بهصورت «نا» مختصر نوشته که محقق مطابق اصل به «حدثنا» برگردانده است. | ||
# محقق در انتها به این نکته تذکر داده که کلام راوی کتاب «حدثنا جعفر» یعنی مصنف کتاب که پیش از بسیاری از احادیث نوشته شده را حذف کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/21 ر.ک: همان، ص22-21]</ref>. | # محقق در انتها به این نکته تذکر داده که کلام راوی کتاب «حدثنا جعفر» یعنی مصنف کتاب که پیش از بسیاری از احادیث نوشته شده را حذف کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/21 ر.ک: همان، ص22-21]</ref>. | ||
پیش از ورود به نص، | پیش از ورود به نص، شرححال مختصر شش تن از رجال اسناد نسخه ذکر شده که عبدالعزیز بن علی ازجی (متوفی 444ق)، ابوطالب عبدالقادر بن محمد یوسفی (متوفی 516ق)، ابوالقاسم یحیی بن اسعد ازجی (متوفی 593ق) از آن جملهاند<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/23 ر.ک: متن کتاب، ص26-23]</ref>. | ||
کتاب همچون بسیاری از منابع روایی اهل سنت با آثاری و اخباری از صحابه در موضوع خلقت آغاز شده است. در شماره نهم درباره خلقت آدم(ع) چنین آمده است: خداوند متعال آدم را آفرید و آدم عطسه کرد و گفت: الحمدلله، خداوند عزوجل فرمود: رحمک ربک (پروردگارت تو را بیامرزد)<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/35 ر.ک: همان، ص36-35]</ref>. | کتاب همچون بسیاری از منابع روایی اهل سنت با آثاری و اخباری از صحابه در موضوع خلقت آغاز شده است. در شماره نهم درباره خلقت آدم(ع) چنین آمده است: خداوند متعال آدم را آفرید و آدم عطسه کرد و گفت: الحمدلله، خداوند عزوجل فرمود: رحمک ربک (پروردگارت تو را بیامرزد)<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/35 ر.ک: همان، ص36-35]</ref>. | ||
در اخبار بعدی چگونگی ادامه خلقت از نسل آدم(ع) مطرح شده است <ref>ر.ک: همان، ص45-44، شماره 25 و 26 و 27</ref>. فریابی اخبار و روایات مشابه را با ذکر «حدثنا فلان نحوه» یا «حدثنا فلان مثله» تذکر داده و از تکرار نص خبر خودداری کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/35 ر.ک: همان، ص35، شماره 8] و [https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/47 ص47، شماره 28]</ref>. | در اخبار بعدی چگونگی ادامه خلقت از نسل آدم(ع) مطرح شده است<ref>ر.ک: همان، ص45-44، شماره 25 و 26 و 27</ref>. فریابی اخبار و روایات مشابه را با ذکر «حدثنا فلان نحوه» یا «حدثنا فلان مثله» تذکر داده و از تکرار نص خبر خودداری کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/35 ر.ک: همان، ص35، شماره 8] و [https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39810/1/47 ص47، شماره 28]</ref>. | ||
در بحثهای مربوط به «ملل و نحل» و عقاید طوایف اسلامی، الفاظی از قبیل «قدریه، مرجئیه، معتزله و رافضه» و غیره زیاد به چشم میخورد؛ «قدریه» منسوب به «قدر» به معنی «تقدیر» و «تاء» آخر کلمه نشانه انتساب به طائفه است؛ یعنی «طایفه قدریه». محدثان اسلامی یادآور میشوند که این واژه در حدیث پیامبر وارد شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2985/20 ر.ک: سبحانی تبریزی، جعفر، ص20]</ref> که فریابی نیز به تعدادی از این روایات اشاره کرده است: | در بحثهای مربوط به «ملل و نحل» و عقاید طوایف اسلامی، الفاظی از قبیل «قدریه، مرجئیه، معتزله و رافضه» و غیره زیاد به چشم میخورد؛ «قدریه» منسوب به «قدر» به معنی «تقدیر» و «تاء» آخر کلمه نشانه انتساب به طائفه است؛ یعنی «طایفه قدریه». محدثان اسلامی یادآور میشوند که این واژه در حدیث پیامبر وارد شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2985/20 ر.ک: سبحانی تبریزی، جعفر، ص20]</ref> که فریابی نیز به تعدادی از این روایات اشاره کرده است: | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۷: | ||
فهارس آخر کتاب مشتمل بر فهارس آیات، اطراف احادیث و آثار با ذکر روات و قائلین آنهاست. | فهارس آخر کتاب مشتمل بر فهارس آیات، اطراف احادیث و آثار با ذکر روات و قائلین آنهاست. | ||
پاورقیها به مطالب متنوعی از جمله اختلاف نسخ، بررسی سند روایات، منابع روایات در دیگر کتب حدیثی و... اختصاص یافته است | |||
==پانویس == | ==پانویس == | ||
<references /> | <references/> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۶: | ||
#[[:noormags:51639|سبحانی تبریزی، جعفر، «ملل و نحل (10): قدریه در احادیث اسلامی»، پایگاه مجلات تخصصی نور: درسهایی از مکتب اسلام، خرداد 1368، سال 29، شماره 2، صفحه 20 تا 27]]. | #[[:noormags:51639|سبحانی تبریزی، جعفر، «ملل و نحل (10): قدریه در احادیث اسلامی»، پایگاه مجلات تخصصی نور: درسهایی از مکتب اسلام، خرداد 1368، سال 29، شماره 2، صفحه 20 تا 27]]. | ||
#[[:noormags:46384| حقانی زنجانی، حسین، «فرقه قدریه و حروریه از دیدگاه اسلام جزء کفارند»، درسهایی از مکتب اسلام، دی 1372، سال 33، شماره 10، صفحه 34 تا 38]]. | #[[:noormags:46384| حقانی زنجانی، حسین، «فرقه قدریه و حروریه از دیدگاه اسلام جزء کفارند»، درسهایی از مکتب اسلام، دی 1372، سال 33، شماره 10، صفحه 34 تا 38]]. | ||
#[[:noormags:1244752|محمد نایف القیسی، قیس، «مرویات معاذة العدویة فی الکتب الستة»؛ پایگاه مجلات تخصصی نور: مجلة البحوث الدراسة | #[[:noormags:1244752|محمد نایف القیسی، قیس، «مرویات معاذة العدویة فی الکتب الستة»؛ پایگاه مجلات تخصصی نور: مجلة البحوث الدراسة الاسلامية، السنة 2010، العدد 22، ص1 تا 35]]. | ||
== وابستهها == | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||