منتظری، حسینعلی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (جایگزینی متن - 'التعليقة على العروة الوثقى' به 'تعليقة علی (العروة الوثقی)')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR00261.jpg|بندانگشتی|منتظری، حسینعلی]]
| عنوان = حسینعلی منتظری
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR00261.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |منتظری، حسینعلی
| توضیح تصویر =
|-
| نام کامل = حسینعلی منتظری نجف‌آبادی
|نام‌های دیگر
| نام‌های دیگر = آیت‌الله منتظری، منتظری نجف‌آبادی
| data-type="authorOtherNames" | منتظری، حسینعلی بن علی
| لقب =
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر = حاج علی
| ولادت = ۱ مهر ۱۳۰۱ شمسی (اول صفر ۱۳۴۱ قمری)
| محل تولد = نجف‌آباد، اصفهان
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = اصفهان، قم
| رحلت = ۲۹ آذر ۱۳۸۸ شمسی (سوم محرم ۱۴۳۱ قمری)
| شهادت =
| مدفن = حرم حضرت معصومه(س)، قم (کنار فرزند شهیدش محمد منتظری)
| طول عمر = ۸۷ سال
| نام همسر =
| فرزندان = [[منتظری، احمد|احمد منتظری]]
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| پیشه = فقیه، مرجع تقلید، استاد حوزه، مبارز سیاسی
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه = حوزه علمیه قم
| علایق پژوهشی = فقه، اصول، فلسفه، کلام، تفسیر، ولایت فقیه، حکومت اسلامی
| منصب = عضو شورای انقلاب اسلامی، رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی، قائم‌مقام رهبری (۱۳۶۴-۱۳۶۸ش)
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[بروجردی، حسین|سید حسین بروجردی]] | [[امام خمینی(ره)|سید روح‌الله خمینی]] | [[صدر، سید صدرالدین|سید صدرالدین صدر]] | [[طباطبایی، سید محمدحسین|سید محمدحسین طباطبایی]] | سید محمد محقق داماد | حجت کوه‌کمری | عباسعلی شاهرودی}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الاسلامية]] | [[مبانی فقهی حکومت اسلامی]] | [[کتاب الخمس (منتظری)|کتاب الخمس]] | [[کتاب الزکاة (منتظری)|کتاب الزکاة]] | [[دراسات في المکاسب المحرمة]] | [[کتاب الصوم (منتظری)|کتاب الصوم]] | [[البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر]] | [[نهاية الأصول]] | [[رساله استفتائات (منتظری)|رساله استفتائات]] | [[درس‌هایی از نهج‌البلاغه]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE00261AUTHORCODE
}}
{{کاربردهای دیگر|منتظری (ابهام زدایی)}}


آیت‌الله منتظری
'''حسینعلى منتظرى''' (۱۳۰۱-۱۳۸۸ش)، فقیه، مرجع تقلید و از اساتید برجسته حوزه علمیه قم بود. وی در نجف‌آباد اصفهان در خانواده‌ای کشاورز و متدین زاده شد. تحصیلات خود را از هفت‌سالگی آغاز کرد و در ۱۲ سالگی وارد حوزه علمیه اصفهان شد و هفت سال در آنجا نزد اساتیدی چون حاج آقا رحیم ارباب و شیخ محمدحسن عالم نجف‌آبادی به تحصیل پرداخت. در ۱۹ سالگی (سال ۱۳۲۰ش) به قم مهاجرت کرد و از محضر آیات عظام [[بروجردی، سید حسین|بروجردی]]، [[موسوی خمینی، سید روح‌الله|امام خمینی]]، [[صدر، سید صدرالدین|سید صدرالدین صدر]]، [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] و [[محقق داماد، سید محمد|سید محمد محقق داماد]] بهره برد. وی از جوانی به تدریس دروس سطح و شرح منظومه اشتغال داشت و بسیاری از شخصیت‌های برجسته حوزه در دوره‌ای شاگرد ایشان بوده‌اند. آیت‌الله منتظری از مبارزان دوران ستم شاهی بود و در شکل‌گیری انقلاب اسلامی نقش فعالی داشت. پس از پیروزی انقلاب، عضو شورای انقلاب اسلامی، رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی و از ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸ش قائم‌مقام رهبری بود. وی آثار متعددی در فقه، اصول، کلام و تفسیر از خود به یادگار گذاشت که از مهم‌ترین آنها می‌توان به «دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية»، «مبانی فقهی حکومت اسلامی»، «کتاب الخمس»، «کتاب الزکاة»، «البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر» و «درس‌هایی از نهج‌البلاغه» اشاره کرد. آیت‌الله منتظری سرانجام در سحرگاه ۲۹ آذر ۱۳۸۸ش در ۸۷ سالگی در قم درگذشت و در جوار حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.


Hussein-Ali Montazeri
[[منتظری، احمد|حجت‌الاسلام احمد منتظری]] فرزند ایشان است. 
|-
|نام پدر
| data-type="authorfatherName" |
|-
|متولد
| data-type="authorbirthDate" |1301 ش یا 1922 م، 1341ق
|-
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |اصفهان
|-
|رحلت
| data-type="authorDeathDate" |1388 ش یا 1431 ق یا 2009 م
|-
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |
|-
|برخی آثار
| data-type="authorWritings" |[[البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر]]  


[[مبانی فقهی حکومت اسلامی]]
== ولادت ==
 
در اول مهر سال 1301ش (برابر با اول صفر 1341ق) در شهر نجف‌آباد - 24 کیلومترى غرب اصفهان - در خانواده‌اى زحمتکش به دنیا آمد.
[[‏فراز و فرود نفس: درس‌هایی از اخلاق (شرحی بر جامع السعادات)]]
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE00261AUTHORCODE
|}
</div>
 
'''آیت‌الله شیخ حسینعلى منتظرى'''، در اول مهر سال 1301ش (برابر با اول صفر 1341ق) در شهر نجف‌آباد - 24 کیلومترى غرب اصفهان - در خانواده‌اى زحمتکش به دنیا آمد.


پدر وى مرحوم حاج على، کشاورز ساده‌اى بود که در کنار کار روزانه‌اش با کتاب و کتابخانه دمساز و معلم اخلاق و مدرس قرآن بود. مادر ایشان نیز بانویى متقى و پرهیزگار بود که در تربیت و رشد دینى او سعى وافر داشت.
پدر وى مرحوم حاج على، کشاورز ساده‌اى بود که در کنار کار روزانه‌اش با کتاب و کتابخانه دمساز و معلم اخلاق و مدرس قرآن بود. مادر ایشان نیز بانویى متقى و پرهیزگار بود که در تربیت و رشد دینى او سعى وافر داشت.


==کسب علم و دانش==
==تحصیلات==


از هفت سالگى آموختن را با ادبیات فارسى و سپس صرف و نحو عربى آغاز کرد و در سن 12 سالگى با ورود به حوزه علمیه اصفهان مسیر خویش را به‌سوى پیشرفت علمى انتخاب کرد. او در طول هفت سال در اصفهان بسیارى از کتاب‌هاى فقهى، ادبى و فلسفى را به‌تنهایى یا نزد اساتید بزرگى چون حاج آقا رحیم ارباب و حاج شیخ محمدحسن عالم نجف‌آبادى خواند و به تدریس آنها مشغول گردید.
از هفت سالگى آموختن را با ادبیات فارسى و سپس صرف و نحو عربى آغاز کرد و در سن 12 سالگى با ورود به حوزه علمیه اصفهان مسیر خویش را به‌سوى پیشرفت علمى انتخاب کرد. او در طول هفت سال در اصفهان بسیارى از کتاب‌هاى فقهى، ادبى و فلسفى را به‌تنهایى یا نزد اساتید بزرگى چون حاج آقا رحیم ارباب و حاج شیخ محمدحسن عالم نجف‌آبادى خواند و به تدریس آنها مشغول گردید.
خط ۴۹: خط ۵۹:
در نوزده سالگى اصفهان را به قصد ادامه تحصیل در قم ترک نمود. سال 1320ش، با ورود به قم، شروع تحولات چشمگیر در زندگى علمى ایشان بود. در بدو ورود به قم با عالم اندیشمند علامه [[مطهری، مرتضی|مرتضى مطهرى]](ره) آشنا گردید و این‌ دو در کنار یکدیگر براى خودسازى و اصلاح جامعه، جهادى بزرگ را آغاز نمودند و فعالیت‌هاى علمى خود را روزبه‌روز گسترش دادند.
در نوزده سالگى اصفهان را به قصد ادامه تحصیل در قم ترک نمود. سال 1320ش، با ورود به قم، شروع تحولات چشمگیر در زندگى علمى ایشان بود. در بدو ورود به قم با عالم اندیشمند علامه [[مطهری، مرتضی|مرتضى مطهرى]](ره) آشنا گردید و این‌ دو در کنار یکدیگر براى خودسازى و اصلاح جامعه، جهادى بزرگ را آغاز نمودند و فعالیت‌هاى علمى خود را روزبه‌روز گسترش دادند.


== اساتید ==
=== اساتید ===


اساتیدى که در دوران تحصیل از آنها بهره‌مند شده است عبارتند از:
اساتیدى که در دوران تحصیل از آنها بهره‌مند شده است عبارتند از:
خط ۶۸: خط ۷۸:
# مرحوم آیت‌الله میرزا على‌آقا شیرازى در اصفهان: «نهج‌البلاغة»؛
# مرحوم آیت‌الله میرزا على‌آقا شیرازى در اصفهان: «نهج‌البلاغة»؛
# مرحوم آیت‌الله مجدالعلماء در اصفهان: «هیئت» فارسى و «تشريح الأفلاك» [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهایى]] در علم هیئت قدیم؛
# مرحوم آیت‌الله مجدالعلماء در اصفهان: «هیئت» فارسى و «تشريح الأفلاك» [[شیخ بهایی، محمد بن حسین|شیخ بهایى]] در علم هیئت قدیم؛
# مرحوم آیت‌الله [[موسوی خوانساری، احمد|سید احمد خوانسارى]] در قم: کتاب «[[شوارق الإلهام في شرح تجريد الكلام (انتشارات مهدوی)|شوارق]]».
# مرحوم آیت‌الله [[موسوی خوانساری، سید احمد|سید احمد خوانسارى]] در قم: کتاب «[[شوارق الإلهام في شرح تجريد الكلام (انتشارات مهدوی)|شوارق]]».


===اساتید خارج فقه و اصول===
===اساتید خارج فقه و اصول===


# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى [[بروجردی، حسین |بروجردى]]: قسمت اعظم «فقه و اصول»؛
# [[بروجردی، حسین|مرحوم آیت‌الله ‌العظمى بروجردى]]: قسمت اعظم «فقه و اصول»؛
# [[امام خمینى(ره)]]: خارج «اصول»، از اول جلد دوم «[[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|کفایه»]] تا آخر آن به مدت هفت سال که بسیارى از آنها تقریر شده ولى تاکنون به طبع نرسیده است؛
# [[امام خمینى(ره)]]: خارج «اصول»، از اول جلد دوم «[[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|کفایه»]] تا آخر آن به مدت هفت سال که بسیارى از آنها تقریر شده ولى تاکنون به طبع نرسیده است؛
# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى [[صدر، صدرالدین|سید صدرالدین صدر]]: خارج «اصول» و «فقه»؛
# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى [[صدر، سید صدرالدین|سید صدرالدین صدر]]: خارج «اصول» و «فقه»؛
# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى حاج [[حجت کوه‌کمری، محمد|سید محمد حجت]]: خارج اصول؛
# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى حاج [[حجت کوه‌کمری، محمد|سید محمد حجت]]: خارج اصول؛
# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى حاج شیخ عباسعلى شاهرودى: خارج اصول.
# مرحوم آیت‌الله ‌العظمى حاج شیخ عباسعلى شاهرودى: خارج اصول.
خط ۸۴: خط ۹۴:
البته ناگفته نماند ایشان به تدریس «شرح منظومه» نیز مشهور بوده‌اند و مى‌شود گفت که اکثر شخصیت‌هاى موفق و مطرح که شاگردان دروس خارج حضرت [[امام خمینى(ره)]] و آیت‌الله [[محقق داماد]] بوده‌اند، در بعضى ازدروس سطح و «شرح منظومه» شاگرد ایشان بوده‌اند.
البته ناگفته نماند ایشان به تدریس «شرح منظومه» نیز مشهور بوده‌اند و مى‌شود گفت که اکثر شخصیت‌هاى موفق و مطرح که شاگردان دروس خارج حضرت [[امام خمینى(ره)]] و آیت‌الله [[محقق داماد]] بوده‌اند، در بعضى ازدروس سطح و «شرح منظومه» شاگرد ایشان بوده‌اند.


== تألیفات ==
== ارتحال ==
 
آیت‌الله منتظرى سرانجام در 87 سالگى در سحرگاه 29 آذر 1388 (سوم محرم 1431) در شهر مقدّس قم رحلت فرمودند و در جوار حرم کریمه اهل‌بیت حضرت معصومه(س)، کنار فرزند شهیدش محمّد منتظرى آرمید.
 
== آثار ==


از ایشان آثار ذیل در فقه، اصول، کلام و حدیث به‌جاى مانده است:
از ایشان آثار ذیل در فقه، اصول، کلام و حدیث به‌جاى مانده است:


===کتاب‌هاى فارسى===
===کتاب‌هاى فارسى===
 
{{ستون-شروع|2}}
# درس‌هایى از نهج‌البلاغة؛
# درس‌هایى از نهج‌البلاغة؛
# شرح خطبه حضرت فاطمه زهرا(س)؛
# شرح خطبه حضرت فاطمه زهرا(س)؛
خط ۱۰۹: خط ۱۲۳:
# مجازات‌هاى اسلامى و حقوق بشر؛
# مجازات‌هاى اسلامى و حقوق بشر؛
# مبانى نظرى نبوت.
# مبانى نظرى نبوت.
{{پایان}}


===کتاب هاى عربى===
===کتاب‌هاى عربى===
 
{{ستون-شروع|2}}
# دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية؛
# دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية؛
# کتاب الزكاة؛
# کتاب الزكاة؛
خط ۱۳۲: خط ۱۴۸:
# الإسلام دين الفطرة؛
# الإسلام دين الفطرة؛
# محاضرات في الأصول (تقریرات درس [[امام خمینى(ره)]]).
# محاضرات في الأصول (تقریرات درس [[امام خمینى(ره)]]).
 
{{پایان}}
== ارتحال ==
 
آیت‌الله منتظرى سرانجام در 87 سالگى در سحرگاه 29 آذر 1388 (سوم محرم 1431) در شهر مقدّس قم به ملکوت اعلى پیوست و در جوار حرم کریمه اهل‌بیت حضرت معصومه(س)، کنار فرزند شهیدش محمّد منتظرى آرمید.
 
==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
   
   
خط ۱۴۲: خط ۱۵۴:


{{فقیهان شیعه}}
{{فقیهان شیعه}}
{{جامعه مدرسین}}
{{سرور زنان جهان}}


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر]]  
[[البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر]]  


خط ۱۵۲: خط ۱۶۷:


[[كتاب الخمس (منتظری)]]  
[[كتاب الخمس (منتظری)]]  
[[كتاب الخمس (منتظری) (ویرایش جدید)]]
[[درس‌هایی از نهج‌البلاغه]]
[[درسهایی از نهج‌البلاغه]]
[[فضیلت حضرت زهرا علیها‌السلام بر حضرت مریم علیها‌السلام]]
[[خطبه حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام و ماجرای فدک]]
[[احکام و مناسک حج]]
[[سفیر حق و صفیر وحی]]


[[الأفق أو الآفاق في مسألة الهلال]]  
[[الأفق أو الآفاق في مسألة الهلال]]  


[[دراسات فی ولایه الفقیه و فقه‌الدوله الاسلامیه]]  
[[دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الاسلامية]]  


[[مبانی فقهی حکومت اسلامی]]  
[[مبانی فقهی حکومت اسلامی]]  
خط ۱۶۲: خط ۱۹۱:


[[دراسات في المکاسب المحرمة]]  
[[دراسات في المکاسب المحرمة]]  
[[درس‌گفتار حکمت (شرح منظومه)]]
[[پاسخ به پرسش‌های دینی]]


[[الاحكام الشرعیه علی مذهب اهل البیت علیهم‌السلام]]  
[[الاحكام الشرعیه علی مذهب اهل البیت علیهم‌السلام]]  
[[احکام و مناسک حج]]


[[احکام پزشکی (منتظری)]]  
[[احکام پزشکی (منتظری)]]  


[[نظام الحکم فی الاسلام]]  
[[نظام الحكم في الإسلام؛ خلاصة كتاب دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية]]  


[[معارف و احکام بانوان]]  
[[معارف و احکام بانوان]]  
خط ۱۷۵: خط ۲۰۶:
[[معارف و احکام نوجوانان]]  
[[معارف و احکام نوجوانان]]  


[[التعلیقة علی العروة الوثقی (منتظری)]]  
[[التعليقة على العروة الوثقى (منتظری)]]  


[[حکومت دینی و حقوق انسان]]  
[[حکومت دینی و حقوق انسان]]  
خط ۱۸۳: خط ۲۱۴:
[[کتاب الحدود]]  
[[کتاب الحدود]]  


[[کتاب الزکاة (منتظری)]]  
[[كتاب الزكاة (منتظری)]]  


[[نهاية الأصول]]  
[[نهاية الأصول]]  
خط ۱۹۷: خط ۲۲۸:
[[محاضرات في الأصول (امام خمینی، روح الله)]]  
[[محاضرات في الأصول (امام خمینی، روح الله)]]  


[[درس‌هایی از نهج ‌البلاغه]]  
[[درسهائی از نهج‌البلاغة (35-1)]]  


[[درسهائی از نهج‌البلاغه (35-1)]]
[[مناسک الحج و العمرة علی مذهب أهل‌البیت علیهم‌السلام و أعمال المدینة المنورة و زیاراتها]]  
 
[[مناسک الحج و العمرة علی مذهب أهل البیت علیهم‌السلام و أعمال المدینة المنورة و زیاراتها]]  


[[رساله توضیح المسائل (اردو)]]  
[[رساله توضیح المسائل (اردو)]]  
خط ۲۱۳: خط ۲۴۲:
[[کتاب الإجارة و الغصب و الوصیة]]  
[[کتاب الإجارة و الغصب و الوصیة]]  


[[احکام و مناسک حج مطابق با فتاوی فقیه عالیقدر حضرت آیت‌الله منتظری دامت برکاته و بعضی آداب مکه معظمه و مدینه منوره و زیارات و ادعیه ماثوره]]
 






[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مراجع تقلید]]
[[رده:اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم]]
[[رده:امامان جمعه تهران]]
[[رده:شاگردان امام خمینی]]
[[رده:درگذشتگان 1388‏]]
[[رده:اعضای شورای انقلاب اسلامی ایران]]
[[رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۱

حسینعلى منتظرى (۱۳۰۱-۱۳۸۸ش)، فقیه، مرجع تقلید و از اساتید برجسته حوزه علمیه قم بود. وی در نجف‌آباد اصفهان در خانواده‌ای کشاورز و متدین زاده شد. تحصیلات خود را از هفت‌سالگی آغاز کرد و در ۱۲ سالگی وارد حوزه علمیه اصفهان شد و هفت سال در آنجا نزد اساتیدی چون حاج آقا رحیم ارباب و شیخ محمدحسن عالم نجف‌آبادی به تحصیل پرداخت. در ۱۹ سالگی (سال ۱۳۲۰ش) به قم مهاجرت کرد و از محضر آیات عظام بروجردی، امام خمینی، سید صدرالدین صدر، علامه طباطبایی و سید محمد محقق داماد بهره برد. وی از جوانی به تدریس دروس سطح و شرح منظومه اشتغال داشت و بسیاری از شخصیت‌های برجسته حوزه در دوره‌ای شاگرد ایشان بوده‌اند. آیت‌الله منتظری از مبارزان دوران ستم شاهی بود و در شکل‌گیری انقلاب اسلامی نقش فعالی داشت. پس از پیروزی انقلاب، عضو شورای انقلاب اسلامی، رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی و از ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸ش قائم‌مقام رهبری بود. وی آثار متعددی در فقه، اصول، کلام و تفسیر از خود به یادگار گذاشت که از مهم‌ترین آنها می‌توان به «دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية»، «مبانی فقهی حکومت اسلامی»، «کتاب الخمس»، «کتاب الزکاة»، «البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر» و «درس‌هایی از نهج‌البلاغه» اشاره کرد. آیت‌الله منتظری سرانجام در سحرگاه ۲۹ آذر ۱۳۸۸ش در ۸۷ سالگی در قم درگذشت و در جوار حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

حسینعلی منتظری
NUR00261.jpg
نام کاملحسینعلی منتظری نجف‌آبادی
نام‌های دیگرآیت‌الله منتظری، منتظری نجف‌آبادی
نام پدرحاج علی
ولادت۱ مهر ۱۳۰۱ شمسی (اول صفر ۱۳۴۱ قمری)
محل تولدنجف‌آباد، اصفهان، ایران
محل زندگیاصفهان، قم
رحلت۲۹ آذر ۱۳۸۸ شمسی (سوم محرم ۱۴۳۱ قمری)
مدفنحرم حضرت معصومه(س)، قم (کنار فرزند شهیدش محمد منتظری)
طول عمر۸۷ سال
فرزنداناحمد منتظری
دیناسلام
مذهبشیعه
پیشهفقیه، مرجع تقلید، استاد حوزه، مبارز سیاسی
منصبعضو شورای انقلاب اسلامی، رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی، قائم‌مقام رهبری (۱۳۶۴-۱۳۶۸ش)
اطلاعات علمی
حوزهحوزه علمیه قم
علایق پژوهشیفقه، اصول، فلسفه، کلام، تفسیر، ولایت فقیه، حکومت اسلامی
اساتید
برخی آثار

حجت‌الاسلام احمد منتظری فرزند ایشان است. 

ولادت

در اول مهر سال 1301ش (برابر با اول صفر 1341ق) در شهر نجف‌آباد - 24 کیلومترى غرب اصفهان - در خانواده‌اى زحمتکش به دنیا آمد.

پدر وى مرحوم حاج على، کشاورز ساده‌اى بود که در کنار کار روزانه‌اش با کتاب و کتابخانه دمساز و معلم اخلاق و مدرس قرآن بود. مادر ایشان نیز بانویى متقى و پرهیزگار بود که در تربیت و رشد دینى او سعى وافر داشت.

تحصیلات

از هفت سالگى آموختن را با ادبیات فارسى و سپس صرف و نحو عربى آغاز کرد و در سن 12 سالگى با ورود به حوزه علمیه اصفهان مسیر خویش را به‌سوى پیشرفت علمى انتخاب کرد. او در طول هفت سال در اصفهان بسیارى از کتاب‌هاى فقهى، ادبى و فلسفى را به‌تنهایى یا نزد اساتید بزرگى چون حاج آقا رحیم ارباب و حاج شیخ محمدحسن عالم نجف‌آبادى خواند و به تدریس آنها مشغول گردید.

در نوزده سالگى اصفهان را به قصد ادامه تحصیل در قم ترک نمود. سال 1320ش، با ورود به قم، شروع تحولات چشمگیر در زندگى علمى ایشان بود. در بدو ورود به قم با عالم اندیشمند علامه مرتضى مطهرى(ره) آشنا گردید و این‌ دو در کنار یکدیگر براى خودسازى و اصلاح جامعه، جهادى بزرگ را آغاز نمودند و فعالیت‌هاى علمى خود را روزبه‌روز گسترش دادند.

اساتید

اساتیدى که در دوران تحصیل از آنها بهره‌مند شده است عبارتند از:

اساتید سطح

  1. مرحوم آیت‌الله حاج شیخ محمدحسن عالم نجف‌آبادى در اصفهان: «شرح لمعه» و مقدارى از «رسائل» و «مکاسب»؛
  2. مرحوم آیت‌الله سید مهدى حجازى در اصفهان: قسمتى از «رسائل»؛
  3. مرحوم آیت‌الله حاج شیخ عبدالرزاق قائینى در قم: قسمت‌هایى از «مکاسب»؛
  4. مرحوم آیت‌الله حاج آقا رضا بهاءالدینى در قم: قسمتى از «رسائل»؛
  5. مرحوم آیت‌الله سید محمد محقق داماد در قم: «کفایه» و قسمتى از «مکاسب».

اساتید فلسفه، منطق، هیئت، نهج‌البلاغة و اخلاق

  1. امام خمینى(ره): «اسفار»، از مبحث نفس تا آخر معاد جسمانى و نیز درس اخلاق؛
  2. مرحوم آیت‌الله علامه طباطبائى: مباحث پیش‌نویس درس‌هاى «اصول فلسفه و روش رئالیسم»؛
  3. مرحوم حجت‌الاسلام‌والمسلمین شیخ جواد فریدنى: قسمتى از «منظومه حکمت»؛
  4. مرحوم آیت‌الله میرزا على‌آقا شیرازى در اصفهان: «نهج‌البلاغة»؛
  5. مرحوم آیت‌الله مجدالعلماء در اصفهان: «هیئت» فارسى و «تشريح الأفلاك» شیخ بهایى در علم هیئت قدیم؛
  6. مرحوم آیت‌الله سید احمد خوانسارى در قم: کتاب «شوارق».

اساتید خارج فقه و اصول

  1. مرحوم آیت‌الله ‌العظمى بروجردى: قسمت اعظم «فقه و اصول»؛
  2. امام خمینى(ره): خارج «اصول»، از اول جلد دوم «کفایه» تا آخر آن به مدت هفت سال که بسیارى از آنها تقریر شده ولى تاکنون به طبع نرسیده است؛
  3. مرحوم آیت‌الله ‌العظمى سید صدرالدین صدر: خارج «اصول» و «فقه»؛
  4. مرحوم آیت‌الله ‌العظمى حاج سید محمد حجت: خارج اصول؛
  5. مرحوم آیت‌الله ‌العظمى حاج شیخ عباسعلى شاهرودى: خارج اصول.

تدریس

آیت‌الله منتظرى از جوانى تا آخر عمر مشغول تدریس بودند؛ ابتدا دروس مقدماتى را تدریس می‌فرمودند و بعدها به تدریس مستمر سطح مشغول شدند؛ سپس به تدریس خارج اشتغال یافتند که در اعلامیه‌هاى سال 1344ش، از ایشان به‌عنوان استاد مسلم خارج فقه یاد شده است.

البته ناگفته نماند ایشان به تدریس «شرح منظومه» نیز مشهور بوده‌اند و مى‌شود گفت که اکثر شخصیت‌هاى موفق و مطرح که شاگردان دروس خارج حضرت امام خمینى(ره) و آیت‌الله محقق داماد بوده‌اند، در بعضى ازدروس سطح و «شرح منظومه» شاگرد ایشان بوده‌اند.

ارتحال

آیت‌الله منتظرى سرانجام در 87 سالگى در سحرگاه 29 آذر 1388 (سوم محرم 1431) در شهر مقدّس قم رحلت فرمودند و در جوار حرم کریمه اهل‌بیت حضرت معصومه(س)، کنار فرزند شهیدش محمّد منتظرى آرمید.

آثار

از ایشان آثار ذیل در فقه، اصول، کلام و حدیث به‌جاى مانده است:

کتاب‌هاى فارسى

  1. درس‌هایى از نهج‌البلاغة؛
  2. شرح خطبه حضرت فاطمه زهرا(س)؛
  3. از آغاز تا انجام؛
  4. اسلام دین فطرت؛
  5. موعود ادیان؛
  6. مبانى فقهى حکومت اسلامى؛
  7. رساله توضیح المسائل؛
  8. رساله استفتائات؛
  9. رساله حقوق؛
  10. احکام پزشکى؛
  11. احکام و مناسک حج؛
  12. احکام عمره مفرده؛
  13. معارف و احکام نوجوان؛
  14. معارف و احکام بانوان؛
  15. استفتائات مسائل ضمان؛
  16. جلوه‌هاى ماندگار (پند، حکمت، سرگذشت)؛
  17. حکومت دینى و حقوق انسان؛
  18. مجازات‌هاى اسلامى و حقوق بشر؛
  19. مبانى نظرى نبوت.

کتاب‌هاى عربى

  1. دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية؛
  2. کتاب الزكاة؛
  3. دراسات في المكاسب المحرمة؛
  4. نهاية الأصول (تقریرات درس آیت‌الله ‌العظمى بروجردى
  5. نظام الحكم في الإسلام؛
  6. البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر (تقریرات درس آیت‌الله بروجردى
  7. كتاب الصوم؛
  8. كتاب الحدود؛
  9. كتاب الخمس؛
  10. تعليقة علی (العروة الوثقی)؛
  11. الأحكام الشرعية على مذهب أهل‌البيت(ع)؛
  12. مناسك الحج والعمرة؛
  13. مجمع الفوائد؛
  14. من المبدأ إلى المعاد (في حوار بين طالبين)؛
  15. الأفق أو الآفاق(في مسئلة الهلال)؛
  16. منية الطالب (في حكم اللحية و الشارب)؛
  17. رسالة مفتوحة (ردا على دعایات شنيعة على الشيعة و تراثهم)؛
  18. موعود الأديان؛
  19. الإسلام دين الفطرة؛
  20. محاضرات في الأصول (تقریرات درس امام خمینى(ره)).

منابع مقاله

ر.ک: ایزدی، مصطفی، «گذری بر زندگی فقیه عالی‌قدر آیت‌الله منتظری»، نشر سروش، تهران، 1361.

وابسته‌ها

البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر

استفتاءات مسایل ضمان

رساله استفتائات (منتظری)

كتاب الخمس (منتظری)

كتاب الخمس (منتظری) (ویرایش جدید)

درس‌هایی از نهج‌البلاغه

درسهایی از نهج‌البلاغه

فضیلت حضرت زهرا علیها‌السلام بر حضرت مریم علیها‌السلام

خطبه حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام و ماجرای فدک

احکام و مناسک حج

سفیر حق و صفیر وحی

الأفق أو الآفاق في مسألة الهلال

دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الاسلامية

مبانی فقهی حکومت اسلامی

کتاب الصوم (منتظری)

دراسات في المکاسب المحرمة

درس‌گفتار حکمت (شرح منظومه)

پاسخ به پرسش‌های دینی

الاحكام الشرعیه علی مذهب اهل البیت علیهم‌السلام

احکام پزشکی (منتظری)

نظام الحكم في الإسلام؛ خلاصة كتاب دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية

معارف و احکام بانوان

معارف و احکام نوجوانان

التعليقة على العروة الوثقى (منتظری)

حکومت دینی و حقوق انسان

پاسخ به پرسش‌هایی پیرامون مجازات‌های اسلامی و حقوق بشر

کتاب الحدود

كتاب الزكاة (منتظری)

نهاية الأصول

مجمع الفوائد

موعود الأدیان

موعود ادیان

کتاب الصلاة

محاضرات في الأصول (امام خمینی، روح الله)

درسهائی از نهج‌البلاغة (35-1)

مناسک الحج و العمرة علی مذهب أهل‌البیت علیهم‌السلام و أعمال المدینة المنورة و زیاراتها

رساله توضیح المسائل (اردو)

التعلیقة علی العروة الوثقی

فراز و فرود نفس: درس‌هایی از اخلاق (شرحی بر جامع السعادات)

کتاب الخمس

کتاب الإجارة و الغصب و الوصیة