اردستانی، حسین
| حسین اردستانی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | حسین اردستانی |
| ولادت | ۱۳۳۸ش |
| محل تولد | تهران، ایران |
| محل زندگی | تهران |
| رحلت | ۷ فروردین ۱۳۹۶ش |
| مدفن | تهران |
| طول عمر | ۵۸ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه اثنیعشری |
| پیشه | پژوهشگر، نویسنده، تاریخنگار، راوی دفاع مقدس |
| منصب | رئیس مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس (۱۳۸۶-۱۳۹۶) |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکتری علوم سیاسی |
| دانشگاه | دانشگاه شهید بهشتی |
| علایق پژوهشی | تاریخ دفاع مقدس، تاریخ شفاهی، علوم سیاسی |
| برخی آثار |
|
حسین اردستانی (۱۳۳۸ – ۱۳۹۶ش)، پژوهشگر، تاریخنگار، نویسنده و راوی برجسته دفاع مقدس و از چهرههای شاخص عرصه ثبت و نشر تاریخ جنگ تحمیلی بود. او که از سال ۱۳۶۱ به عنوان راوی در قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء(ص) حضور داشت، بیش از سه دهه از عمر خود را وقف ثبت دقیق و مستند وقایع هشت سال دفاع مقدس کرد. اردستانی با مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس از سال ۱۳۸۶، تحولی چشمگیر در تولید آثار جدی مرتبط با جنگ تحمیلی ایجاد کرد و پروژههای عظیمی همچون تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ را به پیش برد. او سرانجام در هفتم فروردین ۱۳۹۶ بر اثر سکته قلبی درگذشت.
ولادت
حسین اردستانی در سال ۱۳۳۸ هجری شمسی در تهران متولد شد.[۱] او در مبارزات دوران انقلاب اسلامی فعال بود و با پیروزی انقلاب، با کمیته انقلاب اسلامی همکاری کرد و در مقابله با ضد انقلاب در غائله کردستان نیز حضور داشت.[۱]
تحصیلات
اردستانی تحصیلات دانشگاهی خود را تا مقطع دکتری علوم سیاسی از دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد. پایاننامه دکتری او با عنوان «تاثیر عوامل سطح داخل بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۶۸-۱۳۵۸)» در سال ۱۳۸۶ به انجام رسید.[۲] همچنین پیش از آن، مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مدیریت از دانشگاه علامه طباطبائی دریافت کرده بود.[۲]
فعالیتها
راوی دفاع مقدس
با آغاز جنگ تحمیلی، اردستانی به جنوب اعزام شد. در سال ۱۳۶۱ و با شکلگیری عملیاتهای بزرگ، به بخش تاریخ جنگ دفتر سیاسی سپاه پاسداران پیوست و به عنوان راوی – که این عنوان به نیروهای دفتر سیاسی سپاه اطلاق میشد – به صحنههای نبرد پا گذاشت.[۱] او همپای فرماندهان ارشد جنگ در صحنههای حساس و دورانساز دفاع مقدس حضور پیدا کرد و به ثبت تاریخ جنگ همراه با جزئیات پرداخت. اردستانی در عملیاتهایی همچون والفجر مقدماتی، خیبر، بدر، والفجر هشت، کربلای چهار و پنج حضور داشت و اسنادی از این نبردها را ثبت کرد.[۱]
سردار سرلشکر محسن رضایی، فرمانده سپاه در دوران دفاع مقدس، درباره نقش او گفت: «اردستانی پابهپای فرماندهان زیر بمباران و دودهای شیمیایی پای فشرد و خستگی به خود راه نداد. در چنین شرایطی هزاران سند از معارف دفاع مقدس را ضبط کرد و برای نسلهای بعد به ارث گذاشت.»[۳]
مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس
در سال ۱۳۸۶ با حکم فرمانده کل سپاه پاسداران، مدیریت مرکز اسناد و تحقیقات دفاعمقدس را برعهده گرفت و طی ۱۰ سال، تحولی چشمگیر در این مرکز به وجود آورد.[۴] از جمله اقدامات او در این دوره:[۱][۵]
- راهاندازی طرحهای تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ
- تشکیل گروه مطالعات اجتماعی برای بررسی نقش اقشار مختلف در جنگ
- ایجاد گروه بررسیهای غیرنظامی و ترجمه اسناد بینالمللی
- ورود به موضوع روایتهای راهیان نور و اصلاح آنها
تاریخ شفاهی فرماندهان
یکی از مهمترین اقدامات اردستانی، آغاز طرح تاریخ شفاهی فرماندهان ارشد سپاه در جنگ بود. اولین جلسات تاریخ شفاهی با دکتر محسن رضایی، فرمانده سپاه در دوران جنگ، زیرنظر و با اجرای مستقیم او شروع شد.[۱] پس از آن، ثبت تاریخ شفاهی سردارانی مثل شهید دکتر غلامعلی رشید، سیدیحیی رحیم صفوی، حسین علایی و دیگر فرماندهان آغاز شد.[۱]
یدالله ایزدی، مدیر گروه تاریخ شفاهی مرکز، در این باره گفت: «دکتر اردستانی معتقد بود که تاریخ شفاهی، میانبری برای پژوهشهای تاریخی جنگ ایران و عراق است که از طریق گفتوگو با فرماندهان، لایههای درونی این واقعه قابل بررسی و واکاوی خواهد شد.»[۱]
فصلنامه نگین ایران
اردستانی مدیرمسئول و سردبیر فصلنامه «نگین ایران» بود که تا زمان حیات او ۵۶ شماره از آن منتشر شد. این فصلنامه به موضوعات مختلف دفاع مقدس، یگانهای تخصصی، فرماندهی و مدیریت، اسناد و موضوعات پژوهشی میپرداخت.[۶]
تدریس دانشگاهی
اردستانی به عنوان استاد دانشگاه در دانشکده علوم دفاعی دانشگاه جامع امام حسین(ع) و دانشکده علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تدریس میکرد.[۱]
دیدگاه فرماندهان
فرماندهان ارشد دفاع مقدس، نقش اردستانی را در ثبت و صیانت از تاریخ جنگ ستودهاند. سرلشکر سیدیحیی صفوی، حضور او در جبههها و تلاش خالصانهاش در ثبت وقایع را «توشهای ارزشمند در پیشگاه الهی» توصیف کرد.[۷] سرلشکر محمدعلی جعفری نیز نقشآفرینی او در ثبت تاریخ جنگ را «ممتاز و جهتبخش» خواند.[۸] همچنین سرلشکر مصطفی ایزدی تأکید کرد که تلاشهای اردستانی در مسیر تحقق رهنمود مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه «این جنگ یک گنج است» صورت گرفت.[۵]
وفات
حسین اردستانی در روز دوشنبه، هفتم فروردین ماه سال ۱۳۹۶ هجری شمسی، پس از بازدید از یادمانهای دفاع مقدس در مناطق جنوبی کشور، در هنگام انجام ورزش روزانه دچار عارضه قلبی شد و دار فانی را وداع گفت.[۹]
مراسم تشییع پیکر او صبح روز چهارشنبه، ۹ فروردین ۱۳۹۶ با حضور جمعی از همرزمانش از مقابل منزل او در تهران برگزار شد.[۱۰] مراسم ختم او نیز روز جمعه، ۱۱ فروردین در مسجد حضرت رسول (ص) در سعادتآباد برگزار گردید.[۱۱]
سردار سرلشکر محسن رضایی در پیام تسلیت خود، رسالت اردستانی در ثبت تاریخ دفاع مقدس را «زینبی» توصیف کرد و گفت: «به تاریخ عاشورا که مینگریم، درمییابیم که بدون تردید، اگر حضرت زینب(س)، واقعه عاشورا را به تاریخ منتقل نمیکرد، چهبسا عاشورا و نهضت حسینی، در تاریخ دفن و به وادی فراموشی سپرده میشد.»[۱۲] همچنین شهید علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی وقت، در پیامی درگذشت او را تسلیت گفت.[۱۳]
آثار
اردستانی آثار ارزشمندی در حوزه تاریخ دفاع مقدس از خود به جای گذاشته است. از جمله مهمترین آنها:[۲][۱۴]
- راه: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی (چند جلد) – تدوین و اهتمام
- از سنندج تا خرمشهر (روایت سیدیحیی صفوی) – بهاهتمام
- تاریخ شفاهی دفاع مقدس روایت سیدیحیی صفوی: از شرق بصره تا مهران (جلد ۲) – بهاهتمام
- عملیات ثامن الائمه (ع): مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران – تألیف (با همکاری سیدیحیی صفوی)
- تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق (تنبیه متجاوز) (جلد ۳) – تألیف
- روزشمار جنگ ایران و عراق (چند جلد) – تألیف
- تکاپوی جهانی برای توقف جنگ – تألیف
- رویارویی استراتژیها: جنگ عراق و ایران – تألیف
- سطرهای ناخوانده (رازها و رمزهای دفاع مقدس) – تدوین
- نبرد بزرگ زمستانی جبهه شمالی (عملیات بیتالمقدس ۲) – تألیف (با همکاری یدالله ایزدی)
- موشکباران تهران: تدارکات عملیات در حلبچه (والفجر ۱۰) – تألیف (با همکاری یدالله ایزدی)
- روش تحقیق و متننویسی – تألیف
- دفاع مقدس در بیانات امام خمینی (ره) (چند جلد) – زیرنظر
- بازگشت به هور – زیرنظر
- اطلس لشکر ۴۱ ثارالله در ۸ سال دفاع مقدس – زیرنظر
مقالات
اردستانی مقالات متعددی در نشریات علمی منتشر کرده است، از جمله:[۱۵][۲] - «تغییر رویکرد امنیت ملی جمهوری اسلامی در دهه دوم انقلاب»، نشریه سیاست دفاعی، پاییز ۱۳۹۳ - «علل و عوامل نظامی مؤثر بر تجاوز عراق به جمهوری اسلامی ایران» (با همکاری منصور کمالی)، نشریه مدیریت و پژوهشهای دفاعی، پاییز ۱۳۹۳ - «تجاوز نظامی و مذاکره؛ دو رویه راهبرد عراق علیه جمهوری اسلامی ایران»، نشریه سیاست دفاعی، بهار ۱۳۹۱ - «بازشناسی مسائل محیط کسب و کار بنگاهها»، نشریه تدبیر، آذر ۱۳۹۱ - «تاثیر اسرائیل بر تعمیق بحران ایران و آمریکا»، نشریه مطالعات خاورمیانه، زمستان ۱۳۸۱ - «جدال تصمیمگیری نخبگان: بررسی عوامل شتابدهنده فروپاشی نظام شاهنشاهی»، فصلنامه ۱۵ خرداد، تابستان و پاییز ۱۳۷۶
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ پایگاه تاریخ شفاهی ایران، «به یاد راوی فقید دفاع مقدس»
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ پایگاه علم نت، فهرست آثار حسین اردستانی
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی دکتر محسن رضایی، «مرحوم اردستانی تا آخر عمر خود با دغدغه انقلاب زندگی کرد»
- ↑ خبرگزاری دفاع مقدس، پیام تسلیت بنیاد حفظ آثار به مناسبت درگذشت سردار اردستانی
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ خبرگزاری دفاع مقدس، ثبت «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» از یادگارهای زندهیاد اردستانی است
- ↑ خبرگزاری دفاع مقدس، انتشار فصلنامه «نگین ایران» از سر گرفته شد
- ↑ خبرگزاری موج، پیام تسلیت سرلشکر صفوی
- ↑ پایگاه تابناک، «میراث ماندگار حسین اردستانی»
- ↑ خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر مرحوم حسین اردستانی فردا تشییع میشود
- ↑ خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر سردار اردستانی تشییع شد
- ↑ پایگاه جهان نیوز، گزارش تصویری مراسم ختم سردار حسین اردستانی
- ↑ پایگاه تابناک، دیدار محسن رضایی با خانواده مرحوم دکتر اردستانی
- ↑ پایگاه شفقنا، پیام تسلیت رئیس مجلس
- ↑ خبرگزاری دفاع مقدس، نگاه مرحوم حسین اردستانی در حوزه پژوهشگری دفاع مقدس
- ↑ پایگاه مگیران، فهرست مقالات حسین اردستانی
منابع مقاله
- پایگاه تاریخ شفاهی ایران، «به یاد راوی فقید دفاع مقدس»
- پایگاه علم نت، فهرست آثار حسین اردستانی
- خبرگزاری دفاع مقدس، پیام تسلیت بنیاد حفظ آثار به مناسبت درگذشت سردار اردستانی
- خبرگزاری دفاع مقدس، ثبت «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» از یادگارهای زندهیاد اردستانی است
- خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر مرحوم حسین اردستانی فردا تشییع میشود
- خبرگزاری دفاع مقدس، پیکر سردار اردستانی تشییع شد
- خبرگزاری دفاع مقدس، انتشار فصلنامه «نگین ایران» از سر گرفته شد
- خبرگزاری دفاع مقدس، نگاه مرحوم حسین اردستانی در حوزه پژوهشگری دفاع مقدس
- پایگاه اطلاعرسانی دکتر محسن رضایی، «مرحوم اردستانی تا آخر عمر خود با دغدغه انقلاب زندگی کرد»
- پایگاه تابناک، دیدار محسن رضایی با خانواده مرحوم دکتر اردستانی
- پایگاه تابناک، «میراث ماندگار حسین اردستانی، تاریخ نگار خستگی ناپذیر دفاع مقدس»
- پایگاه جهان نیوز، گزارش تصویری مراسم ختم سردار حسین اردستانی
- پایگاه مگیران، فهرست مقالات حسین اردستانی
- پایگاه شفقنا، پیام تسلیت رئیس مجلس در پی درگذشت سردار حسین اردستانی
- خبرگزاری موج، پیام تسلیت سرلشکر صفوی در پی درگذشت حسین اردستانی
وابستهها
- تکاپوی جهانی برای توقف جنگ
- نبرد بزرگ زمستانی در جبهه شمالی (عملیات بیتالمقدس 2)
- قدرت طبقه متوسط سنتی در ايران
- جنگ عراق و ايران - رويارويی استراتژیها: تأثير تحولات صحنه نبرد جنگ عراق و ايران بر سياست قدرتهای بزرگ
- موشکباران تهران: تدارک عملیات در حلبچه (والفجر 10): 24 بهمن تا 22 اسفند 1366
- تحولات عمده نظامی جهان
- تنبیه متجاوز: بررسی تحولات سیاسی نظامی از تابستان ۱۳۶۱ تا فروردین ۱۳۶۷
- عملیات خیبر: تفکری نو در جنگ
- جنگ ایران و عراق از نگاه نظریههای روابط بینالملل
- تجزیه و تحلیل استراتژی نظامی عراق در جنگ با جمهوری اسلامی ایران: (۶۷ - ۱۳۵۹)
- راه: تاریخ شفاهی دکتر محسن رضایی
- تاریخ شفاهی دفاع مقدس: روایت محسن رضایی
- سیاست خارجی لیبی در جنگ ایران و عراق: 1367 - 1359
- سیاست خارجی سوریه در جنگ ایران و عراق: ۱۳۶۷ - ۱۳۵۹
- دشمن، پشت دروازههای شهر: روایت مقاومت مردمی آبادان؛ ۱۳۵۹
- عمليات ثامن الائمه (ع) مبدا تحول در استراتژي نظامي ايران
- روایت سید یحیی (رحیم) صفوی
- قویترین شریک جرم: مواضع جانب دارانهی آمریکا در جنگ ایران و عراق
- روزهای پرالتهاب: خاطرات سردار محمد کرمیراد فرمانده سابق لشکر ۱۱ امیرالمومنین (علیهالسلام)
- جنگ عراق و ایران، شورای عالی دفاع به روایت مطبوعات