۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
تحفة العالم و ذيل التحفة، سفرنامه و خاطرات (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۲ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۱۲:۰۵
، ۱۲ مارس ۲۰۱۷جایگزینی متن - 'مولف' به 'مؤلف '
جز (جایگزینی متن - 'تاليف' به 'تألیف') |
جز (جایگزینی متن - 'مولف' به 'مؤلف ') |
||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
'''تحفه العالم و ذيل التحفه'''، كتابى است به زبان فارسى كه به موضوعات تاريخى و جغرافيايى و شعر و ادب فارسى و هندشناسى مىپردازد. | '''تحفه العالم و ذيل التحفه'''، كتابى است به زبان فارسى كه به موضوعات تاريخى و جغرافيايى و شعر و ادب فارسى و هندشناسى مىپردازد. | ||
انگيزه | انگيزه مؤلف از نگارش اين اثر به دست دادن آگاهىهايى از اوضاع شوشتر و شمهاى از محاسن و فضايل اجداد و اعمام و بنىاعمام خود بوده است. | ||
== اهميت == | == اهميت == | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
«تحفه العالم» به كسر لام، گزارش ديدهها و شنيدههاى | «تحفه العالم» به كسر لام، گزارش ديدهها و شنيدههاى مؤلف از 1190 تا 1216ق. در نواحى غربى ايران، عراق و هند است. مؤلف بعدها ذيل ناتمامى بر اين كتاب افزوده كه گزارش سفرهاى او از 1216 تا 1219ق. است. | ||
مؤلف سفرنامهاش را به نام پسر عم خود سيد ابوالقاسم مير عالم بهادر، از كارگزاران دستگاه ادارى هند نوشته و به همين خاطر آن را تحفه العالم ناميده است. | |||
فصل اول تا پانزدهم كتاب مطالبى؛ چون جغرافياى تاريخى شوشتر، وصف امامزادهها و بقعههاى آن، تبارنامه سادات نوريه، تبارنامه سادات مرعشى، و سرانجام زندگينامه بزرگان نواحى غرب ايران را در بر مىگيرد. | فصل اول تا پانزدهم كتاب مطالبى؛ چون جغرافياى تاريخى شوشتر، وصف امامزادهها و بقعههاى آن، تبارنامه سادات نوريه، تبارنامه سادات مرعشى، و سرانجام زندگينامه بزرگان نواحى غرب ايران را در بر مىگيرد. | ||
مؤلف كه از نخستين غربزدگان ايرانى و شيفته فرهنگ و تمدن اروپايى است، در فصل پانزدهم به شرح پيشرفتهاى اروپا در زمينههاى گوناگون و گزارش آداب و سنن اروپاييان مىپردازد و از نخستين ايرانيانى است كه از نجوم كوپرنيكوسى و گفتههاى نيوتن درباره جاذبه زمين سخن مىگويد و در آنها به ديده تحسين مىنگرد. | |||
او از كشفيات تازه جغرافيايى در سراسر كره زمين؛ علل به وجود آمده جزاير، معادن، رودخانهها، پيدايش ارض جديد(آمريكا) و برخى از ويژگىهاى آن و شهر لندن و بعضى از ويژگىها و فعاليتهاى خدماتى دولت در آن، مانند فراهم كردن آب، روشن ساختن خيابانها، اقدامات عمرانى دولت انگليس در امر راه سازى، مدارس و دارالشفاهاى افزون از شمار نيز سخن رانده است. ستيز كليسا و حكومت، تبليغات خرافهآميز پاپ و اينكه «اكنون تمام فرنگيان پيروى حكما كنند و در امر مذهب پردهاى دارند» امورى است كه او را به خود متوجه كرده است. | او از كشفيات تازه جغرافيايى در سراسر كره زمين؛ علل به وجود آمده جزاير، معادن، رودخانهها، پيدايش ارض جديد(آمريكا) و برخى از ويژگىهاى آن و شهر لندن و بعضى از ويژگىها و فعاليتهاى خدماتى دولت در آن، مانند فراهم كردن آب، روشن ساختن خيابانها، اقدامات عمرانى دولت انگليس در امر راه سازى، مدارس و دارالشفاهاى افزون از شمار نيز سخن رانده است. ستيز كليسا و حكومت، تبليغات خرافهآميز پاپ و اينكه «اكنون تمام فرنگيان پيروى حكما كنند و در امر مذهب پردهاى دارند» امورى است كه او را به خود متوجه كرده است. | ||
تحفه العالم در بخشهايى كه به توصيف شهرها و نواحى هند، آب و هوا و فرآوردههاى كشاورزى آن سرزمين و آداب و رسوم و جشنها و پرستشگاهها و باورهاى هنديان مىپردازد، آگاهىهاى فراوانى درباره سرزمين و مردم هند و چگونگى رخنه استعمارگران اروپايى، به ويژه انگليسى، در اين سرزمين به دست مىدهد. شايد از اين لحاظ، تحفهالعالم جزء معدود كتابهايى باشد كه درباره جزئيات زندگى مردم هند به زبان فارسى تألیف شد كه خود نشان دهنده دقت نظر و باريك بينى | تحفه العالم در بخشهايى كه به توصيف شهرها و نواحى هند، آب و هوا و فرآوردههاى كشاورزى آن سرزمين و آداب و رسوم و جشنها و پرستشگاهها و باورهاى هنديان مىپردازد، آگاهىهاى فراوانى درباره سرزمين و مردم هند و چگونگى رخنه استعمارگران اروپايى، به ويژه انگليسى، در اين سرزمين به دست مىدهد. شايد از اين لحاظ، تحفهالعالم جزء معدود كتابهايى باشد كه درباره جزئيات زندگى مردم هند به زبان فارسى تألیف شد كه خود نشان دهنده دقت نظر و باريك بينى مؤلف است. | ||
مؤلف در ذيل كتابش گزارشى درباره حمله وهابيان به اماكن مقدس شيعه در عراق و كشتار شيعيان كربلا دارد و پس از آن از سرگذشت شيخ عبدالوهاب، پايهگذار فرقه وهابيه در عربستان و كارهاى او ياد مىكند. وى در نوشتن اين كتاب از تذكره شوشتر، نوشته عموى خود سيد عبدالله و تذكره حزين، نوشته شيخ محمد حزين لاهيجى فراوان بهره برده است؛ اما با اينكه گهگاه عين مطالب اين دو كتاب را رونويس مىكند، هيچ ذكرى از منابع خود به ميان نمىآورد. | |||
== ويژگىها و كاستىها == | == ويژگىها و كاستىها == | ||