محلاتی، ذبیح‌الله: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (A-esmaili@noornet.net صفحهٔ محلاتی، ذبیح الله را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به محلاتی، ذبیح‌الله منتقل کرد)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR05041.jpg|بندانگشتی|محلاتی، ذبیح الله]]
| عنوان = ذبیح‌الله محلاتی
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR05041.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type='authorName'|محلاتی، ذبیح الله
| توضیح تصویر =
|-
| نام کامل = ذبیح‌الله بن محمدعلی بن علی‌اکبر بن اسماعیل بن اتابک عسکری محلاتی
|نام های دیگر
| نام‌های دیگر = محلاتی عسکری، ذبیح‌الله
|data-type='authorOtherNames'| محلاتی عسکری، ذبیح الله
| لقب =
|-
| تخلص =
|نام پدر
| نسب =
|data-type='authorfatherName'|
| نام پدر = محمدعلی
|-
| ولادت = ۱۲۷۱ش / ۱۳۱۰ق
|متولد
| محل تولد = محلات
|data-type='authorbirthDate'|1271 هـ.ش
| کشور تولد = ایران
|-
| محل زندگی = محلات، نجف، سامرا، کاظمین، تهران
|محل تولد
| رحلت = ۱۹ ربیع‌الاول ۱۴۰۶ق / ۱۵ اسفند ۱۳۶۴ش
|data-type='authorBirthPlace'|
| شهادت =
|-
| مدفن = شهر ری، حرم عبدالعظیم حسنی، صحن امامزاده حمزه بن موسی(ع)، جوار مقبره ابوالفتوح رازی
|رحلت
| طول عمر = ۹۳ سال
|data-type='authorDeathDate'|1364 هـ.ش یا 1406 هـ.ق
| نام همسر =
|-
| فرزندان =
|اساتید
| خویشاوندان = داماد: [[آیت‌الله میرزا محمد عسکری تهرانی]]
|data-type='authorTeachers'|
| دین = اسلام
|-
| مذهب = تشیع
|برخی آثار
| پیشه = نویسنده، پژوهشگر، مورخ
|data-type='authorWritings'|
| درجه علمی =
|-class='articleCode'
| دانشگاه =
|کد مولف
| علایق پژوهشی = تاریخ، رجال، تراجم، حدیث، تفسیر
|data-type='authorCode'|AUTHORCODE5041AUTHORCODE
| منصب =
|}
| پس از =
</div>
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[میرزا ابراهیم اصطهباناتی]] | [[نایینی، محمدحسین|میرزا حسین نایینی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاء‎الدین|ضیاءالدین عراقی]] | [[بلاغی، محمدجواد|محمدجواد بلاغی]] | [[آیت‌الله میرزا محمد عسکری تهرانی]] | [[صدر، سید حسن|سید حسن صدر کاظمینی]] | [[آقا بزرگ تهرانی]]}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه]] | [[مآثر الكبراء في تاريخ سامراء]] | [[فرسان الهیجاء في تراجم اصحاب سيدالشهداء عليه‌السلام (تعریب)|فرسان الهیجاء]] | [[زندگانی عایشه (ام المؤمنین)]] | [[قضاوت‌های حضرت امیرالمؤمنین]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE05041AUTHORCODE
}}


'''ذبیح‌الله محلاتی''' (۱۲۷۱-۱۳۶۴ش) نویسنده، پژوهشگر و مورخ شیعه، صاحب آثار ارزشمندی چون [[ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه]] و [[مآثر الكبراء في تاريخ سامراء]]. در سال ۱۲۷۱ش (۱۳۱۰ق) در محلات متولد شد. پدرش محمدعلی نام داشت. دروس مقدماتی را در زادگاهش آموخت و در محرم ۱۳۳۰ق برای ادامه تحصیل به نجف اشرف مهاجرت کرد. دروس عالی حوزه را در محضر آیات عظام [[حسینی اصطهباناتی، ابراهیم|میرزا ابراهیم اصطهباناتی]]، فیروزآبادی، عبدالحسین رشتی و حسین رشتی فراگرفت و از عالمانی چون [[نایینی، محمدحسین|میرزا حسین نایینی]]، [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[عراقی، ضیاء‎الدین|ضیاءالدین عراقی]] و [[بلاغی، محمدجواد|محمدجواد بلاغی]] بهره‌های فراوان برد. دوازده سال در نجف تحصیل کرد و به پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در علوم حوزوی، حدیث و تفسیر رسید. در شعبان ۱۳۴۱ق به سامرا مهاجرت کرد و ۳۵ سال در آنجا اقامت گزید. دروس رجالی، حدیث و درایه را از محضر [[آیت‌الله میرزا محمد عسکری تهرانی]] فراگرفت و افتخار دامادی او را یافت. مدتی نیز در کاظمین از محضر علامه [[صدر، سید حسن|سید حسن صدر کاظمینی]] استفاده کرد. از آیات عظام نایینی، اصفهانی، سید حسن صدر و [[آقا بزرگ تهرانی]] اجازه روایت دریافت کرد. در سال ۱۳۷۶ق به تهران بازگشت و در مسجد مشیرالدوله به اقامه جماعت و ترویج دین مشغول شد. تألیفات او بیش از ۶۰ عنوان است از جمله «[[ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه]]» در چند جلد، «[[مآثر الكبراء في تاريخ سامراء]]»، «[[فرسان الهیجاء في تراجم اصحاب سيدالشهداء عليه‌السلام (تعریب)|فرسان الهیجاء]]» در شرح حال اصحاب امام حسین(ع)، «کشف الغرور أو مفساد السفور» (وظیفه زنان)، «کشف الغاشیة» در زندگانی عایشه، «قضاوت‌های حضرت امیرالمؤمنین»، «قلائد النحور فی وقایع الأیام و الشهور»، «کشف التهمة»، «لطایف الحکایات» و «قرة العین». همچنین آثار مخطوط متعددی از جمله «کلمه تامه» در ۵ جلد، «خیر الکلام» در رد کسروی در ۲ جلد و «کشف الخفاء عن تذکرة الأولیاء» از خود به جای گذاشت. سرانجام در ۱۹ ربیع‌الاول ۱۴۰۶ق (۱۵ اسفند ۱۳۶۴ش) در ۹۳ سالگی درگذشت و در شهر ری، حرم عبدالعظیم حسنی، صحن امامزاده حمزه بن موسی(ع) در جوار مقبره ابوالفتوح رازی به خاک سپرده شد.


«شيخ ذبيح‌الله محلاتى»، در سال 1310ق، در خانواده‌اى مذهبى در شهر محلات ديده به جهان گشود.
== ولادت ==
ذبیح‌الله بن محمّدعلى بن على‌اکبر بن اسماعیل بن اتابک عسکرى محلاّتى، در سال 1310ق، در خانواده‌اى مذهبى در شهر محلات دیده به جهان گشود.


ايشان دروس مقدماتى را در شهر خود، محلات آموخت. وى كه مشتاق بود تا مراحل بالاتر علمى را بپيمايد، در ماه محرم‌الحرام سال 1330ق، به نجف اشرف مهاجرت نمود و دروس عاليه حوزوى را در محضر آيات عظام آقا ميرزا ابراهيم اصطهباناتى، فيروزآبادى، عبدالحسين رشتى، حسين رشتى و... فراگرفت.
== تحصیلات ==
ایشان دروس مقدماتى را در شهر خود، محلات آموخت. وى که مشتاق بود تا مراحل بالاتر علمى را بپیماید، در ماه محرم‌الحرام سال 1330ق، به نجف اشرف مهاجرت نمود و دروس عالیه حوزوى را در محضر آیات عظام آقا [[میرزا ابراهیم اصطهباناتى]]، فیروزآبادى، [[عبدالحسین رشتى]]، [[حسین رشتى]] و... فراگرفت.


وى از عالمانى چون ميرزا حسين نايينى، سيد ابوالحسن اصفهانى، آقا ضياءالدين عراقى و حاج شيخ محمدجواد بلاغى (متوفاى 1313ش) بهره‌هاى فراوان برد.
وى از عالمانى چون [[نایینی، محمدحسین|میرزا حسین نایینى]]، [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانى]]، آقا [[عراقی، ضیاء‎الدین|ضیاءالدین عراقى]] و حاج شیخ [[بلاغی، محمدجواد|محمدجواد بلاغى]] (متوفاى 1313ش) بهره‌هاى فراوان برد.


او دوازده سال در نجف اشرف مشغول تحصيل بود و توانست به پيشرفت‌هاى قابل ملاحظه‌اى در علوم حوزوى و مطالعه احاديث و تفاسير قرآن برسد.
او دوازده سال در نجف اشرف مشغول تحصیل بود و توانست به پیشرفت‌هاى قابل ملاحظه‌اى در علوم حوزوى و مطالعه احادیث و تفاسیر قرآن برسد.


پس از آنكه ميرزاى بزرگ، سيد محمدحسن شيرازى در سال 1291ق، به سامرا مهاجرت نمود و در آنجا، حوزه بزرگى تأسيس كرد، جمعى از طلاب و عالمان دينى كه در نجف اشرف بودند به آنجا مهاجرت كردند و بر آبادانى آنجا افزودند.
پس از آنکه [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزاى بزرگ، سید محمدحسن شیرازى]] در سال 1291ق، به سامرا مهاجرت نمود و در آنجا، حوزه بزرگى تأسیس کرد، جمعى از طلاب و عالمان دینى که در نجف اشرف بودند به آنجا مهاجرت کردند و بر آبادانى آنجا افزودند.


شيخ ذبيح‌الله پس از 12 سال تحصيل در نجف اشرف در ماه شعبان سال 1341ق، به سامرا مهاجرت نمود و به تحصيل در سطوح عالى و خارج فقه و تدريس در مراحل مقدماتى پرداخت.
شیخ ذبیح‌الله پس از 12 سال تحصیل در نجف اشرف در ماه شعبان سال 1341ق، به سامرا مهاجرت نمود و به تحصیل در سطوح عالى و خارج فقه و تدریس در مراحل مقدماتى پرداخت.


او دروس رجالى، حديث و درايه را از محضر آيت‌الله ميرزا محمد عسكرى تهرانى فراگرفت و افتخار دامادى ايشان را نيز يافت.
او دروس رجالى، حدیث و درایه را از محضر [[آیت‌الله میرزا محمد عسکرى تهرانى]] فراگرفت و افتخار دامادى ایشان را نیز یافت.


مدتى نيز در كاظمين از محضر علامه سيد حسن صدر كاظمينى استفاده كرد.
مدتى نیز در کاظمین از محضر علامه [[صدر، سید حسن|سید حسن صدر <nowiki/>کاظمینى]] استفاده کرد.


شيخ ذبيح‌الله محلاتى تا سال 1376ق، حدود 35 سال در سامرا زندگى كرد. او كه محبت زيادى نسبت به اهل بيت عصمت و طهارت(ع) داشت، سال‌ها در كنار حرم شريف عسكريين(ع) زيست و تحصيل و تحقيق كرد.
شیخ ذبیح‌الله محلاتى تا سال 1376ق، حدود 35 سال در سامرا زندگى کرد. او که محبت زیادى نسبت به اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) داشت، سال‌ها در کنار حرم شریف عسکریین(ع) زیست و تحصیل و تحقیق کرد.


محقق محلاتى پس از پايان تحصيلات در سال 1376ق، به تهران مراجعت كرد و در مسجد مشيرالدوله واقع در خيابان خاوران اقامه نماز جماعت نمود و به ترويج دين و تبليغ احكام و نشر معارف و آثار اهل بيت(ع) كه از وظايف اصلى روحانيون است مشغول شد.
محقق محلاتى پس از پایان تحصیلات در سال 1376ق، به تهران مراجعت کرد و در مسجد مشیرالدوله واقع در خیابان خاوران اقامه نماز جماعت نمود و به ترویج دین و تبلیغ احکام و نشر معارف و آثار اهل‌بیت(ع) که از وظایف اصلى روحانیون است مشغول شد.


== استادان:==
== استادان==
# [[میرزا ابراهیم اصطهباناتى]]؛
# شیخ [[حسین رشتى]]؛
# شیخ [[عبدالحسین رشتى]]؛
# [[میرزا محمد عسکرى تهرانى]]؛
# [[سید ابوتراب خوانسارى]].


شیخ ذبیح‌الله محلاتى هنگامى که در نجف اشرف بسر مى‌برد، توانست از آیات عظام:


1. ميرزا ابراهيم اصطهباناتى؛
[[نایینی، محمدحسین|میرزا حسین نایینى]]، [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانى]]، [[صدر، سید حسن|سید حسن صدر کاظمینى]] و [[آقا بزرگ تهرانى]] اجازه روایى دریافت کند.


2. شيخ حسين رشتى؛
== وفات ==
آیت‌الله شیخ ذبیح‌الله محلاتى پس از عمرى تألیف، تحقیق، تدریس و تلاش، در 96 سالگى در 19 ربیع‌الاول  سال 1406ق، مطابق با  ۱۵ اسفند 1364ش، دنیا را وداع گفت و به جوار رحمت حق پیوست.


3. شيخ عبدالحسين رشتى؛
پیکر او پس از تشییع، در جوار امامزادگان عزیز شهر رى نزدیک مقبره [[ابوالفتوح رازی، حسین بن علی|ابوالفتوح]] در صحن امامزاده حمزه بن موسی در حرم عبدالعظیم حسنی و کنار دوست و همکارش، مرحوم حاج شیخ [[جعفر خندق‌آبادى]] به خاک سپرده شد.


4. ميرزا محمد عسكرى تهرانى؛
== آثار==


5. سيد ابوتراب خوانسارى.
شیخ ذبیح‌الله محلاتى داراى آثار و تألیفات بسیارى است؛ چنان‌که تألیفات وى را بیش از 60 عنوان ذکر کرده‌اند.


شيخ ذبيح‌الله محلاتى هنگامى كه در نجف اشرف بسرمى‌برد، توانست از آيات عظام:
برخى از آثارش که تاکنون به چاپ رسیده بدین شرح است:
{{ستون-شروع|2}}


ميرزا حسين نايينى، سيد ابوالحسن اصفهانى، سيد حسن صدر كاظمى و آقا بزرگ تهرانى اجازه روايى دريافت كند.
# کشف الغرور أو مفساد السفور یا وظیفه زنان؛
# [[رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه|ریاحین الشریعة]]، در ترجمه بانوان دانشمند شیعه؛
# مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء؛
# اختران تابناک یا کشف الکواکب؛
# کشف الغاشیة، در زندگانى ام‌المؤمنین عایشه؛
# قضاوت‌هاى حضرت امیرالمؤمنین؛
# قلائد النحور فی وقایع الأیام و الشهور؛
# فرسان الهیجا؛
# کشف الاشتباه؛
# السیوف البارقة أو تنبیه أصحاب الخرقة؛
# کشف حقیقت؛
# کشف المغیبات؛
# کشف البنیان؛
# کشف العثار؛
# کشف التهمة؛
# لطایف الحکایات؛
# قرة العین؛
# مطلوب الرغائب؛
# نار الله الموقدة.
{{پایان}}


== آثار:==
=== آثار مخطوط ===


آثار شیخ ذبیح‌الله محلاتى که هنوز به چاپ نرسیده نیز بسیار است که برخى از آنها به شرح ذیل است:


شيخ ذبيح‌الله محلاتى داراى آثار و تأليفات بسيارى است؛ چنان‌كه تأليفات وى را بيش از 60 عنوان ذكر كرده‌اند.
# کلمه تامه، در 5 جلد؛
 
# خیر الکلام، در رد کسروى، در 2 جلد؛
برخى از آثارش كه تاكنون به چاپ رسيده بدين شرح است:
# کشف الأمثال؛
 
# صندوق النفایس؛
1. كشف الغرور أو مفساد السفور يا وظيفه زنان؛
# کشف الخفاء عن تذکرة الأولیاء؛
 
# کشف أکاذیب العامة؛
2. رياحين الشريعة، در ترجمه بانوان دانشمند شيعه؛
# شرافة الأسخیاء؛
 
# کشف المنافع؛
3. مآثر الكبراء في تاريخ سامراء؛
# دوازده ماه؛
 
4. اختران تابناك يا كشف الكواكب؛
 
5. كشف الغاشية، در زندگانى ام‌المؤمنين عايشه؛
 
6. قضاوت‌هاى حضرت اميرالمؤمنين؛
 
7. قلائد النحور في وقايع الأيام و الشهور؛
 
8. فرسان الهيجا؛
 
9. كشف الاشتباه؛
 
10. السيوف البارقة أو تنبيه أصحاب الخرقة؛
 
11. كشف حقيقت؛
 
12. كشف المغيبات؛
 
13. كشف البنيان؛
 
14. كشف العثار؛
 
15. كشف التهمة؛
 
16. لطايف الحكايات؛
 
17. قرة العين؛
 
18. مطلوب الرغائب؛
 
19. نار الله الموقدة.
 
آثار مخطوط:
 
آثار شيخ ذبيح‌الله محلاتى كه هنوز به چاپ نرسيده نيز بسيار است كه برخى از آنها به شرح ذيل است:
 
1. كلمه تامه، در 5 جلد؛
 
2. خير الكلام، در رد كسروى، در 2 جلد؛
 
3. كشف الأمثال؛
 
4. صندوق النفايس؛
 
5. كشف الخفاء عن تذكرة الأولياء؛
 
6. كشف أكاذيب العامة؛
 
7. شرافة الأسخياء؛
 
8. كشف المنافع؛
 
9. دوازده ماه؛
 
و...
و...
آيت‌الله شيخ ذبيح‌الله محلاتى پس از عمرى تأليف، تحقيق، تدريس و تلاش، در 96 سالگى در سال 1406ق، مطابق با 1364ش، دنيا را وداع گفت و به جوار رحمت حق پيوست.
پيكر پاك او پس از تشييع، در جوار امامزادگان عزيز شهر رى نزديك مقبره ابوالفتوح در صحن امامزاده حمزه و كنار دوست و همكارش، مرحوم حاج شيخ جعفر خندق‌آبادى به خاك سپرده شد.


== منابع مقاله ==
== منابع مقاله ==


جمعى از پژوهشگران، گلشن ابرار، ج 5، ص 471 الى 482، به قلم مهدى احمدى.


جمعى از پژوهشگران، گلشن ابرار، ج 5، ص 471 الى 482، به قلم مهدى احمدى.
{{مطالعات زن و خانواده}}


==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


== وابسته‌ها ==
[[ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه]]  
[[ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده


[[مآثر الکبراء في تاریخ سامراء]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[مآثر الكبراء في تاريخ سامراء|مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء]]  


[[فرسان الهيجاء في تراجم اصحاب سيد الشهداء عليه السلام (تعریب)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[فرسان الهیجاء در شرح حالات اصحاب حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام]]  


[[فرسان الهيجاء در احوالات اصحاب حضرت سيد الشهداء عليه السلام]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[فرسان الهيجاء في تراجم اصحاب سيدالشهداء عليه‌السلام (تعریب)|فرسان الهیجاء فی تراجم اصحاب سیدالشهداء علیه‌السلام (تعریب)]]  


[[زندگانی عایشه (ام المومنین)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[زندگانی عایشه (ام المؤمنین)]]  


[[کشف التهمه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
[[کشف التهمه]]  


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مرداد(1400)]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۵۶

ذبیح‌الله محلاتی (۱۲۷۱-۱۳۶۴ش) نویسنده، پژوهشگر و مورخ شیعه، صاحب آثار ارزشمندی چون ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه و مآثر الكبراء في تاريخ سامراء. در سال ۱۲۷۱ش (۱۳۱۰ق) در محلات متولد شد. پدرش محمدعلی نام داشت. دروس مقدماتی را در زادگاهش آموخت و در محرم ۱۳۳۰ق برای ادامه تحصیل به نجف اشرف مهاجرت کرد. دروس عالی حوزه را در محضر آیات عظام میرزا ابراهیم اصطهباناتی، فیروزآبادی، عبدالحسین رشتی و حسین رشتی فراگرفت و از عالمانی چون میرزا حسین نایینی، سید ابوالحسن اصفهانی، ضیاءالدین عراقی و محمدجواد بلاغی بهره‌های فراوان برد. دوازده سال در نجف تحصیل کرد و به پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در علوم حوزوی، حدیث و تفسیر رسید. در شعبان ۱۳۴۱ق به سامرا مهاجرت کرد و ۳۵ سال در آنجا اقامت گزید. دروس رجالی، حدیث و درایه را از محضر آیت‌الله میرزا محمد عسکری تهرانی فراگرفت و افتخار دامادی او را یافت. مدتی نیز در کاظمین از محضر علامه سید حسن صدر کاظمینی استفاده کرد. از آیات عظام نایینی، اصفهانی، سید حسن صدر و آقا بزرگ تهرانی اجازه روایت دریافت کرد. در سال ۱۳۷۶ق به تهران بازگشت و در مسجد مشیرالدوله به اقامه جماعت و ترویج دین مشغول شد. تألیفات او بیش از ۶۰ عنوان است از جمله «ریاحین الشریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه» در چند جلد، «مآثر الكبراء في تاريخ سامراء»، «فرسان الهیجاء» در شرح حال اصحاب امام حسین(ع)، «کشف الغرور أو مفساد السفور» (وظیفه زنان)، «کشف الغاشیة» در زندگانی عایشه، «قضاوت‌های حضرت امیرالمؤمنین»، «قلائد النحور فی وقایع الأیام و الشهور»، «کشف التهمة»، «لطایف الحکایات» و «قرة العین». همچنین آثار مخطوط متعددی از جمله «کلمه تامه» در ۵ جلد، «خیر الکلام» در رد کسروی در ۲ جلد و «کشف الخفاء عن تذکرة الأولیاء» از خود به جای گذاشت. سرانجام در ۱۹ ربیع‌الاول ۱۴۰۶ق (۱۵ اسفند ۱۳۶۴ش) در ۹۳ سالگی درگذشت و در شهر ری، حرم عبدالعظیم حسنی، صحن امامزاده حمزه بن موسی(ع) در جوار مقبره ابوالفتوح رازی به خاک سپرده شد.

ذبیح‌الله محلاتی
NUR05041.jpg
نام کاملذبیح‌الله بن محمدعلی بن علی‌اکبر بن اسماعیل بن اتابک عسکری محلاتی
نام‌های دیگرمحلاتی عسکری، ذبیح‌الله
نام پدرمحمدعلی
ولادت۱۲۷۱ش / ۱۳۱۰ق
محل تولدمحلات، ایران
محل زندگیمحلات، نجف، سامرا، کاظمین، تهران
رحلت۱۹ ربیع‌الاول ۱۴۰۶ق / ۱۵ اسفند ۱۳۶۴ش
مدفنشهر ری، حرم عبدالعظیم حسنی، صحن امامزاده حمزه بن موسی(ع)، جوار مقبره ابوالفتوح رازی
طول عمر۹۳ سال
خویشاوندانداماد: آیت‌الله میرزا محمد عسکری تهرانی
دیناسلام
مذهبتشیع
پیشهنویسنده، پژوهشگر، مورخ
اطلاعات علمی
علایق پژوهشیتاریخ، رجال، تراجم، حدیث، تفسیر
اساتید
برخی آثار

ولادت

ذبیح‌الله بن محمّدعلى بن على‌اکبر بن اسماعیل بن اتابک عسکرى محلاّتى، در سال 1310ق، در خانواده‌اى مذهبى در شهر محلات دیده به جهان گشود.

تحصیلات

ایشان دروس مقدماتى را در شهر خود، محلات آموخت. وى که مشتاق بود تا مراحل بالاتر علمى را بپیماید، در ماه محرم‌الحرام سال 1330ق، به نجف اشرف مهاجرت نمود و دروس عالیه حوزوى را در محضر آیات عظام آقا میرزا ابراهیم اصطهباناتى، فیروزآبادى، عبدالحسین رشتى، حسین رشتى و... فراگرفت.

وى از عالمانى چون میرزا حسین نایینى، سید ابوالحسن اصفهانى، آقا ضیاءالدین عراقى و حاج شیخ محمدجواد بلاغى (متوفاى 1313ش) بهره‌هاى فراوان برد.

او دوازده سال در نجف اشرف مشغول تحصیل بود و توانست به پیشرفت‌هاى قابل ملاحظه‌اى در علوم حوزوى و مطالعه احادیث و تفاسیر قرآن برسد.

پس از آنکه میرزاى بزرگ، سید محمدحسن شیرازى در سال 1291ق، به سامرا مهاجرت نمود و در آنجا، حوزه بزرگى تأسیس کرد، جمعى از طلاب و عالمان دینى که در نجف اشرف بودند به آنجا مهاجرت کردند و بر آبادانى آنجا افزودند.

شیخ ذبیح‌الله پس از 12 سال تحصیل در نجف اشرف در ماه شعبان سال 1341ق، به سامرا مهاجرت نمود و به تحصیل در سطوح عالى و خارج فقه و تدریس در مراحل مقدماتى پرداخت.

او دروس رجالى، حدیث و درایه را از محضر آیت‌الله میرزا محمد عسکرى تهرانى فراگرفت و افتخار دامادى ایشان را نیز یافت.

مدتى نیز در کاظمین از محضر علامه سید حسن صدر کاظمینى استفاده کرد.

شیخ ذبیح‌الله محلاتى تا سال 1376ق، حدود 35 سال در سامرا زندگى کرد. او که محبت زیادى نسبت به اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) داشت، سال‌ها در کنار حرم شریف عسکریین(ع) زیست و تحصیل و تحقیق کرد.

محقق محلاتى پس از پایان تحصیلات در سال 1376ق، به تهران مراجعت کرد و در مسجد مشیرالدوله واقع در خیابان خاوران اقامه نماز جماعت نمود و به ترویج دین و تبلیغ احکام و نشر معارف و آثار اهل‌بیت(ع) که از وظایف اصلى روحانیون است مشغول شد.

استادان

  1. میرزا ابراهیم اصطهباناتى؛
  2. شیخ حسین رشتى؛
  3. شیخ عبدالحسین رشتى؛
  4. میرزا محمد عسکرى تهرانى؛
  5. سید ابوتراب خوانسارى.

شیخ ذبیح‌الله محلاتى هنگامى که در نجف اشرف بسر مى‌برد، توانست از آیات عظام:

میرزا حسین نایینى، سید ابوالحسن اصفهانى، سید حسن صدر کاظمینى و آقا بزرگ تهرانى اجازه روایى دریافت کند.

وفات

آیت‌الله شیخ ذبیح‌الله محلاتى پس از عمرى تألیف، تحقیق، تدریس و تلاش، در 96 سالگى در 19 ربیع‌الاول سال 1406ق، مطابق با  ۱۵ اسفند 1364ش، دنیا را وداع گفت و به جوار رحمت حق پیوست.

پیکر او پس از تشییع، در جوار امامزادگان عزیز شهر رى نزدیک مقبره ابوالفتوح در صحن امامزاده حمزه بن موسی در حرم عبدالعظیم حسنی و کنار دوست و همکارش، مرحوم حاج شیخ جعفر خندق‌آبادى به خاک سپرده شد.

آثار

شیخ ذبیح‌الله محلاتى داراى آثار و تألیفات بسیارى است؛ چنان‌که تألیفات وى را بیش از 60 عنوان ذکر کرده‌اند.

برخى از آثارش که تاکنون به چاپ رسیده بدین شرح است:

  1. کشف الغرور أو مفساد السفور یا وظیفه زنان؛
  2. ریاحین الشریعة، در ترجمه بانوان دانشمند شیعه؛
  3. مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء؛
  4. اختران تابناک یا کشف الکواکب؛
  5. کشف الغاشیة، در زندگانى ام‌المؤمنین عایشه؛
  6. قضاوت‌هاى حضرت امیرالمؤمنین؛
  7. قلائد النحور فی وقایع الأیام و الشهور؛
  8. فرسان الهیجا؛
  9. کشف الاشتباه؛
  10. السیوف البارقة أو تنبیه أصحاب الخرقة؛
  11. کشف حقیقت؛
  12. کشف المغیبات؛
  13. کشف البنیان؛
  14. کشف العثار؛
  15. کشف التهمة؛
  16. لطایف الحکایات؛
  17. قرة العین؛
  18. مطلوب الرغائب؛
  19. نار الله الموقدة.

آثار مخطوط

آثار شیخ ذبیح‌الله محلاتى که هنوز به چاپ نرسیده نیز بسیار است که برخى از آنها به شرح ذیل است:

  1. کلمه تامه، در 5 جلد؛
  2. خیر الکلام، در رد کسروى، در 2 جلد؛
  3. کشف الأمثال؛
  4. صندوق النفایس؛
  5. کشف الخفاء عن تذکرة الأولیاء؛
  6. کشف أکاذیب العامة؛
  7. شرافة الأسخیاء؛
  8. کشف المنافع؛
  9. دوازده ماه؛

و...

منابع مقاله

جمعى از پژوهشگران، گلشن ابرار، ج 5، ص 471 الى 482، به قلم مهدى احمدى.


وابسته‌ها