۱٬۹۴۴
ویرایش
نادره ایام حکیم عمر خیام و رباعیات او (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۸
، ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
بخش آغازین (دیباچه) به معرفی مقام و منزلت علمی و فلسفی [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]]، تسلط او بر علوم مختلف و اشاراتی به شهرت دیرینه و پایدار وی در ایران و جهان میپردازد. این بخش اختلافات نظر در مورد شخصیت خیام، از جمله اتهامات زندیق، ملحد، دهری و همچنین انتساب وی به تصوف را مطرح میکند و تأکید دارد که بسیاری از رباعیات جمعآوری شده توسط دیگران، توسط دوستداران [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] برای دفاع از او فراهم آمده است. همچنین اشاره میکند که رباعیات، دایرةالمعارف شعر زندگی فکری ایرانیان به شمار میرود<ref>دیباچه، ص1- 4</ref>. | بخش آغازین (دیباچه) به معرفی مقام و منزلت علمی و فلسفی [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]]، تسلط او بر علوم مختلف و اشاراتی به شهرت دیرینه و پایدار وی در ایران و جهان میپردازد. این بخش اختلافات نظر در مورد شخصیت خیام، از جمله اتهامات زندیق، ملحد، دهری و همچنین انتساب وی به تصوف را مطرح میکند و تأکید دارد که بسیاری از رباعیات جمعآوری شده توسط دیگران، توسط دوستداران [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] برای دفاع از او فراهم آمده است. همچنین اشاره میکند که رباعیات، دایرةالمعارف شعر زندگی فکری ایرانیان به شمار میرود<ref>دیباچه، ص1- 4</ref>. | ||
در بخش خیام در آثار خویش، به بیان این موضوع پرداخته شده است که شهرت اصلی خیام به دلیل رباعیات است، هرچند که تنها دوازده رباعی به طور قطعی به او منسوب است: در این قسمت از مجموعه مقالات، چهار نفر از مشاهیر دانشمندان که ذیل استاد خیام، معرفی شدهاند، از جمله [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|شیخالرئیس ابوعلی سینا]] | در بخش خیام در آثار خویش، به بیان این موضوع پرداخته شده است که شهرت اصلی خیام به دلیل رباعیات است، هرچند که تنها دوازده رباعی به طور قطعی به او منسوب است: در این قسمت از مجموعه مقالات، چهار نفر از مشاهیر دانشمندان که ذیل استاد خیام، معرفی شدهاند، از جمله [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|شیخالرئیس ابوعلی سینا]]، امام [[موفق نیشابوری]]، [[ابوالحسن انباری حکیم]]، [[اشعری، علی بن اسماعیل|ابوالحسن اشعری]] (که از لحاظ فاصله زمانی اشعری با [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] این مورد بعید به نظر میرسد.)، اشاره میشود. همچنین، به نقل از [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|شیخالرئیس]]، در پاسخ به نامهٔ خواجهامام ابو النصر محمد بن عبدالرحیم نَسَوی، به بحث در موضوع حکمت خداوند در آفرینش جهان و تکلیف مردم به عبادات در «رسالهی کون و تکلیف» خیام اشاره میشود. نویسنده، درخواست نسوی را دلیلی بر رد نسبتهایی به خیام مانند مادی، دهری، طبیعی، ملحد و منکر بودن میداند. پس از آن به ترجمه یکی از خطبههای ابوعلی سینا از عربی به فارسی اشاره و قسمت اول خطبه عربی و ترجمه آن را نقل میکند. همچنین ترجمه فارسی مقدمه خیام در رساله «جبر و مقابله» را در شکایت از گردش روزگار یادآور میشود. «رساله فی الوجود»، «رساله در علم کلیات» و «روضه القلوب» تالیفات دیگر خیام است که نویسنده برای رد آن تهمتها به کنکاش آنها میپردازد<ref>متن کتاب، ص5- 17</ref>. | ||
بخش خیام و مآخذ فارسی، با ارجاع به منابعی چون شاهنامه فردوسی و رسالههای دیگر، به بررسی جایگاه خیام در ادبیات فارسی میپردازد. از جمله منابع مهم، نامهای از شاعر مشهور [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی]] است که به عظمت خیام اشاره دارد که نویسنده آن را آورده است. همچنین، نظامی عروضی سمرقندی که معاصر خیام بوده و در مجلس انس با وی معاشرت نموده و برای او حق استادی قائل بوده است در سه حکایت [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] را از بزرگان علم نجوم شمرده است که هر سه حکایت در این بخش آمده است. و نیز شاعر شهیر قرن ششم هجری افضلالدین ابراهیم بن علی خاقانی شیروانی ضمن قصیدهای نامی از [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] برده است. | بخش خیام و مآخذ فارسی، با ارجاع به منابعی چون شاهنامه فردوسی و رسالههای دیگر، به بررسی جایگاه خیام در ادبیات فارسی میپردازد. از جمله منابع مهم، نامهای از شاعر مشهور [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی]] است که به عظمت خیام اشاره دارد که نویسنده آن را آورده است. همچنین، نظامی عروضی سمرقندی که معاصر خیام بوده و در مجلس انس با وی معاشرت نموده و برای او حق استادی قائل بوده است در سه حکایت [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] را از بزرگان علم نجوم شمرده است که هر سه حکایت در این بخش آمده است. و نیز شاعر شهیر قرن ششم هجری افضلالدین ابراهیم بن علی خاقانی شیروانی ضمن قصیدهای نامی از [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]] برده است. | ||