حفناوی، محمد ابراهیم
| محمد ابراهیم حفناوی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد ابراهیم حفناوی |
| نام پدر | ابراهیم حفناوی |
| ولادت | ۱ مه ۱۹۵۰م (۱۱ اردیبهشت ۱۳۲۹ش) |
| محل تولد | مصر، مصر |
| محل زندگی | قاهره، طنطا |
| همسر | دختر عبدالسلام ابوالفضل |
| خویشاوندان | عبدالسلام ابوالفضل (پدر همسر) |
| دین | اسلام |
| مذهب | اهل سنت |
| پیشه | استاد دانشگاه، نویسنده، محقق |
| منصب | رئیس گروه اصول فقه، معاون دانشکده شریعت و قانون طنطا، عضو کمیته علمی دائمی ارتقای اساتید اصول فقه |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | استاد ممتاز (متفرغ) |
| دانشگاه | دانشگاه الازهر |
| علایق پژوهشی | اصول فقه، فقه مقارن، مصطلحات فقهی و اصولی |
| اساتید |
|
| برخی آثار | |
محمد ابراهیم حفناوی (متولد ۱ مه ۱۹۵۰م) اصولی و فقیه مصری، استاد ممتاز گروه اصول فقه دانشگاه الازهر است. وی سالها ریاست گروه اصول فقه دانشکده شریعت و قانون طنطا را بر عهده داشته و از چهرههای شاخص علم اصول فقه در مصر معاصر به شمار میرود. از مهمترین آثار وی دراسات أصولية في القرآن الكريم و الفتح المبين في التعريف بمصطلحات الفقهاء والأصوليين است.
ولادت
محمد ابراهیم حفناوی در ۱ مه ۱۹۵۰م (۱۱ اردیبهشت ۱۳۲۹ش) در مصر متولد شد.[۱] وی داماد عبدالسلام ابوالفضل، از عارفان مشهور مصری (متوفی ۱۴۲۶ق) است.[۲]
تحصیلات
حفناوی تحصیلات عالی خود را در رشته شریعت اسلامی در دانشگاه الازهر به پایان رساند:
- لیسانس (کارشناسی) شریعت اسلامی: ۱۹۷۴م از دانشکده شریعت و قانون قاهره با درجه ممتاز و مرتبه شرف (رتبه اول).[۱]
- کارشناسی ارشد اصول فقه: ۱۹۷۹م.[۱]
- دکتری اصول فقه: ۱۹۸۲م.[۱][۳]
اساتید مهم وی عبارتند از:
- عبدالسلام ابوالفضل (پدر همسرش) که تأثیر عمیقی بر اندیشه و سلوک علمی او داشته است.[۲]
فعالیتها
دکتر حفناوی فعالیت علمی و اجرایی گستردهای در مصر و خارج از آن داشته است:
مراتب علمی و اجرایی در دانشگاه الازهر:
- ۱۹۷۵م: معید (مربی) گروه اصول فقه، دانشکده شریعت و قانون قاهره.
- ۱۹۷۹م: مدرس مساعد (استادیار) گروه اصول فقه، دانشکده شریعت و قانون قاهره.
- ۱۹۸۲م: مدرس (دانشیار) گروه اصول فقه، دانشکده شریعت و قانون قاهره.
- ۱۹۹۵م: استاد مساعد گروه اصول فقه، دانشکده شریعت و قانون قاهره.
- ۱۹۹۸م: استاد (استاد ممتاز) گروه اصول فقه، دانشکده شریعت و قانون قاهره.
- ۱۹۹۸م: انتقال به دانشکده شریعت و قانون طنطا به عنوان استاد گروه اصول فقه (غیر حنفی).
- ۱۹۹۸م: رئیس گروه اصول فقه دانشکده شریعت و قانون طنطا (تا ۲۰۰۲م و مجدداً از ۲۰۰۶م).
- ۲۰۰۲م: معاون دانشکده شریعت و قانون طنطا (تا ۲۰۰۶م).
- عضو کمیته علمی دائمی ارتقای اساتید اصول فقه.
استاد مدعو در دانشگاههای بینالمللی:
- ۱۹۸۳م: استاد مدعو، دانشگاه قطر.
- ۱۹۸۵-۱۹۸۸م: استاد، دانشگاه ام القری مکه، مکه مکرمه.
- ۱۹۹۰م: استاد مدعو، دانشگاه امام محمد بن سعود عربستان سعودی.
- ۱۹۹۴-۱۹۹۸م: استاد مدعو، دانشگاه قطر.
فعالیتهای علمی و رسانهای:
- مجری و کارشناس برنامه هنا الأزهر! (اینجا الازهر است) که به معرفی چهرههای علمی و فرهنگی الازهر میپردازد.[۲]
- داوری دهها رساله و پایاننامه علمی در داخل و خارج مصر.
- داوری مقالات علمی اساتید دانشگاههای الازهر، ام القری، ملک سعود، عجمان و دیگر دانشگاهها.
- شرکت در همایشها و ندوههای علمی متعدد در مصر و سایر کشورها.
- نظارت بر دهها رساله کارشناسی ارشد و دکتری.[۱]
آثار
دکتر حفناوی آثار متعددی در زمینه اصول فقه، فقه مقارن، مصطلحات و تحقیق کتب کهن اسلامی دارد:[۱][۴]
تألیفات:
- دراسات أصولية في القرآن الكريم (مطالعات اصولی در قرآن کریم) - چاپ چندین نوبت توسط دارالحدیث، دارالاشعاع، دارالوفاء.
- دراسات أصولية في السنة النبوية (مطالعات اصولی در سنت نبوی) - دارالحدیث، دارالاشعاع، دارالوفاء.
- إرشاد الأنام إلى معرفة الأحكام (راهنمایی مردم به شناخت احکام) - دارالبشیر.
- إتحاف الأنام بتخصيص العام (ارمغانی برای مردم در تخصیص عام) - دارالحدیث.
- أثر الإجمال والبيان في الفقه الإسلامي (تأثیر اجمال و بیان در فقه اسلامی) - دارالوفاء، دارقریه.
- تبصير النجباء بحقيقة الاجتهاد والتقليد والافتاء (آگاه ساختن بزرگان از حقیقت اجتهاد، تقلید و فتوا) - دارالحدیث.
- تذكير الناس بما يحتاجون إليه من القياس (یادآوری به مردم از آنچه از قیاس نیاز دارند) - دارالحدیث.
- فقه الصلاة - دارالحدیث.
- فقه الزكاة - دارالحدیث.
- فقه الصيام - دارالحدیث.
- فقه الحج والعمرة - دارالوفاء.
- الموسوعة الفقهية الميسرة (الزواج) - دارالایمان.
- الموسوعة الفقهية الميسرة (الطلاق) - دارالایمان.
- الرضاع وبنوك اللبن - دارالبشیر، دارقریه.
- فتاوى وأحكام - دارالحدیث.
- موقف الإسلام من تفضيل بعض الأولاد على بعض في الهبة - دارالوفاء، دارالصحابه.
- النظر بين الرجل والمرأة - حكمه حدوده - دارقریه.
- نظرات في أدلة التشريع المختلف فيها - دارالبشیر.
- الفتح المبين في التعريف بمصطلحات الفقهاء والأصوليين (آشکارسازی آشکار در شناسایی اصطلاحات فقیهان و اصولیان) - دارالاشعاع، دارالایمان، دارالسلام.
- التعارض والترجيح عند الأصوليين وأثرهما في الفقه الإسلامي (تعارض و ترجیح نزد اصولیان و تأثیر آن در فقه اسلامی) - دارالوفاء.
- معجم غريب الفقه والأصول (فرهنگ لغات دشوار فقه و اصول) - دارالحدیث.
- فتاوى شرعية معاصرة (فتاوای شرعی معاصر) - دارالحدیث.
تحقیق و تصحیح (تعلیق و تخریج):
- تفسير القرطبي (الجامع لأحكام القرآن) - دارالحدیث.
- تفصيل الإجمال في تعارض الأقوال والأفعال للحافظ العلانی - دارالحدیث.
- شرح الكوكب الساطع للحافظ السیوطی - دارالاشعاع، دارالایمان، دارالسلام.
- فتاوى الخمر والمسكرات لشیخ الإسلام ابن تیمیه - دارالبشیر.
- الشروط في النكاح لشیخ الإسلام ابن تیمیه - دارالوفاء.
- إخبار أهل الرسوخ في الفقه والتحديث بمقدار المنسوخ من الحديث لابن الجوزی - دارالوفاء.
- الناسخ والمنسوخ من الحديث لابن شاهین - دارالوفاء.
- كتاب الأم للإمام الشافعی - دارالحدیث.
مقالات علمی منتشر شده در مجلات علمی:
- تأويل مختلف الحديث
- الإمام السيوطي وجهوده في أصول الفقه
- عوارض الأهلية
- الحديث المرسل وموقف الأصوليين من الاحتجاج به
- النص الشرعي
- العام وأقسامه
- الاستثناء من المخصصات المتصلة
- السير الحاث إلى معرفة الطلاق الثلاث
- من مصطلحات المالكية
- من مصطلحات الزيدية والإمامية
- الأحكام التي تضمنها القرآن الكريم
- الدرر البهية في التعريف بالقواعد الفقهية
- الأصول والأصوليون - دراسة أصولية لعلم أصول الفقه من ابتداء الكلام فيه حتى أواخر القرن الخامس الهجري
- من طرق إثبات العلة: النص والإيماء
کتابهای در دست چاپ:
- الموسوعة الفقهية الميسرة - الطهارة
پانويس
منابع مقاله
- پایگاه کتابخانه جامع (المکتبة الشاملة): محمد ابراهیم حفناوی
- پایگاه الدلیل: محمد ابراهیم حفناوی
- پایگاه جامع الکتب الاسلامیة (کتاب آنلاین): محمد ابراهیم حفناوی
- نورلایب: پایگاه دیجیتال نور
وابستهها
- شرح الكوكب الساطع نظم جمع الجوامع
- الفتح المبين في حل رموز و مصطلحات الفقهاء و الأصوليين
- الفتح المبين في تعريف مصطلحات الفقهاء و الأصوليين
- التعارض و الترجيح عند الأصوليين و أثرهما في الفقه الاسلامي
- إتحاف الأنام بتخصيص العام
- گنجینه اصطلاحات فقهی و اصولی
- دراسات أصولية في القرآن الكريم
- إخبار أهل الرسوخ في الفقه و التحدیث بمقدار المنسوخ من الحدیث
- دراسات أصولیة في القرآن الکریم
- دراسات اصولية في السنة النبوية
- الزواج
- الطلاق
- أثر الإجمال و البیان في الفقه الإسلامي
- دراسات في القرآن الکریم
- تبصیر النجباء بحقیقة الاجتهاد و التقلید و الإفتاء
- معجم غريب الفقه و الأصول
- الوسيط في شرح القواعد الفقهية
- تفصيل الإجمال في تعارض الأقوال و الأفعال
- الجامع لأحکام القرآن
- تسهيل الوصول إلي علم الأصول