کربن، هانری: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (جایگزینی متن - 'سيد جلال الدين آشتيانى' به 'سيد جلال الدين آشتيانى ')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR02681.jpg|بندانگشتی|کربن، هانری]]
| عنوان = هانری کربن
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR02681.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type='authorName'|کربن، هانری
| توضیح تصویر = کربن، هانری
|-
| نام کامل = هانری کربن
|نام های دیگر
| نام‌های دیگر = Henry Corbin
|data-type='authorOtherNames'| ک‍رب‍ن‌، ه‍ان‍ری
| لقب =
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر =
| ولادت = ۱۴ آوریل ۱۹۰۳ میلادی
| محل تولد = فرانسه
| کشور تولد = فرانسه
| محل زندگی = پاریس، تهران، اصفهان
| رحلت = ۷ ژوئیه ۱۹۷۸ میلادی
| شهادت =
| مدفن = پاریس، فرانسه
| طول عمر = ۷۵ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین =
| مذهب =
| پیشه = فیلسوف، شیعه‌شناس، ایران‌شناس، استاد دانشگاه، خاورشناس
| درجه علمی = دکتری فلسفه و مطالعات شرقی
| دانشگاه = دانشگاه سوربن، مدرسه السنه شرقی پاریس
| حوزه =
| علایق پژوهشی = فلسفه اسلامی، عرفان شیعی، حکمت اشراق، تصوف، ایران‌شناسی، فلسفه تطبیقی
| منصب = رئیس انستیتو فرانسه و ایران
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[ماسینیون، لویی|لویی ماسینیون]] | ادموند هوسرل | امیل بریه | اتین ژیلسون}}
| مشایخ =
| معاصرین = [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]]، [[آشتیانی، سید جلال‌الدین|سید جلال‌الدین آشتیانی]]، [[نصر، سید حسین|سید حسین نصر]]
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]] (تصحیح و مقدمه) | [[تاریخ فلسفه اسلامی (هانری کربن)|تاریخ فلسفه اسلامی]] | [[اسلام ایرانی]] (۴ جلد) | [[ارض ملکوت: کالبد انسان در روز رستاخیز]] | [[المشاعر]] (تصحیح و مقدمه) | [[جامع الأسرار و منبع الأنوار]] (تصحیح و مقدمه) | [[تخیل خلاق در عرفان ابن عربی]] | [[انسان نورانی در تصوف ایرانی]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE02681AUTHORCODE
}}


ک‍رب‍ی‍ن‌، ه‍ن‍ری‌
'''هانرى كربن'''  (۱۹۰۳-۱۹۷۸م)، فیلسوف، شیعه‌شناس و ایران‌شناس برجسته فرانسوی بود که نقش بی‌بدیلی در شناساندن عرفان و تفکر ایرانی-اسلامی به جهان غرب ایفا کرد. وی در پاریس زاده شد و تحصیلات خود را در دانشگاه سوربن و مدرسه السنه شرقی پاریس به پایان رساند و از شاگردان فیلسوفان بزرگی چون ادموند هوسرل، امیل بریه، اتین ژیلسون و لویی ماسینیون بود. او نخستین مترجم آثار مارتین هایدگر به زبان فرانسه است. نقطه عطف زندگی علمی کربن هنگامی رخ داد که استادش [[ماسینیون، لویی|ماسینیون]] نسخه‌ای از کتاب «[[حکمة الإشراق|حکمة الاشراق]]» [[سهروردی، یحیی بن حبش|سهروردی]] را به او داد و این واقعه تأثیر روحی عمیقی بر او نهاد و او را راهی شرق کرد. کربن مدت‌ها ریاست انستیتو فرانسه و ایران را بر عهده داشت و به همت او، چهره‌هایی چون [[سهروردی، یحیی بن حبش|سهروردی]]، [[روزبهان بقلی، روزبهان بن ابی‌نصر|روزبهان بقلی]] و [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]] برای جامعه علمی اروپا شناسانده شدند. وی ۲۵ سال به ایران سفر می‌کرد و با متفکرانی چون [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]]، [[آشتیانی، سید جلال‌الدین|سید جلال‌الدین آشتیانی]] و [[نصر، سید حسین|سید حسین نصر]] به گفتگو درباره فلسفه اسلامی می‌پرداخت. جلسات منظم او با [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] در محفلی به نام «حلقه اصحاب تأویل» زمینه‌ساز شناخت عمیق‌تر تشیع برای جهان غرب شد. کربن تشیع را «حرم معرفت باطنی اسلام» می‌دانست و به نقش امام دوازدهم(عج) در الهیات شیعی توجه ویژه‌ای داشت. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به تصحیح و مقدمه «مجموعه مصنفات شیخ اشراق»، «تاریخ فلسفه اسلامی»، «اسلام ایرانی» در چهار جلد، «ارض ملکوت»، «تخیل خلاق در عرفان ابن عربی» و «انسان نورانی در تصوف ایرانی» اشاره کرد. وی سرانجام در ۷ ژوئیه ۱۹۷۸م در پاریس درگذشت.


ک‍ورب‍ان‌، ه‍ن‍ری‌
== ولادت ==
|-
در چهاردهم آوریل 1903 در پاریس متولد شد.
|نام پدر
|data-type='authorfatherName'|
|-
|متولد
|data-type='authorbirthDate'|1903 م
|-
|محل تولد
|data-type='authorBirthPlace'|
|-
|رحلت
|data-type='authorDeathDate'|1979 م
|-
|اساتید
|data-type='authorTeachers'|
|-
|برخی آثار
|data-type='authorWritings'|
|-class='articleCode'
|کد مولف
|data-type='authorCode'|AUTHORCODE2681AUTHORCODE
|}
</div>


==ولادت==
==تحصیلات==
 
«هانرى كربن» در چهارم آوريل 1903م در شهر پاريس ديده به جهان گشود.
 
 
==کسب علم و دانش==


در دوران كودكى آموزش‌هاى مذهب كاتوليك را آموخت. سپس به مدرسه علوم مسيحى رفت و به نهضت پروتستان علاقه‌مند شد. وى براى ادامه تحصيل به دانشگاه سوربن رفت و در سال 1925م ليسانس گرفت. يك سال بعد، گواهى‌نامه عالى فلسفه و در سال 1928م ديپلم تتبعات عالى دانشگاه پاريس و سرانجام در سال 1929م، ديپلم مدرسه السنه شرقى پاريس را اخذ نمود. در همين سال‌ها با زبان‌هاى عربى، فارسى و پهلوى آشنا شد.
در دوران كودكى آموزش‌هاى مذهب كاتوليك را آموخت. سپس به مدرسه علوم مسيحى رفت و به نهضت پروتستان علاقه‌مند شد. وى براى ادامه تحصيل به دانشگاه سوربن رفت و در سال 1925م ليسانس گرفت. يك سال بعد، گواهى‌نامه عالى فلسفه و در سال 1928م ديپلم تتبعات عالى دانشگاه پاريس و سرانجام در سال 1929م، ديپلم مدرسه السنه شرقى پاريس را اخذ نمود. در همين سال‌ها با زبان‌هاى عربى، فارسى و پهلوى آشنا شد.


وى از شاگردان فيلسوفان بزرگى از جمله ادموند هوسرل، ارنست كاسيرر، اميل بريه، اتين ژيلسون و لويى ماسينيون بوده‌است. همچنين او نخستين مترجم آثار مارتين هايدگر به فرانسوى است.
وى از شاگردان فيلسوفان بزرگى از جمله ادموند هوسرل، ارنست كاسيرر، اميل بريه، اتين ژيلسون و [[ماسینیون، لویی|لويى ماسينيون]] بوده‌است. همچنين او نخستين مترجم آثار مارتين هايدگر به فرانسوى است.


وى بعدها، نزد لويى ماسينيون رفت و نسخه‌اى از كتاب «حكمة الاشراق» سهروردى را از او دريافت كرد. اين كار تاثير روحى فراوانى بر كربن نهاد و او را راهى شرق نمود. نخستين مقاله‌اش در نشريه بررسى‌هاى فلسفى، درباره يكى از آثار سهروردى به طبع رسيد و اولين اثر مستقل او به زبان فرانسه، در خصوص سهروردى، در سال 1939م تحت عنوان «سهروردى مؤسس حكمت اشراق » چاپ شد.
وى بعدها، نزد [[ماسینیون، لویی|لويى ماسينيون]] رفت و نسخه‌اى از كتاب «حكمة الاشراق» [[سهروردی، یحیی بن حبش|سهروردى]] را از او دريافت كرد. اين كار تاثير روحى فراوانى بر كربن نهاد و او را راهى شرق نمود. نخستين مقاله‌اش در نشريه بررسى‌هاى فلسفى، درباره يكى از آثار [[سهروردی، یحیی بن حبش|سهروردى]] به طبع رسيد و اولين اثر مستقل او به زبان فرانسه، در خصوص سهروردى، در سال 1939م تحت عنوان «سهروردى مؤسس حكمت اشراق» چاپ شد.


كربن مدت‌ها رياست انستيتو فرانسه و ايران را عهده‌دار بود و به همت او، مشاهيرى چون سهروردى، روزبهان و ملاصدرا براى جامعه علمى و فرهنگى اروپا به نام‌هايى آشنا مبدل گرديد. در جهانى كه برخورد ميان فرهنگ‌هاى گوناگون، پيوسته با شكاف‌هاى بيشتر مواجه مى‌شد، وى نمونه‌اى از تلاش فوق العاده براى تفاهم بود.
كربن مدت‌ها رياست انستيتو فرانسه و ايران را عهده‌دار بود و به همت او، مشاهيرى چون [[سهروردی، یحیی بن حبش|سهروردى]]، روزبهان و ملاصدرا براى جامعه علمى و فرهنگى اروپا به نام‌هايى آشنا مبدل گرديد. در جهانى كه برخورد ميان فرهنگ‌هاى گوناگون، پيوسته با شكاف‌هاى بيشتر مواجه مى‌شد، وى نمونه‌اى از تلاش فوق‌العاده براى تفاهم بود.


كربن را بايد فيلسوف و مفسر حكمت معنوى شيعه ناميد. مطالعات او در آثار عرفانى، لطف و جذبه وصف‌ناپذيرى به آثارش بخشيده است. كربن خود در اين باره مى‌گويد: پرورش من از آغاز فلسفى بود. به همين دليل، نه به معناى دقيق كلمه متخصص زبان و فرهنگ آلمانى هستم و نه مستشرق؛ فيلسوفى رهروام به هر ديارى كه راهبرم شوند. اگر چه در اين سير و سلوك از فرايبورگ، تهران و اصفهان سر درآورده‌ام؛ اما اين شهرها از نظر من، مدينه‌هاى تمثيلى‌اند؛ منازلى نمادين از راه و سفرى هميشگى و پايدار. (سخنان ايراد شده در سمينار پيرامون آثار هانرى كربن، انجمن ايران شناسى فرانسه در ايران، ص18)
كربن را بايد فيلسوف و مفسر حكمت معنوى شيعه ناميد. مطالعات او در آثار عرفانى، لطف و جذبه وصف‌ناپذيرى به آثارش بخشيده است. كربن خود در اين باره مى‌گويد: پرورش من از آغاز فلسفى بود. به همين دليل، نه به معناى دقيق كلمه متخصص زبان و فرهنگ آلمانى هستم و نه مستشرق؛ فيلسوفى رهروام به هر ديارى كه راهبرم شوند. اگر چه در اين سير و سلوك از فرايبورگ، تهران و اصفهان سر درآورده‌ام؛ اما اين شهرها از نظر من، مدينه‌هاى تمثيلى‌اند؛ منازلى نمادين از راه و سفرى هميشگى و پايدار.<ref>سخنان ايراد شده در سمينار پيرامون آثار هانرى كربن، انجمن ايران شناسى فرانسه در ايران، ص18</ref>


وى مدت 25 سال به ايران آمد و با متفكرينى هچون [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبايى]]، [[آشتیانی، جلال‌الدین|سيد جلال الدين آشتيانى]] ، مهدى الهى قمشه‌اى، سيد كاظم عصار و سيد حسين نصر به گفتگو درباره فلسفه اسلامى، به خصوص حكمت صدرايى پرداخت.
وى مدت 25 سال به ايران آمد و با متفكرينى هچون [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبايى]]، [[آشتیانی، سید جلال‌الدین|سيد جلال‌الدين آشتيانى]]، مهدى الهى قمشه‌اى، سيد كاظم عصار و [[نصر، سید حسین|سيد حسين نصر]] به گفتگو درباره فلسفه اسلامى، به خصوص حكمت صدرايى پرداخت.


وى وقتى آوازه عرفان و فلسفه [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبايى]] را شنيد، شيفته عظمت علمى، كمالات معنوى و فضايل اين حكيم وارسته گرديد. از اين رو وقتى كه به منظور شناخت تشيع، سالى چند ماه از پاريس به ايران مى‌آمد و در اين سرزمين به پژوهش در مورد مذهب شيعه مى‌پرداخت، توسط برخى از اساتيد دانشگاه، از محضر [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبايى]] تقاضا نمود كه به وى كمك كند. آن فيلسوف عالى مقام كه از فعاليت‌هاى علمى و اشتياق معنوى اين محقق با خبر بود، خواسته‌اش را اجابت كرد و با وجود كهن سالى و ضعف مزاج، هر دو هفته يك بار از قم به تهران مى‌آمد تا در جلسه‌اى علمى به سؤالات كربن پاسخ دهد و معارف و حقايق گران‌بهاى تشيع را در اختيار او و عده‌اى از استادان دانشگاه قرار دهد و بدين وسيله شناخت صحيح شيعه، براى جهان غرب، توسط هانرى كربن هموار گرديد.
وى وقتى آوازه عرفان و فلسفه [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبايى]] را شنيد، شيفته عظمت علمى، كمالات معنوى و فضايل اين حكيم وارسته گرديد. از اين رو وقتى كه به منظور شناخت تشيع، سالى چند ماه از پاريس به ايران مى‌آمد و در اين سرزمين به پژوهش در مورد مذهب شيعه مى‌پرداخت، توسط برخى از اساتيد دانشگاه، از محضر [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبايى]] تقاضا نمود كه به وى كمك كند. آن فيلسوف عالى مقام كه از فعالیت‌های علمى و اشتياق معنوى اين محقق با خبر بود، خواسته‌اش را اجابت كرد و با وجود كهن سالى و ضعف مزاج، هر دو هفته يك بار از قم به تهران مى‌آمد تا در جلسه‌اى علمى به سؤالات كربن پاسخ دهد و معارف و حقايق گران‌بهاى تشيع را در اختيار او و عده‌اى از استادان دانشگاه قرار دهد و بدين وسيله شناخت صحيح شيعه، براى جهان غرب، توسط هانرى كربن هموار گرديد.


در محفلى كه حلقه اصحاب تاويل نام داشت، ديدار منظم اين دو شخصيت صورت مى‌گرفت. با وجود مشكل زبانى به وسيله ترجمه، ارتباط و گفت و گو ميان آن دو بزرگوار برقرار مى‌شد. كربن مصاحبه‌هاى متعددى طى سال‌هاى 1337 و 1338ش با [[طباطبایی، محمدحسین|علامه طباطبايى]] درباره عقايد، تعاليم و تاريخ تشيع به عمل آورد.
در محفلى كه حلقه اصحاب تاويل نام داشت، ديدار منظم اين دو شخصيت صورت مى‌گرفت. با وجود مشكل زبانى به وسيله ترجمه، ارتباط و گفت و گو ميان آن دو بزرگوار برقرار مى‌شد. كربن مصاحبه‌هاى متعددى طى سال‌هاى 1337 و 1338ش با [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبايى]] درباره عقايد، تعاليم و تاريخ تشيع به عمل آورد.


كربن عقيده داشت كه راه يافتن به عالم معنويت شيعى، كارى سهل و آسان نمى‌باشد؛ زيرا تشيع حرم معرفت باطنى اسلام است و از ويژگى‌هاى آن احساس شرمى وافر در قبال مسايل دينى، متانت و وزانتى است كه وقتى مخاطب يقين حاصل كرده باشد، بند از نقاب مى‌گشايد.
كربن عقيده داشت كه راه يافتن به عالم معنويت شيعى، كارى سهل و آسان نمى‌باشد؛ زيرا تشيع حرم معرفت باطنى اسلام است و از ويژگى‌هاى آن احساس شرمى وافر در قبال مسائل دينى، متانت و وزانتى است كه وقتى مخاطب يقين حاصل كرده باشد، بند از نقاب مى‌گشايد.


به نظر كربن، تشيع در حكم معناى درونى اسلام است كه اين باطن از نخست و به طور كامل، همان تعاليمى است كه از امامان به پيروانشان و از آن‌ها به ديگران انتقال يافته است. بشريت بدون وجود اين خلفاى الهى، قادر به ادامه حيات نيست؛ خواه از اين امر آگاه و يا غافل باشد. در مذهب شيعه، تنها با تكيه و پيوند ميان ولايت و امامت و تفسيرهاى ظاهرى و باطنى، پيامبرشناسى ظهور يافته كه از يك سو به تفسير ظاهر شريعت و از سوى ديگر به تاويل آن محدود مى‌گردد.
به نظر كربن، تشيع در حكم معناى درونى اسلام است كه اين باطن از نخست و به طور كامل، همان تعاليمى است كه از امامان به پيروانشان و از آن‌ها به ديگران انتقال يافته است. بشريت بدون وجود اين خلفاى الهى، قادر به ادامه حيات نيست؛ خواه از اين امر آگاه و يا غافل باشد. در مذهب شيعه، تنها با تكيه و پيوند ميان ولايت و امامت و تفسيرهاى ظاهرى و باطنى، پيامبرشناسى ظهور يافته كه از يك سو به تفسير ظاهر شريعت و از سوى ديگر به تاويل آن محدود مى‌گردد.
خط ۶۴: خط ۷۲:
كربن مى‌گويد: با سيماى امام دوازدهم(عج) است كه تشيع نهانى‌ترين سر خود را به ما عرضه مى‌كند و اين موضوع بر تارك كاخ رفيع الهيات و حكمت معنوى نشسته است.
كربن مى‌گويد: با سيماى امام دوازدهم(عج) است كه تشيع نهانى‌ترين سر خود را به ما عرضه مى‌كند و اين موضوع بر تارك كاخ رفيع الهيات و حكمت معنوى نشسته است.


==وفات==


== آثار: ==
وی سرانجام در ۷ ژوئیه ۱۹۷۸ میلادی در سن ۷۵ سالگی در پاریس فرانسه درگذشت.


ارض ملكوت از ايران مزدايى تا ايران شيعى: كالبد انسان در روز رستاخيز، الشيعه الاثنا عشريه، المشاعر، المقدمات من كتاب نص النصوص فى شرح فصوص الحكم، تاريخ فلسفه اسلامى، جامع الاسرار و منبع الانوار، رساله فى اعتقاد الحكماء، روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان، روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان، عبهر العاشقين، شرح شطحيات شامل گفتارهاى شورانگيز و رمزى صوفيان، اسلام ايرانى، فلسفه ايرانى و فلسفه تطبيقى، كتاب جامع الحكمتين، مجموعه مصنفات [[سهروردی، یحیی بن حبش|شيخ اشراق]] و...
== آثار==


==وفات==
ارض ملكوت از ايران مزدايى تا ايران شيعى: كالبد انسان در روز رستاخيز، الشيعه الاثنا عشريه، المشاعر، المقدمات من كتاب نص النصوص فى شرح فصوص الحكم، تاريخ فلسفه اسلامى، جامع الأسرار و منبع الأنوار، رساله فى اعتقاد الحكماء، روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان، روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان، عبهر العاشقين، شرح شطحيات شامل گفتارهاى شورانگيز و رمزى صوفيان، اسلام ايرانى، فلسفه ايرانى و فلسفه تطبيقى، كتاب جامع الحكمتين، مجموعه مصنفات [[سهروردی، یحیی بن حبش|شيخ اشراق]] و...


وی سرانجام در هفتم اكتبر سال 1978م. درگذشت.
==پانویس==
<references/>


== منابع ==
==منابع مقاله==


پايگاه اطلاع‌رسانى حوزه نت.
پايگاه اطلاع‌رسانى حوزه نت.


 
{{شیعه‌شناسی}}
{{خاورشناسان}}
== وابسته‌ها ==
== وابسته‌ها ==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[جامع الحکمتین]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح


[[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
[[رسالة أصوات أجنحة جبريل للسهروردي مع شرح لها]]
 
[[جامع الحکمتین]]
 
[[ارض ملکوت: کالبدان در روز رستاخیز از ایران مزدایی تا ایران شیعی]]
 
[[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]]  
 
[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]]
 
[[جامع الأسرار و منبع الأنوار]]
 
[[یونگ، آیین بودا و تجسد سوفیا]]
 
[[سفر و پیام آور: ایران و فلسفه]]


[[الـمقدمات من کتاب نص النصوص فی شرح فصوص الحکم]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
[[آیین جوانمردی]]  


[[جامع الاسرار و منبع الانوار]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
[[رسایل جوانمردان]]  


[[الشیعه الاثنا عشریه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[الشیعه الاثنا عشریه]]


[[عبهر العاشقین]] / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق
[[عبهر العاشقین]]  


[[شرح شطحیات]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه نویس و مصحح
[[شرح شطحیات]]  


[[مجموعه رسائل مشهور به کتاب الانسان الکامل]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس
[[الخيال الخلاق في تصوف ابن عربي]]


[[رسالة في اعتقاد الحکماء]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم
[[مجموعه رسائل مشهور به کتاب الانسان الکامل]]  


[[مقدمه بر المشاعر صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[كشف المحجوب (سجستانی)]]


[[تاریخ فلسفه اسلامی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[رسالة في اعتقاد الحکماء]]  


[[المشاعر]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم
[[مقدمه بر المشاعر صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)]]


[[روابط حکمت اشراق و فلسفه ایران باستان]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[تاریخ فلسفه اسلامی (هانری کربن)]]


[[عن الاسلام فی ایران مشاهد روحیه و فلسفیه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[المشاعر]]  


[[ارض ملکوت از ايران مزدايي تا ايران شيعي: کالبد انسان در روز رستاخيز]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[روابط حکمت اشراق و فلسفه ایران باستان]]


[[مقالات هانری کربن (مجموعه ای از مقالات به زبان فارسی)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[عن الاسلام فی ایران مشاهد روحیه و فلسفیه]]


[[مکاتبات هانری کربن و ولاديمير ايوانف (1326 - 1345 / 1966 - 1947)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[مقالات هانری کربن (مجموعه‌ای از مقالات به زبان فارسی)]]


[[رسالة أصوات أجنحة جبريل للسهروردي مع شرح لها]] / نوع اثر: کتاب / نقش: محقق
[[مکاتبات هانری کربن و ولاديمير ايوانف (1326 - 1345 / 1966 - 1947)]]


[[ انسان نورانی در تصوف ايرانی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[انسان نورانی در تصوف ايرانی]]


[[ منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس
[[منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر]]  


[[تخیل خلاق در عرفان ابن عربی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[تخیل خلاق در عرفان ابن عربی]]


[[المقدمات من کتاب نص النصوص]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]]  


[[جامع الأسرار و منبع الأنوار]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه و تصحیح
[[جامع الأسرار و منبع الأنوار]]  


[[انسان نورانی در تصوف ایرانی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[انسان نورانی در تصوف ایرانی]]


[[فلسفه اسلامی در ایران؛ قرن 17 و 18 میلادی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[فلسفه اسلامی در ایران؛ قرن 17 و 18 میلادی]]


[[ابن سینا و دور اندیشی شهودی او]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[ابن سینا و دور اندیشی شهودی او]]


[[چشم اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی]]


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:خاورشناسان]]
[[رده:فیلسوفان]]
[[رده:استادان دانشگاه]]
[[رده:شاگردان ماسینیون]]
[[رده:مصححان]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۴

هانرى كربن (۱۹۰۳-۱۹۷۸م)، فیلسوف، شیعه‌شناس و ایران‌شناس برجسته فرانسوی بود که نقش بی‌بدیلی در شناساندن عرفان و تفکر ایرانی-اسلامی به جهان غرب ایفا کرد. وی در پاریس زاده شد و تحصیلات خود را در دانشگاه سوربن و مدرسه السنه شرقی پاریس به پایان رساند و از شاگردان فیلسوفان بزرگی چون ادموند هوسرل، امیل بریه، اتین ژیلسون و لویی ماسینیون بود. او نخستین مترجم آثار مارتین هایدگر به زبان فرانسه است. نقطه عطف زندگی علمی کربن هنگامی رخ داد که استادش ماسینیون نسخه‌ای از کتاب «حکمة الاشراق» سهروردی را به او داد و این واقعه تأثیر روحی عمیقی بر او نهاد و او را راهی شرق کرد. کربن مدت‌ها ریاست انستیتو فرانسه و ایران را بر عهده داشت و به همت او، چهره‌هایی چون سهروردی، روزبهان بقلی و ملاصدرا برای جامعه علمی اروپا شناسانده شدند. وی ۲۵ سال به ایران سفر می‌کرد و با متفکرانی چون علامه طباطبایی، سید جلال‌الدین آشتیانی و سید حسین نصر به گفتگو درباره فلسفه اسلامی می‌پرداخت. جلسات منظم او با علامه طباطبایی در محفلی به نام «حلقه اصحاب تأویل» زمینه‌ساز شناخت عمیق‌تر تشیع برای جهان غرب شد. کربن تشیع را «حرم معرفت باطنی اسلام» می‌دانست و به نقش امام دوازدهم(عج) در الهیات شیعی توجه ویژه‌ای داشت. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به تصحیح و مقدمه «مجموعه مصنفات شیخ اشراق»، «تاریخ فلسفه اسلامی»، «اسلام ایرانی» در چهار جلد، «ارض ملکوت»، «تخیل خلاق در عرفان ابن عربی» و «انسان نورانی در تصوف ایرانی» اشاره کرد. وی سرانجام در ۷ ژوئیه ۱۹۷۸م در پاریس درگذشت.

هانری کربن
کربن، هانری
کربن، هانری
نام کاملهانری کربن
نام‌های دیگرHenry Corbin
ولادت۱۴ آوریل ۱۹۰۳ میلادی
محل تولدفرانسه، فرانسه
محل زندگیپاریس، تهران، اصفهان
رحلت۷ ژوئیه ۱۹۷۸ میلادی
مدفنپاریس، فرانسه
طول عمر۷۵ سال
پیشهفیلسوف، شیعه‌شناس، ایران‌شناس، استاد دانشگاه، خاورشناس
منصبرئیس انستیتو فرانسه و ایران
اطلاعات علمی
درجه علمیدکتری فلسفه و مطالعات شرقی
دانشگاهدانشگاه سوربن، مدرسه السنه شرقی پاریس
علایق پژوهشیفلسفه اسلامی، عرفان شیعی، حکمت اشراق، تصوف، ایران‌شناسی، فلسفه تطبیقی
اساتید
معاصرینعلامه طباطبایی، سید جلال‌الدین آشتیانی، سید حسین نصر
برخی آثار

ولادت

در چهاردهم آوریل 1903 در پاریس متولد شد.

تحصیلات

در دوران كودكى آموزش‌هاى مذهب كاتوليك را آموخت. سپس به مدرسه علوم مسيحى رفت و به نهضت پروتستان علاقه‌مند شد. وى براى ادامه تحصيل به دانشگاه سوربن رفت و در سال 1925م ليسانس گرفت. يك سال بعد، گواهى‌نامه عالى فلسفه و در سال 1928م ديپلم تتبعات عالى دانشگاه پاريس و سرانجام در سال 1929م، ديپلم مدرسه السنه شرقى پاريس را اخذ نمود. در همين سال‌ها با زبان‌هاى عربى، فارسى و پهلوى آشنا شد.

وى از شاگردان فيلسوفان بزرگى از جمله ادموند هوسرل، ارنست كاسيرر، اميل بريه، اتين ژيلسون و لويى ماسينيون بوده‌است. همچنين او نخستين مترجم آثار مارتين هايدگر به فرانسوى است.

وى بعدها، نزد لويى ماسينيون رفت و نسخه‌اى از كتاب «حكمة الاشراق» سهروردى را از او دريافت كرد. اين كار تاثير روحى فراوانى بر كربن نهاد و او را راهى شرق نمود. نخستين مقاله‌اش در نشريه بررسى‌هاى فلسفى، درباره يكى از آثار سهروردى به طبع رسيد و اولين اثر مستقل او به زبان فرانسه، در خصوص سهروردى، در سال 1939م تحت عنوان «سهروردى مؤسس حكمت اشراق» چاپ شد.

كربن مدت‌ها رياست انستيتو فرانسه و ايران را عهده‌دار بود و به همت او، مشاهيرى چون سهروردى، روزبهان و ملاصدرا براى جامعه علمى و فرهنگى اروپا به نام‌هايى آشنا مبدل گرديد. در جهانى كه برخورد ميان فرهنگ‌هاى گوناگون، پيوسته با شكاف‌هاى بيشتر مواجه مى‌شد، وى نمونه‌اى از تلاش فوق‌العاده براى تفاهم بود.

كربن را بايد فيلسوف و مفسر حكمت معنوى شيعه ناميد. مطالعات او در آثار عرفانى، لطف و جذبه وصف‌ناپذيرى به آثارش بخشيده است. كربن خود در اين باره مى‌گويد: پرورش من از آغاز فلسفى بود. به همين دليل، نه به معناى دقيق كلمه متخصص زبان و فرهنگ آلمانى هستم و نه مستشرق؛ فيلسوفى رهروام به هر ديارى كه راهبرم شوند. اگر چه در اين سير و سلوك از فرايبورگ، تهران و اصفهان سر درآورده‌ام؛ اما اين شهرها از نظر من، مدينه‌هاى تمثيلى‌اند؛ منازلى نمادين از راه و سفرى هميشگى و پايدار.[۱]

وى مدت 25 سال به ايران آمد و با متفكرينى هچون علامه طباطبايى، سيد جلال‌الدين آشتيانى، مهدى الهى قمشه‌اى، سيد كاظم عصار و سيد حسين نصر به گفتگو درباره فلسفه اسلامى، به خصوص حكمت صدرايى پرداخت.

وى وقتى آوازه عرفان و فلسفه علامه طباطبايى را شنيد، شيفته عظمت علمى، كمالات معنوى و فضايل اين حكيم وارسته گرديد. از اين رو وقتى كه به منظور شناخت تشيع، سالى چند ماه از پاريس به ايران مى‌آمد و در اين سرزمين به پژوهش در مورد مذهب شيعه مى‌پرداخت، توسط برخى از اساتيد دانشگاه، از محضر علامه طباطبايى تقاضا نمود كه به وى كمك كند. آن فيلسوف عالى مقام كه از فعالیت‌های علمى و اشتياق معنوى اين محقق با خبر بود، خواسته‌اش را اجابت كرد و با وجود كهن سالى و ضعف مزاج، هر دو هفته يك بار از قم به تهران مى‌آمد تا در جلسه‌اى علمى به سؤالات كربن پاسخ دهد و معارف و حقايق گران‌بهاى تشيع را در اختيار او و عده‌اى از استادان دانشگاه قرار دهد و بدين وسيله شناخت صحيح شيعه، براى جهان غرب، توسط هانرى كربن هموار گرديد.

در محفلى كه حلقه اصحاب تاويل نام داشت، ديدار منظم اين دو شخصيت صورت مى‌گرفت. با وجود مشكل زبانى به وسيله ترجمه، ارتباط و گفت و گو ميان آن دو بزرگوار برقرار مى‌شد. كربن مصاحبه‌هاى متعددى طى سال‌هاى 1337 و 1338ش با علامه طباطبايى درباره عقايد، تعاليم و تاريخ تشيع به عمل آورد.

كربن عقيده داشت كه راه يافتن به عالم معنويت شيعى، كارى سهل و آسان نمى‌باشد؛ زيرا تشيع حرم معرفت باطنى اسلام است و از ويژگى‌هاى آن احساس شرمى وافر در قبال مسائل دينى، متانت و وزانتى است كه وقتى مخاطب يقين حاصل كرده باشد، بند از نقاب مى‌گشايد.

به نظر كربن، تشيع در حكم معناى درونى اسلام است كه اين باطن از نخست و به طور كامل، همان تعاليمى است كه از امامان به پيروانشان و از آن‌ها به ديگران انتقال يافته است. بشريت بدون وجود اين خلفاى الهى، قادر به ادامه حيات نيست؛ خواه از اين امر آگاه و يا غافل باشد. در مذهب شيعه، تنها با تكيه و پيوند ميان ولايت و امامت و تفسيرهاى ظاهرى و باطنى، پيامبرشناسى ظهور يافته كه از يك سو به تفسير ظاهر شريعت و از سوى ديگر به تاويل آن محدود مى‌گردد.

كربن مى‌گويد: با سيماى امام دوازدهم(عج) است كه تشيع نهانى‌ترين سر خود را به ما عرضه مى‌كند و اين موضوع بر تارك كاخ رفيع الهيات و حكمت معنوى نشسته است.

وفات

وی سرانجام در ۷ ژوئیه ۱۹۷۸ میلادی در سن ۷۵ سالگی در پاریس فرانسه درگذشت.

آثار

ارض ملكوت از ايران مزدايى تا ايران شيعى: كالبد انسان در روز رستاخيز، الشيعه الاثنا عشريه، المشاعر، المقدمات من كتاب نص النصوص فى شرح فصوص الحكم، تاريخ فلسفه اسلامى، جامع الأسرار و منبع الأنوار، رساله فى اعتقاد الحكماء، روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان، روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان، عبهر العاشقين، شرح شطحيات شامل گفتارهاى شورانگيز و رمزى صوفيان، اسلام ايرانى، فلسفه ايرانى و فلسفه تطبيقى، كتاب جامع الحكمتين، مجموعه مصنفات شيخ اشراق و...

پانویس

  1. سخنان ايراد شده در سمينار پيرامون آثار هانرى كربن، انجمن ايران شناسى فرانسه در ايران، ص18

منابع مقاله

پايگاه اطلاع‌رسانى حوزه نت.

وابسته‌ها

رسالة أصوات أجنحة جبريل للسهروردي مع شرح لها

جامع الحکمتین

ارض ملکوت: کالبدان در روز رستاخیز از ایران مزدایی تا ایران شیعی

مجموعه مصنفات شیخ اشراق

المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم

جامع الأسرار و منبع الأنوار

یونگ، آیین بودا و تجسد سوفیا

سفر و پیام آور: ایران و فلسفه

آیین جوانمردی

رسایل جوانمردان

الشیعه الاثنا عشریه

عبهر العاشقین

شرح شطحیات

الخيال الخلاق في تصوف ابن عربي

مجموعه رسائل مشهور به کتاب الانسان الکامل

كشف المحجوب (سجستانی)

رسالة في اعتقاد الحکماء

مقدمه بر المشاعر صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)

تاریخ فلسفه اسلامی (هانری کربن)

المشاعر

روابط حکمت اشراق و فلسفه ایران باستان

عن الاسلام فی ایران مشاهد روحیه و فلسفیه

مقالات هانری کربن (مجموعه‌ای از مقالات به زبان فارسی)

مکاتبات هانری کربن و ولاديمير ايوانف (1326 - 1345 / 1966 - 1947)

انسان نورانی در تصوف ايرانی

منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران: از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر

تخیل خلاق در عرفان ابن عربی

المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم

جامع الأسرار و منبع الأنوار

انسان نورانی در تصوف ایرانی

فلسفه اسلامی در ایران؛ قرن 17 و 18 میلادی

ابن سینا و دور اندیشی شهودی او

چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی