سجودی، فرزان
فرزان سجودی (متولد ۱۳۴۰ش)، زبانشناس و نشانهشناس ایرانی و از چهرههای تأثیرگذار در حوزه نشانهشناسی انتقادی در ایران است. وی دانشیار پیشین گروه نمایش دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران و از بنیانگذاران حلقه نشانهشناسی تهران بود. سجودی با تألیفات و ترجمههای متعدد خود، نقش بسزایی در معرفی و بسط نظریههای نشانهشناسی و نقد ادبی در ایران ایفا کرده است. او که از سال ۱۳۹۴ در کانادا اقامت دارد، همواره رویکردی انتقادی به مسائل اجتماعی، فرهنگی و زبانی داشته و بر نقش زبان و نشانهها در بازتولید یا مقاومت در برابر قدرت تأکید کرده است.
| فرزان سجودی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | فرزان سجودی |
| ولادت | ۱۳۴۰ |
| محل تولد | روستای نیوان سوق، گلپایگان، استان اصفهان، ایران |
| محل زندگی | تهران، ونکوور کانادا |
| پیشه | زبانشناس، نشانهشناس، استاد دانشگاه |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دانشیار (پیشین) |
| دانشگاه | دانشگاه هنر تهران |
| علایق پژوهشی | نشانهشناسی انتقادی، زبانشناسی، تحلیل گفتمان، مطالعات فرهنگی، نقد ادبی |
| برخی آثار | |
ولادت
فرزان سجودی در سال ۱۳۴۰ در روستای نیوان سوق از توابع شهرستان گلپایگان در استان اصفهان به دنیا آمد.[۱][۲]
تحصیلات
سجودی تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه علامه طباطبایی آغاز کرد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی از این دانشگاه شد. وی سپس تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در رشته زبانشناسی در همان دانشگاه ادامه داد و به پایان رساند.[۳]
فعالیتها
فرزان سجودی سالها به عنوان دانشیار نشانهشناسی و زبانشناسی در گروه نمایش دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران به تدریس و پژوهش اشتغال داشت. حوزه تخصصی او نشانهشناسی انتقادی است که در آن به تحلیل مناسبات قدرت، ایدئولوژی، و شیوههای بازنمایی در متون و گفتمانهای مختلف میپردازد. او از بنیانگذاران و اعضای ثابت «حلقه نشانهشناسی تهران» بود که در دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ نقش مهمی در توسعه مباحث نظری در علوم انسانی ایران ایفا کرد. سجودی نویسنده و مترجم پرکاری است و آثار متعددی در زمینه نشانهشناسی، زبانشناسی، نظریه ادبی و نقد فرهنگی تألیف یا ترجمه کرده است. از جمله مهمترین آثار او میتوان به «نشانهشناسی کاربردی»، «نشانهشناسی: نظریه و عمل»، «ساختگرایی، پساساختگرایی و مطالعات ادبی» و ترجمهای از کتاب «مقدمات نظریه ادبی» هانس برتنز اشاره کرد. وی در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵ میلادی) به کانادا مهاجرت کرد و در ونکوور ساکن شد. علیرغم دوری از ایران، او همچنان به فعالیتهای پژوهشی و برگزاری کارگاههای آموزشی (اغلب به صورت مجازی) ادامه داده است.[۴] سجودی در نظریهپردازی خود مفاهیمی مانند «فرهنگ»، «پادفرهنگ» و «ضدفرهنگ» را بررسی کرده و بر نقش دیالکتیکی و پویای این مفاهیم در تحولات فرهنگی تأکید دارد.[۵][۶][۷]
آثار
تألیف:
- نشانهشناسی کاربردی (۱۳۸۲، نشر قصه؛ ویرایش دوم، انتشارات علم)
- نشانهشناسی و ادبیات: مجموعه مقالات (۱۳۸۴، انتشارات فرهنگ کاوش)
- نشانهشناسی: نظریه و عمل (۱۳۸۸، انتشارات علم)
- مجموعه مقالات نخستین هماندیشی نشانهشناسی هنر (گردآورنده، ۱۳۸۳، فرهنگستان هنر)
- التفات در شعر معاصر فارسی: رویکردی نشانهشناختی (با همکاری فرید دهقان طرزجانی، ۱۳۹۲، انتشارات علم)
ترجمه:
- فریاد خاموش (کنزابورو اوئه، ۱۳۷۶، انتشارات محیط)
- ابرساختگرایی: فلسفه ساختگرایی و پساساختگرایی (ریچارد هارلند، ۱۳۸۰، پژوهشگاه حوزه هنری)
- نشانهشناسی تئاتر و درام (کییر الام، ۱۳۸۳، نشر قطره)
- مبانی نظریه ادبی (هانس برتنز، ۱۳۸۳، نشر آهنگ دیگر)
- صور خیال در نظریه شعرشناختی عبدالقاهر جرجانی (کمال ابودیب، با همکاری فرهاد ساسانی، ۱۳۸۴، مرکز مطالعات هنری وزارت ارشاد)
- نقد و قدرت: بازسازی مناظره فوکو و هابرماس (مایکل کلی، انتشارات اختران)
- تاریخ مختصر هنر هند (روی سی. کراون، با همکاری کاوه سجودی، ۱۳۸۸، فرهنگستان هنر)
- نظریه در تئاتر (مارک فورتیر، با همکاری نریمان افشاری، ۱۳۸۸، پژوهشگاه حوزههنری)
پانويس
- ↑ ر.ک: فرزان سجودی، بیدار: مدرسه هنر و ادبیات
- ↑ ر.ک: فارسی شکر نیست، گفتوگوی هفته با فرزان سجودی، زبانشناس و نشانهشناس ساکن ونکوور
- ↑ ر.ک: فرزان سجودی، بیدار: مدرسه هنر و ادبیات
- ↑ ر.ک: فرزان سجودی: کلاسهایم را به این دلیل که خارج از ایرانم، لغو کردند، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب
- ↑ ر.ک: فرزان سجودی، بیدار: مدرسه هنر و ادبیات
- ↑ ر.ک: فارسی شکر نیست، گفتوگوی هفته با فرزان سجودی، زبانشناس و نشانهشناس ساکن ونکوور
- ↑ ر.ک: نکوداشت فرزان سجودی برگزار شد، خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)
منابع مقاله
- بیدار: مدرسه هنر و ادبیات
- «فرزان سجودی: کلاسهایم را به این دلیل که خارج از ایرانم، لغو کردند / منتظر حکم اخراجم هستم». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب، ۱۸ اسفند ۱۴۰۰.
- «گفتوگوی هفته با فرزان سجودی: فارسی شکر نیست». هفتهنامهای فارسیزبان در کانادا، ۱۸ فوریه ۲۰۲۲.
- «نکوداشت فرزان سجودی برگزار شد». خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، چهارشنبه ۱۳ آذر ۱۳۸۷.
پیوند به بیرون
مقالات دکتر فرزان سجودی در پایگاه نورمگز