ادیب برومند، عبدالعلی

عبدالعلی ادیب برومند
ادیب برومند، عبدالعلی
نام کامل	عبدالعلی ادیب برومند
نام‌های دیگر	برومند، ادیب؛ برومند، عبدالعلی بن مصطفی قلی
لقب	شاعر ملی
نام پدر	مصطفی‌قلی
ولادت	۱۳۰۳ شمسی
محل تولد	گز برخوار از توابع اصفهان، ایران
محل زندگی	تهران
رحلت	۱۳۹۵ شمسی
طول عمر	۹۳ سال
دین	اسلام
پیشه	شاعر، محقق، مصحح، وکیل دادگستری
منصب	رئیس هیئت رهبری جبهه ملی (پیشین)
اطلاعات علمی
درجه علمی	لیسانس حقوق
علایق پژوهشی	شعر، ادبیات فارسی، تصحیح متون
برخی آثار	غزلیات حافظ (ادیب برومند، عبدالعلی) خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان) خلاصه الاشعار و زبده الافکار (بخش اصفهان) مجموعه اشعار عبدالعلی ادیب برومند خردنامه

برای دیگر کاربردها، ادیب (ابهام‌زدایی) را ببینید.

عبدالعلی ادیب برومند (۱۳۰۳-۱۳۹۵ش)، شاعر، محقق، مصحح، وکیل دادگستری، رئیس هیئت رهبری و از فعالان سیاسی جبهه ملی، از سوی دکتر مصدق ملقب به شاعر ملی شده بود.

ولادت

عبدالعلی ادیب برومند در ۲۱ خرداد ماه ۱۳۰۳ خورشیدی در شهر گز از توابع شهرستان برخوار استان اصفهان به دنیا آمد. پدرش مصطفی‌قلی‌خان برومند از خوانین گز بود که به زبان فرانسه تسلط داشت و از جمله تجددطلبان عصر محسوب می‌شد. او هیچ‌گاه شغل دولتی نپذیرفت و به کار ملک‌داری و کشاورزی اکتفا نمود. مادرش رباب غفاردخت نیز سواد خواندن و نوشتن داشت.

تحصیلات

آموزش ابتدایی و متوسطه

ادیب برومند در سن شش سالگی نزد معلم سرخانه به نام «ملا قنبر» خواندن و نوشتن را آغاز کرد. پس از دو سال به اصفهان رفت و ابتدا چند ماه در مدرسه قدسیه تحصیل کرد و سپس به دبیرستان فرهنگ به مدیریت مجید میراحمدی (از پیشگامان آموزش و پرورش اصفهان) رفت و از کلاس سوم ابتدایی تا سوم متوسطه را در آنجا سپری کرد. پس از دریافت سیکل به دبیرستان صارمیه اصفهان رفت و موفق به دریافت دیپلم ادبی شد.

تحصیلات دانشگاهی

در شهریور ماه ۱۳۲۱ به منظور ادامه تحصیل به تهران رفت و در سال ۱۳۲۴ با استفاده از محضر استادان نام‌آوری همچون دکتر سید علی شایگان، استاد جلال‌الدین همایی، استاد ابراهیم پورداوود، دکتر احمد متین دفتری، دکتر کریم سنجابی از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران موفق به اخذ لیسانس در رشته حقوق قضایی شد.

وکالت

ادیب برومند در سال ۱۳۲۵ تقاضای صدور پروانه کارآموزی وکالت دادگستری کرد و پس از طی دو سال دوره کارآموزی نزد احمد شریعت‌زاده که از سیاسیون و حقوقدانان طراز اول بود، به طور مستقل به عنوان وکیل پایه یک دادگستری مشغول کار شد. وی سال‌ها وکیل بانک ملی ایران بود.

فعالیت‌های ادبی

شعر و تخلص

ادیب تا سن ۱۶ سالگی به نثرنویسی اهتمام می‌ورزید ولی از ۱۷ سالگی بیشتر به شعر و شاعری روی آورد. ابتدا تخلص «نهال» را انتخاب کرد و سپس «ادیب اصفهانی» و بعد با اشارت استادانی مانند ملک‌الشعراء بهار به «ادیب» تغییر داد. او خود گفته است که بهار لقب «شاعر ملی» را به او داده است.

آثار شعری

از مجموعه‌های شعر او می‌توان به «ناله‌های وطن» (۱۳۲۳ش)، «پیام آزادی»، «دردآشنا»، «سرود رهایی»، «راز پرواز»، «مثنوی اصفهان»، «حاصل هستی»، «گل‌های موسمی» و «روزگار دژم» اشاره کرد.

آثار پژوهشی

وی در زمینه نگارگری و هنر قلمدان شناخت کامل داشت و اولین کتاب را در خصوص هنر قلمدان نگاشته است. از آثار پژوهشی او می‌توان به «هنر قلمدان»، «نگارستان ادیب»، «به پیشگاه فردوسی»، «طراز سخن»، «تصحیح دیوان حافظ»، «تصحیح داستان سیاوش و رفتن گیو به ترکستان»، «تصحیح خردنامه» و «تصحیح تذکره خلاصه الاشعار» اشاره کرد.

فعالیت‌های سیاسی

نهضت ملی شدن نفت

ادیب برومند از آبان‌ماه ۱۳۲۸ که جبهه ملی ایران به رهبری محمد مصدق بنیان‌گذاری شد، از هواداران سرسخت نهضت ملی ایران شد و با سرودن اشعار میهنی و سیاسی به همگامی با جبهه ملی پرداخت.

کودتای ۲۸ مرداد

بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با حکومت کودتا به مبارزه برخاست و پس از تشکیل دوره دوم فعالیت‌های جبهه ملی از روز نخست در شمار پایه‌گذاران این جبهه بود و در نتیجه مبارزه با استبداد بارها زندانی شد.

پس از انقلاب اسلامی

او در سال ۱۳۵۷ عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران بود و پس از انقلاب، در اواخر سال ۱۳۵۸ و پس از تصویب قانون اساسی، به یکی از مخالفان جمهوری اسلامی تبدیل شد. در سال ۱۳۷۳ با همراهی چند تن از همفکران، بار دیگر به ادامه فعالیت‌های سیاسی جبهه اقدام کرد و تا پایان عمر ریاست هیئت رهبری و شورای مرکزی جبهه ملی ایران را بر عهده داشت.

وفات

ادیب برومند در ۲۳ اسفند ماه ۱۳۹۵ در سن ۹۲ سالگی در تهران درگذشت. مراسم یادبود وی در مسجد جامع شهرک غرب برگزار شد.

آثار

1. مجموعه اشعار؛
2. ناله‌های وطن؛
3. سرود رهایی؛
4. دردآشنا؛
5. هنر قلمدان؛
6. غزلیات حافظ؛
7. خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش کاشان)؛
8. خلاصة الاشعار و زبدة الافکار (بخش اصفهان)؛
9. خردنامه؛
10. و...

منابع مقاله

• پایگاه رسمی ادیب برومند: زندگینامه استاد
• خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): یادی از یک شاعر مبارز
• پایگاه نواندیشان: استاد عبدالعلی ادیب برومند
• پژوهشکده تاریخ معاصر: عبدالعلی ادیب برومند در آیینه تصاویر
• همشهری آنلاین: برگزاری مراسم یادبود مرحوم عبدالعلی ادیب برومند
• بنیاد محقق طباطبایی: عبدالعلی ادیب برومند
• مهدوی، مصلح‌الدین، اعلام اصفهان، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، ۱۳۸۶ش، ص۲۶۷-۲۶۸

وابسته‌ها

• خردنامه
• مجموعه اشعار عبدالعلی ادیب برومند
• گلهای موسمی: مجموعه غزل
• غزلیات حافظ (ادیب برومند، عبدالعلی)
• خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش کاشان)
• خلاصه الاشعار و زبده الافکار (بخش اصفهان)