شبستری، محمود
| محمود بن عبدالکریم شبستری | |
|---|---|
 شبستری، محمود بن عبدالکریم | |
| نام کامل | سعدالدین محمود بن امینالدین عبدالکریم بن یحیی شبستری تبریزی |
| نامهای دیگر | شیخ محمود شبستری، نجمالدین محمود شبستری |
| لقب | سعدالدین |
| نام پدر | عبدالکریم |
| ولادت | ۶۸۷ قمری |
| محل تولد | شبستر (هشت فرسنگی تبریز)، ایران |
| محل زندگی | شبستر، تبریز، کرمان، مصر، شام، حجاز |
| رحلت | ۷۲۰ قمری |
| مدفن | شبستر، در جوار مزار استادش بهاءالدین یعقوب تبریزی |
| طول عمر | ۳۳ سال |
| فرزندان | عبدالله |
| دین | اسلام |
| پیشه | عارف، شاعر، نویسنده |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | عرفان نظری، تصوف، شعر عرفانی |
| اساتید |
|
| برخی آثار | |
سعدالدين محمود بن امينالدّين عبدالكريم بن يحيى شبسترى تبريزى (۶۸۷-۷۲۰ق)، عارف و شاعر نامدار ایرانی در قرن هشتم هجری و سراینده اثر ارزشمند «گلشن راز» است. وی در شبستر (نزدیک تبریز) زاده شد و پس از کسب دانش در تبریز، به سفرهای طولانی به مصر، شام و حجاز رفت و با مشایخ بزرگ دیدار و از آنان کسب فیض کرد. شبستری در تصوف مرید و شاگرد شیخ بهاءالدین یعقوب تبریزی بود. او مدتی در کرمان اقامت گزید و در آنجا ازدواج کرد و صاحب فرزندانی شد که به «خواجگان» شهرت یافتند. از میان فرزندانش، عبدالله به داشتن فضل و کمال و تبحر در علوم بهویژه ریاضیات مشهور بود. شبستری سرانجام در ۳۳ سالگی در تبلیغ درگذشت و در زادگاهش شبستر در کنار مزار استادش به خاک سپرده شد. مهمترین اثر او «گلشن راز» منظومهای عرفانی در پاسخ به پرسشهای امیر حسین هروی است که از شاهکارهای ادب عرفانی فارسی به شمار میرود. از دیگر آثار او میتوان به منظومه «سعادتنامه» و رسالههای منثور «حق الیقین فی معرفة رب العالمین» و «مرآت المحققین» اشاره کرد.
ولادت
او در سال 687ق در ايام سلطنت كيخاتون در قصبهى شبستر واقع در هشت فرسخى تبريز متولّد شد و در عهد سلطان خدابنده و ابوسعيد بهادرخان در شهر تبريز مرجع علماء و فضلا بود.
تحصیلات
شبسترى پس از كسب دانش در تبريز به سفرهاى درازى كه در مصر، شام، حجاز داشته به خدمت مشايخ بزرگ رسيده و از آنان كسب فيض كرده است. او در تصوّف مريد و شاگرد شيخ بهاءالدين يعقوب تبريزى است. وى چندى در کرمان رحل اقامت افكند و در آن جا تأهّل اختيار نمود و اولاد و احفادى از او به وجود آمده است كه جمعى از ايشان اهل قلم و كمال بوده و به خواجگان شهرت يافتهاند. شبسترى پسرى به نام عبدالله داشته كه جوانى فاضل و كامل و ماهر در علوم مختلف به خصوص رياضى بوده است.
وى از جانب سمرقند به دربار روم رفته و سلطان سليم او را بسيار تعظيم كرده است. شيخ عبدالله مثنوى بنام شمع و پروانه به نام سلطان سليم سروده و نيز رسالهاى به زبان فارسى در قواعد معمّا به نام سلطان مذكور نوشته است.
وفات
شبسترى سرانجام به تبريز بازگشته و در سال 720ق در 33 سالگى وفات نموده و در شبستر وسط باغچهى گلشن در جوار مزار استادش بهاءالدين يعقوب تبريزى مدفون شده است.
آثار شبسترى
از شيخ محمود شبسترى چند اثر به نظم و نثر باقى مانده كه مهمّترين آنها گلشنراز است. اثر منظوم ديگر شيخ «سعادت نامه» است در سه هزار بيت كه در هشت باب و هر باب مشتمل بر فصول و حكايات و تمثيلاتست. از جملهى آثار منثور او يكى رساله «حق اليقين فى معرفة ربّ العالمين» و ديگرى «مرآت المحققين» است.