مغني المحتاج إلی معرفة معاني ألفاظ المنهاج علی متن منهاج الطالبين

مغني المحتاج إلي معرفة معاني ألفاظ المنهاج علی متن منهاج الطالبين
پدیدآوران	خطیب شربینی، محمد بن احمد (نويسنده) نووی، یحیی بن شرف (نویسنده) سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر (نویسنده) شافعی، جوبلی بن ابراهیم (محشی)
عنوان‌های دیگر	المنهج السوی فی ترجمه الامام النووی ** منهاج الطالبین. شرح
ناشر	دار الفکر
مکان نشر	لبنان - بیروت
سال نشر	2009م
چاپ	1
شابک	‎-
موضوع	فقه شافعی - قرن 7ق. - نووی، یحیی بن شرف، 631 - 676ق. منهاج الطالبین - نقد و تفسیر
زبان	عربی
تعداد جلد	4
کد کنگره	‎‏/‎‏ن‎‏9‎‏ ‎‏م‎‏8023‎‏ 176/2 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

مغني المحتاج إلی معرفة معاني ألفاظ المنهاج علی متن منهاج الطالبين، از آثار سخنور، نحوی، مفسر، متکلم و فقیه شافعی مصری، شمس‌الدین محمد بن احمد خطیب شربینی مشهور به خطیب شربینی (متوفی 977ق)، شرحی فقهی است که مطالب کتاب منهاج الطالبین اثر امام نووی را توضیح می‌دهد. منهاج الطالبین برگزیده و تلخیصی از کتاب المحرر تألیف امام رافعی است.

هدف و روش

• نویسنده (الخطیب الشربینی) اهداف و ویژگی‌های شرح خود را ذکر کرده است:

1. گره‌گشایی از متن: باز کردن پیچیدگی‌های لفظی و آشکار کردن معانی پنهان متن «منهاج»
2. جامعیت و کفایت: نام کتاب (مغنی المحتاج) گویای هدف آن است؛ یعنی بی‌نیاز کردن دانشجو از مراجعه به کتب متعدد از طریق جمع‌آوری فواید و نکات نفیس فقهی.
3. اعتدال در حجم: نویسنده تلاش کرده است شرحی با حجم متوسط ارائه دهد که نه با زیاده‌گویی (تطویل) ملال‌آور باشد و نه با کوتاهی بیش از حد (ایجاز مخل) به فهم مطلب آسیب بزند.

• این شرح به صورت گسسته (غیرمزجی) است و شارح بعد از آوردن بخشی از کلام مصنف، به شرح آن می‌پردازد و به همین ترتیب ادامه می‌دهد.

ساختار و محتوا

• کتاب حاضر از 4 جلد به ترتیب ذیل تشکیل شده است:
• جلد اول: از صلات تا حجّ
• جلد دوم: از بیع تا جعاله
• جلد سوم: از فرائض تا نفقات
• جلد چهارم: از جراح تا امهات اولاد و خاتمه.

ضمیمه و تعلیقات=

• در ابتدای کتاب، رساله‌ای با عنوان «المنهج السوی فی ترجمة الإمام النووی» نوشته جلال‌الدین سیوطی ضمیمه شده که به تفصیل به زندگی، اساتید، آثار و فضایل اخلاقی مؤلف متن اصلی نووی می‌پردازد.
• کتاب حاضر همراه با تعلیقات و نکات علمی شیخ جوبلی شافعی ارائه شده است که بر غنای علمی آن می‌افزاید.

نمونه مباحث

• کتاب هبه (بخش بخشش)

تعریف اجمالی: واگذاری مالکیت بدون دریافت عوض، «هبه» نامیده می‌شود. حال اگر این واگذاری به فردی نیازمند و با هدف کسب ثواب آخرت باشد، «صدقه» است و اگر مال به مکانِ گیرنده (موهوب‌ له) برای بزرگداشت او انتقال یابد، «هدیه» محسوب می‌شود. مقدمات و دلایل مشروعیت: واژه «هبه» گاه بر معنایی اطلاق می‌شود که شامل هدیه و صدقه نیز می‌گردد؛ در تعریفِ ابتدایی کتاب، معنای عام آن و در بیان ارکان (که در ادامه خواهد آمد)، معنای خاص آن مد نظر است. اصل و ریشه در مشروعیت هبه، پیش از اجماع (اتفاق نظر علما)، آیات قرآن کریم است:

1. پس اگر با میل و رغبتِ خود، چیزی از آن [مهریه] را به شما بخشیدند، آن را گوارا و نوشین بخورید. (سوره نساء، آیه 4.)
2. و مال را با وجود دوست داشتنش [به بستگان و نیازمندان] بخشید. (سوره بقره، آیه ۱۷۷).
3. و هرگاه به شما درودی (تحیت) گفته شد، به صورتی بهتر از آن پاسخ دهید یا همانندش بگویید. (سوره نساء، آیه ۸۶)؛ گفته شده است که مقصود از «تحیت» در این آیه، هبه و بخشش است....

منابع مقاله

• مقدمه و متن کتاب.