خطیب شربینی، محمد بن احمد
شمسالدین محمد بن احمد خطیب شربینی شافعی (متوفی ۹۷۷ق)، فقیه، مفسر، متکلم و نحوی برجسته مصری در قرن دهم هجری بود. وی در شهر شربین از توابع استان دقهلیه مصر زاده شد و سپس به قاهره رفت و تا پایان عمر در آنجا اقامت گزید. از محضر استادان بزرگی چون احمد برلسی (مقلب به شیخ عمیره)، نورالدین محلی، ناصرالدین لقانی، جمالالدین سنانی، شهابالدین رملی و قاضی زکریا انصاری بهره برد. مهمترین و مشهورترین اثر او تفسیر قرآن «السراج المنیر فی الإعانة علی معرفة بعض معانی کلام ربنا الحکیم الخبیر» (معروف به تفسیر الخطیب الشربینی) است که از تفاسیر معروف اهل سنت به شمار میرود. از دیگر آثار ارزشمند او میتوان به «مغنی المحتاج إلی معرفة معانی ألفاظ المنهاج» (شرحی بر منهاج الطالبین نووی در فقه شافعی) و «الإقناع في حل ألفاظ أبي شجاع» (شرحی بر متن ابیشجاع) اشاره کرد که هر دو از منابع مهم فقه شافعی محسوب میشوند. همچنین از او آثاری چون شرح التنبیه، شرح البهجة، شواهد قطر الندی و بل الصدی، تقریرات علی المطول و مناسک الحج بر جای مانده است. وی سرانجام در روز پنجشنبه دوم شعبان سال ۹۷۷ق از دنیا رفت.
| شمسالدین محمد بن احمد خطیب شربینی | |
|---|---|
 خطیب شربینی، محمد بن احمد | |
| نام کامل | شمسالدین محمد بن احمد خطیب شربینی شافعی |
| نام پدر | احمد |
| محل تولد | شربین، استان دقهلیه، مصر، مصر |
| محل زندگی | شربین، قاهره |
| رحلت | پنجشنبه ۲ شعبان ۹۷۷ قمری |
| دین | اسلام |
| مذهب | شافعی |
| پیشه | فقیه، مفسر، متکلم، نحوی |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | فقه شافعی، تفسیر قرآن، نحو |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
ولادت
ایشان در شهر شربین استان دقهلیه مصر زاده شد. بعدها به قاهره رفت و در آنجا تا زمان وفاتش ماند.
اساتید
- احمد برلسی ملقب به شیخ عمیره؛
- نورالدین محلی؛
- ناصرالدین لقانی؛
- جمالالدین سنانی؛
- نورالدین طهوانی؛
- شمسالدین محمد بن عبدالرحمن بن خلیل نشلی کردی؛
- بدرالدین مشهدی؛
- شهابالدین رملی؛
- ناصرالدین طبلاوی؛
- قاضی زکریا انصاری.
وفات
ایشان در روز پنجشنبه دوم شعبان سال 977ق از دنیا رفت.
آثار
- سراج المنير في الاعانة علی معرفة بعض معانیکلام ربنا الحکيم الخبير؛
- الإقناع في حل ألفاظ أبي شجاع؛
- مغنیالمحتاج إلی معرفة معانیألفاظ المنهاج؛
- شرح التنبيه؛
- شرح البهجة؛
- شواهد قطر الندی و بل الصدی؛
- تقريرات علی المطول في البلاغة؛
- مناسک الحج[۱].
پانویس
- ↑ ر.ک: معوض، محمد؛ عبدالموجود، عادل احمد، ص64-67
منابع مقاله
معوض، علیمحمد؛ عبدالموجود، عادل احمد؛ مغنیالمحتاج الی معرفة معانیألفاظ المنهاج، تألیف محمد بن احمد خطیب شربینی، بیروت، لبنان، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، 1421ق/2000م