ذم الثقلاء: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''ذمّ الثقلاء'''، از آثار تاریخنگار و ادیب بغدادی قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری قمری، [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابوبکر محمد بن خلف بن مرزبان بن بسّام آجری مُحَوّلی]]، مشهور به [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] (متوفای 309 یا 310ق)، پژوهشی است که به مذمت کسانی میپردازد که متکبر، بداخلاق، ناگوار، ناخوشایند و مردمآزار هستند و اخلاق و آداب معاشرت را رعایت نمیکنند. پژوهشگر معاصر عراقی، [[اعرجی، | '''ذمّ الثقلاء'''، از آثار تاریخنگار و ادیب بغدادی قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری قمری، [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابوبکر محمد بن خلف بن مرزبان بن بسّام آجری مُحَوّلی]]، مشهور به [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] (متوفای 309 یا 310ق)، پژوهشی است که به مذمت کسانی میپردازد که متکبر، بداخلاق، ناگوار، ناخوشایند و مردمآزار هستند و اخلاق و آداب معاشرت را رعایت نمیکنند. پژوهشگر معاصر عراقی، [[اعرجی، محمدحسین|دکتر محمدحسین اعرجی]]، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و تعلیقاتی را بر آن افزوده است. | ||
==هدف و روش== | ==هدف و روش== | ||
* [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] بدون مقدمه به نقل روایات پرداخته و دیدگاه خودش را درباره هدف، روش و چگونگیهای نگارش اثر حاضر، ناگفته گذاشته است. | * [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] بدون مقدمه به نقل روایات پرداخته و دیدگاه خودش را درباره هدف، روش و چگونگیهای نگارش اثر حاضر، ناگفته گذاشته است. | ||
* [[اعرجی، | * [[اعرجی، محمدحسین|دکتر محمدحسین اعرجی]]، روش نویسنده را چنین بازگو میکند که [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] فقط روایاتی را نقل میکند که اشخاصی، شاگردان یا همانندان خود یا دیگران را ثقیل و سخترو و ناگوار میشمردند، ولی به اخبار و نوادر این افراد ثقیل، نمیپردازد. شاید روح تقلید باعث گزینش چنین روشی شده است<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص36</ref>. | ||
* کتاب دیگر [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] به نام [[تفضيل الكلاب علی كثير ممن لبس الثياب]] با اثر حاضر همسو است. | * کتاب دیگر [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] به نام [[تفضيل الكلاب علی كثير ممن لبس الثياب]] با اثر حاضر همسو است. | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
==نمونه مباحث== | ==نمونه مباحث== | ||
* با سند نقل کرده است که رسول خدا(ص) گفت: محبوبترین شما در نزد من و نزدیکترین شما به من، کسانی هستند که اخلاقشان نیکوتر است و ثرثارین و متشدقین و متفیهقین را بیشتر از همه دشمن میدارم. گفتند: ای رسولالله(ص)! ما ثرثارین (ورّاجان و بیهودهگویان پرگو) و متشدقین (مسخرهکنندگان) را شناختیم، ولی متفیهقون چه کسانی هستند؟ پاسخ داد: خودبرتربینان و متکبران<ref>ر.ک: متن کتاب، ص51-52</ref>. | * با سند نقل کرده است که رسول خدا(ص) گفت: محبوبترین شما در نزد من و نزدیکترین شما به من، کسانی هستند که اخلاقشان نیکوتر است و ثرثارین و متشدقین و متفیهقین را بیشتر از همه دشمن میدارم. گفتند: ای رسولالله(ص)! ما ثرثارین (ورّاجان و بیهودهگویان پرگو) و متشدقین (مسخرهکنندگان) را شناختیم، ولی متفیهقون چه کسانی هستند؟ پاسخ داد: خودبرتربینان و متکبران<ref>ر.ک: متن کتاب، ص51-52</ref>. | ||
* با سند نقل میکند که [[امام علی(ع)]]، مالک اشتر را ناگوار و سخترو میشمرد!<ref>ر.ک: همان، ص110-111</ref>. انتقاد: [[اعرجی، | * با سند نقل میکند که [[امام علی(ع)]]، مالک اشتر را ناگوار و سخترو میشمرد!<ref>ر.ک: همان، ص110-111</ref>. انتقاد: [[اعرجی، محمدحسین|دکتر محمدحسین اعرجی]]، این روایت را نقد کرده و مشکوک شمرده و محتوای آن را ناسازگار با دیدگاه [[امام علی(ع)]] در ستایش مالک اشتر و تجلیل از او دانسته است<ref>ر.ک: همان، ص111، پاورقی 1</ref>. | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۴
| ذم الثقلاء | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف (نويسنده) اعرجی، محمدحسین (محقق) |
| ناشر | الجمل |
| مکان نشر | آلمان - کلن |
| سال نشر | 1999م |
| چاپ | 1 |
| موضوع | اخلاق اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14 - خیر و شر - متون قدیمی تا قرن 14 |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 8ذ2الف 247/25 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
ذمّ الثقلاء، از آثار تاریخنگار و ادیب بغدادی قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری قمری، ابوبکر محمد بن خلف بن مرزبان بن بسّام آجری مُحَوّلی، مشهور به ابن مرزبان (متوفای 309 یا 310ق)، پژوهشی است که به مذمت کسانی میپردازد که متکبر، بداخلاق، ناگوار، ناخوشایند و مردمآزار هستند و اخلاق و آداب معاشرت را رعایت نمیکنند. پژوهشگر معاصر عراقی، دکتر محمدحسین اعرجی، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و تعلیقاتی را بر آن افزوده است.
هدف و روش
- ابن مرزبان بدون مقدمه به نقل روایات پرداخته و دیدگاه خودش را درباره هدف، روش و چگونگیهای نگارش اثر حاضر، ناگفته گذاشته است.
- دکتر محمدحسین اعرجی، روش نویسنده را چنین بازگو میکند که ابن مرزبان فقط روایاتی را نقل میکند که اشخاصی، شاگردان یا همانندان خود یا دیگران را ثقیل و سخترو و ناگوار میشمردند، ولی به اخبار و نوادر این افراد ثقیل، نمیپردازد. شاید روح تقلید باعث گزینش چنین روشی شده است[۱].
- کتاب دیگر ابن مرزبان به نام تفضيل الكلاب علی كثير ممن لبس الثياب با اثر حاضر همسو است.
ساختار و محتوا
- نویسنده در کتاب مختصر حاضر، مجموعهای از روایات و آثار را همراه با سند و بدون هیچ توضیح و تحلیلی آورده است.
نمونه مباحث
- با سند نقل کرده است که رسول خدا(ص) گفت: محبوبترین شما در نزد من و نزدیکترین شما به من، کسانی هستند که اخلاقشان نیکوتر است و ثرثارین و متشدقین و متفیهقین را بیشتر از همه دشمن میدارم. گفتند: ای رسولالله(ص)! ما ثرثارین (ورّاجان و بیهودهگویان پرگو) و متشدقین (مسخرهکنندگان) را شناختیم، ولی متفیهقون چه کسانی هستند؟ پاسخ داد: خودبرتربینان و متکبران[۲].
- با سند نقل میکند که امام علی(ع)، مالک اشتر را ناگوار و سخترو میشمرد![۳]. انتقاد: دکتر محمدحسین اعرجی، این روایت را نقد کرده و مشکوک شمرده و محتوای آن را ناسازگار با دیدگاه امام علی(ع) در ستایش مالک اشتر و تجلیل از او دانسته است[۴].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.