الأخلاق في حدیث واحد: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'
جز (جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)')
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۸: خط ۸:
|زبان
|زبان
| زبان = عربی
| زبان = عربی
| کد کنگره =    
| کد کنگره =
| موضوع =
| موضوع =
|ناشر  
|ناشر  
خط ۳۳: خط ۳۳:


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
در مقدمه، به انگیزه نگارش اشاره و سپس حدیث اصلی از پیامبر (ص) نقل می‌شود که صفات مؤمن را به نُه بخش تقسیم کرده است: علم، حلم، عقل، صبر، رفق، نیکوکاری، نسب، حسب و مروت<ref>همان</ref>.
در مقدمه، به انگیزه نگارش اشاره و سپس حدیث اصلی از پیامبر(ص) نقل می‌شود که صفات مؤمن را به نُه بخش تقسیم کرده است: علم، حلم، عقل، صبر، رفق، نیکوکاری، نسب، حسب و مروت<ref>همان</ref>.


باب اول: علم؛ علم در این حدیث، به‌عنوان دوست و مصاحب مؤمن و نوری توصیف شده است که به واسطه آن، سعادت دنیا و آخرت حاصل می‌گردد و وسیله‌ای برای رسیدن به رضای الهی است. از دیدگاه نویسنده، واجب است که انسان برتری علم را بشناسد و وظایف خود را نسبت به آن انجام دهد. طلب علم فریضه‌ای بر هر مسلمان است (طلب العلم فريضة على كل مسلم)، و آیات قرآن به‌صراحت جایگاه عالمان و متعلمان را نزد خداوند بالا می‌برد. در مقایسه با مال، علم برتر است، زیرا علم نگهبان تو است؛ اما تو باید مال را حفظ کنی؛ همچنین علم حاکم است؛ اما مال محکوم. از جمله آداب طلب علم، پرهیز از تکبر و تلاش برای به‌کاربستن آن است؛ چرا که علمی که به آن عمل نشود، بی‌فایده خواهد بود. همچنین بر وظیفه عالم در قبال تعلیم دیگران، و گناه کتمان علم تأکید شده است مگر در مواردی که ترس از ضرر وجود داشته باشد.
باب اول: علم؛ علم در این حدیث، به‌عنوان دوست و مصاحب مؤمن و نوری توصیف شده است که به واسطه آن، سعادت دنیا و آخرت حاصل می‌گردد و وسیله‌ای برای رسیدن به رضای الهی است. از دیدگاه نویسنده، واجب است که انسان برتری علم را بشناسد و وظایف خود را نسبت به آن انجام دهد. طلب علم فریضه‌ای بر هر مسلمان است (طلب العلم فريضة على كل مسلم)، و آیات قرآن به‌صراحت جایگاه عالمان و متعلمان را نزد خداوند بالا می‌برد. در مقایسه با مال، علم برتر است، زیرا علم نگهبان تو است؛ اما تو باید مال را حفظ کنی؛ همچنین علم حاکم است؛ اما مال محکوم. از جمله آداب طلب علم، پرهیز از تکبر و تلاش برای به‌کاربستن آن است؛ چرا که علمی که به آن عمل نشود، بی‌فایده خواهد بود. همچنین بر وظیفه عالم در قبال تعلیم دیگران، و گناه کتمان علم تأکید شده است مگر در مواردی که ترس از ضرر وجود داشته باشد.
خط ۴۹: خط ۴۹:
مظفر عجله را در مقابل رفق می‌داند و اقسام عجله پسندیده و نیز حسرت و پشیمانی را بازگو می‌کند<ref>همان، ص229- 379</ref>.
مظفر عجله را در مقابل رفق می‌داند و اقسام عجله پسندیده و نیز حسرت و پشیمانی را بازگو می‌کند<ref>همان، ص229- 379</ref>.


باب ششم: برّ (نیکوکاری)؛ فضیلت «برّ» در این حدیث شریف، به‌عنوان برادر مؤمن، تلقی گردیده و برای آن، وجوه مختلفی ذکر شده است، از جمله: محبت بنده به خداوند و پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع)، اطاعت از خدا و رسول او، جهاد در راه خدا، اصلاح نفس، اصلاح بین مردم، مراعات حقوق، عدل در معاملات، حرمت غش، استحباب تفقه و  تجارت، عدم اسراف، بخل، تواضع، لطافت و مهربانی، صدق و راستی و انواع آن، امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر و شرایط آن، انفاق، امانت‌داری، خیانت، وفا به عهد، سخاوت و انواع آن  و...<ref>همان، ج2، ص6-257</ref>.
باب ششم: برّ (نیکوکاری)؛ فضیلت «برّ» در این حدیث شریف، به‌عنوان برادر مؤمن، تلقی گردیده و برای آن، وجوه مختلفی ذکر شده است، از جمله: محبت بنده به خداوند و پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع)، اطاعت از خدا و رسول او، جهاد در راه خدا، اصلاح نفس، اصلاح بین مردم، مراعات حقوق، عدل در معاملات، حرمت غش، استحباب تفقه و  تجارت، عدم اسراف، بخل، تواضع، لطافت و مهربانی، صدق و راستی و انواع آن، امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر و شرایط آن، انفاق، امانت‌داری، خیانت، وفا به عهد، سخاوت و انواع آنو...<ref>همان، ج2، ص6-257</ref>.


باب هفتم: نسب؛ در این حدیث شریف، نسب آدمی، خاک دانسته شده و به این نکته اشاره شده است که اصل تمامی انسان‌ها یکی بوده و همگی فرزندان آدم(ع) بوده و از خاک آفریده شده‌اند. سپس با نقل روایات متعدد به چگونگی خلق آدم و حوا و نسل آنان و اوصیا و پیامبران و خلقت پیامبر اسلام(ص) و ائمه(ع) اشاره دارد.<ref> همان، ص259- 276</ref>
باب هفتم: نسب؛ در این حدیث شریف، نسب آدمی، خاک دانسته شده و به این نکته اشاره شده است که اصل تمامی انسان‌ها یکی بوده و همگی فرزندان آدم(ع) بوده و از خاک آفریده شده‌اند. سپس با نقل روایات متعدد به چگونگی خلق آدم و حوا و نسل آنان و اوصیا و پیامبران و خلقت پیامبر اسلام(ص) و ائمه(ع) اشاره دارد.<ref> همان، ص259- 276</ref>