اسماعیلپور، ابوالقاسم
ابوالقاسم اسماعیلپور مطلق (متولد ۱۳۳۳ش)، نویسنده، اسطورهشناس و استاد دانشگاه شهید بهشتی در رشتهٔ فرهنگ و زبانهای باستانی است. او از چهرههای برجستهٔ اسطورهپژوهی در ایران، بهویژه در زمینهٔ اساطیر و ادبیات مانوی، به شمار میرود و آثاری مرجع در این حوزهها تألیف و ترجمه کرده است. اسماعیلپور از شاگردان مهرداد بهار بوده و جوایز متعددی از جمله دو جایزه کتاب سال و نشان دهخدا را دریافت کرده است.
| ابوالقاسم اسماعیلپور | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | ابوالقاسم اسماعیلپور مطلق |
| ولادت | ۱۶ شهریور ۱۳۳۳ |
| محل تولد | بابل، ایران |
| محل زندگی | تهران |
| پیشه | نویسنده، اسطورهشناس، استاد دانشگاه |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکتری |
| دانشگاه | دانشگاه تهران |
| علایق پژوهشی | اساطیر ایران، ادبیات مانوی، فرهنگ و زبانهای باستانی |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
| وبگاه رسمی | |
| https://lah.sbu.ac.ir/~a-esmailpour | |
ولادت
ابوالقاسم اسماعیلپور مطلق در ۱۶ شهریور ماه سال ۱۳۳۳ خورشیدی در شهر بابل چشم به جهان گشود.[۱][۲]
تحصیلات
تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان رساند.[۱] در سال ۱۳۵۱ به تهران رفت و در دبیرستان شماره یک هدف تحصیل کرد.[۱] در سال ۱۳۵۲ در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به تحصیل و پژوهش پرداخت و در سال ۱۳۵۶ مدرک لیسانس خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی اخذ نمود.[۱][۳] سپس در رشته فرهنگ و زبانهای باستانی به تحصیل در مقطع دکتری ادامه داد و در سال ۱۳۷۰ موفق به اخذ درجه دکتری از دانشگاه تهران شد.[۳][۴]
اساتید او در دوره دکتری عبارت بودند از: مهرداد بهار، احمد تفضلی، ژاله آموزگار، بدرالزمان قریب و محسن ابوالقاسمی.[۳] در دوره لیسانس نیز نزد بهرام مقدادی، محمدعلی اسلامی ندوشن، عبدالحسین زرینکوب و محمدرضا شفیعی کدکنی دانش آموخت.[۳]
فعالیتها
دکتر اسماعیلپور عضو هیأت علمی گروه زبانشناسی و زبانهای باستانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی تهران است.[۳]
او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶ استاد مدعو در دانشگاه مطالعات بینالمللی شانگهای و از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ استاد مدعو در دانشگاه دولتی مسکو بود.[۳][۵]
برخی از مسئولیتهای اجرایی و پژوهشی او عبارت است از:
- مدیریت گروه زبانشناسی دانشگاه شهید بهشتی (۱۳۸۵–۱۳۹۲)[۳]
- معاونت پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی (۱۳۹۴–۱۳۹۶)[۳]
- ریاست مرکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان (آزفا)، دانشگاه شهید بهشتی (۱۳۹۶–۱۳۹۸)[۳]
- ریاست پژوهشکدهٔ زبانشناسی، کتیبهها و متون پژوهشگاه میراث فرهنگی (۱۳۸۶–۱۳۸۸)[۳]
او همچنین عضو پیوسته انجمن انسانشناسان ایران، عضو انجمن ایرانشناسی اروپا (SIE) و عضو انجمن بینالمللی مطالعات مانوی (IAMS) است.[۳][۱]
آثار
آثار اسماعیلپور شامل تألیف و ترجمه در حوزه اسطورهشناسی، ایران باستان و به ویژه ادبیات مانوی است. برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
تألیفات:
- اسطورهٔ آفرینش در کیش مانی (چاپ اول: فکر روز، ۱۳۷۵)[۳]
- اسطوره، بیان نمادین (سروش، ۱۳۷۷)[۳]
- ادبیات مانوی (با همکاری مهرداد بهار، کارنامه، ۱۳۸۵/۱۳۹۴) – برنده نشان دهخدا[۵]
- سرودهای روشنایی: جستاری در شعر ایران باستان و میانه و سرودهای مانوی (هیرمند، چاپ دوم ۱۳۹۶) – برنده جایزه کتاب فصل[۵][۲]
- چشمههای بیدار: جستارهای ایرانشناسی (هیرمند، چاپ دوم ۱۳۹۹)[۳]
- اسطوره، ادبیات و هنر (چشمه، چاپ دوم ۱۳۹۹)[۳]
- ترانههای مازندرانی (رسانش، ۱۳۹۶)[۳]
- مجموعه اشعار: هر دانه شن، تا کنار درخت گیلاس، پشت رودخانه روز[۳]
ترجمههای مهم:
- دانشنامه اساطیر جهان (به سرپرستی رکس وارنر، اسطوره، ۱۳۸۶) – برنده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (دوره ۲۶)[۵][۱]
- ادبیات گنوسی (هیرمند، ۱۳۹۵) – برنده کتاب سال (دوره ۲۸) و جایزه کتاب فصل[۵]
- هنر مانوی (هانس یواخیم کلیم کایت، اسطوره، ۱۳۸۴)[۳]
- زبور مانوی (س.ر.س. آلبری، فکر روز، ۱۳۷۵)[۳]
- اسطوره و آیین (اسطوره، ۱۳۸۸)[۳]
- ضمیر پنهان و رؤیاها (از کارل گوستاو یونگ، قطره)[۱]
- جهان اسطورهها (رابرت گریوز و دیگران، جامی، ۱۳۹۵)[۳]
- اساطیر جهان (زیر نظر ویلیام داتی، چشمه، ۱۳۹۲)[۳]
- اسطوره به روایت تصویر (کریستوفر دل، پیکره، ۱۳۹۵)[۳]
- اسطورهها و افسانههای شرق (چشمه، ۱۳۹۹)[۳]
- تاریخ مقدس (جامی، ۱۳۹۹)[۳]
پانويس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ همشهری آنلاین: زندگینامه ابوالقاسم اسماعیلپور (۱۳۳۳-)، یکشنبه ۱۹ خرداد ۱۳۸۷
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ روزنامه شرق: ارجنامه ابوالقاسم اسماعیلپور، ۲۹ آذر ۱۳۹۶
- ↑ ۳٫۰۰ ۳٫۰۱ ۳٫۰۲ ۳٫۰۳ ۳٫۰۴ ۳٫۰۵ ۳٫۰۶ ۳٫۰۷ ۳٫۰۸ ۳٫۰۹ ۳٫۱۰ ۳٫۱۱ ۳٫۱۲ ۳٫۱۳ ۳٫۱۴ ۳٫۱۵ ۳٫۱۶ ۳٫۱۷ ۳٫۱۸ ۳٫۱۹ ۳٫۲۰ ۳٫۲۱ ۳٫۲۲ ۳٫۲۳ ۳٫۲۴ وبگاه رسمی دکتر ابوالقاسم اسماعیلپور در دانشگاه شهید بهشتی
- ↑ اسماعیلپور، ابوالقاسم، ص۲۱۴
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی: ابوالقاسم اسماعیلپور: اسطورههای بومی ادبیات، هنر و فرهنگ ما را صاحب هویت میکنند، ۱۳۹۶/۸/۱
منابع مقاله
- وبگاه رسمی دکتر ابوالقاسم اسماعیلپور در دانشگاه شهید بهشتی
- همشهری آنلاین: زندگینامه ابوالقاسم اسماعیلپور (۱۳۳۳-)، ۱۹ خرداد ۱۳۸۷
- روزنامه شرق: ارجنامه ابوالقاسم اسماعیلپور، ۲۹ آذر ۱۳۹۶
- مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی: ابوالقاسم اسماعیلپور: اسطورههای بومی ادبیات، هنر و فرهنگ ما را صاحب هویت میکنند، ۱۳۹۶/۸/۱
- خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): دانایی و صلحطلبی، میراث اساطیری ایران است، ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
- پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز): فهرست مقالات ابوالقاسم اسماعیلپور
- اسماعیلپور، ابوالقاسم، «مهرداد بهار: ایرانشن و پژوهشگر اسطورهشناسی»، نامه انسانشناسی، دورة اول، شمارة دوم، پاییز و زمستان ۱۳۸۱
وابستهها
- از اسطوره تا تاریخ
- زیر آسمانههای نور
- نقد ادبی با رویکرد اسطورهشناختی؛ مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی نقد ادبی
- شعر و شهود؛ جستارهای ادبی
- اسطوره و نماد در ادبیات و هنر؛ گفتگو با جلال ستاری
- ادبیات مانوی/ گزارش دستنوشتههای منثور پارسی میانه و پهلوی (پهلوی اشکانی)
- اساطیر قوم اینویی (آلاسکا)
- جهان اسطورهها
- شعر و شاعری در ایران باستان و میانه
- زبور مانوی
- اسطورهی آفرینش در آیین مانی
- آیین گنوسی و مانوی
- اسطوره، بیان نمادین
- سرودهاي روشنايي: جستاري در شعر ايران باستان و ميانه و سرودهاي مانوي
- ادبيات گنوسی
- اسطورهی آفرينش در آيين مانی
- اسطورهی آفرینش در کیش مانی: با گفتارهایی دربارهی ادبیات و عرفان مانوی
- جستاری در فرهنگ ايران
- تاريخ مقدس: فرشتگان، عارفان و هوش برتر چگونه جهان ما را ساختند
- متون باستانی پيرامون روابط چين و ايران: از روزگار اشکانی تا شاهرخ تيموری
- اسطوره
- اساطیر آشور و بابل
- بهشت و دوزخ در اساطیر بینالنهرین
- بابل شهر بهار نارنج
- شکوه باستانی ایران: برگزیده مقالات نخستین همایش دو سالانه فرهنگ و زبانهای باستانی
- مجموعه مقالات نخستین همایش ملی زبان شناسی، کتیبهها و متون
- دانشنامه اساطير جهان
- اساطیر مصر
- رؤیاها
- ضمیر پنهان (نفس نامکشوف): پاسخگوی مسایلی که بحران جهان معاصر پدید آورده است