بکری، عبدالرحمن بن محمد: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE120715AUTHORCODE | | کد مؤلف = AUTHORCODE120715AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
{{کاربردهای دیگر|بکری (ابهامزدایی)}} | |||
'''ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله البکری | '''ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله البکری الصقلی''' (متوفای حدود ۳۸۰ق)، ملقب به '''عمادالدین،''' فقیه مالکی، عارف و نویسنده برجسته قرن چهارم هجری بود. او که در قیروان اقامت گزید، با سفر به مشرق و دیدار با مشایخ بزرگ، در هر دو حوزه فقه و تصوف به درجه والایی نائل آمد. کتاب «[[الأنوار فی علم الأسرار]]» او از مهمترین آثار در زمینه عرفان نظری و عملی به شمار میرود که در آن قواعد تصوف را بر پایه کتاب و سنت استوار ساخت. وی به دلیل اعتقاد به کرامات اولیا و رویت خداوند در بیداری، با انتقادات [[ابن ابیزید، عبدالله بن عبدالرحمن|ابن ابیزید قیروانی]] روبرو شد، اما علمای معاصر و بعدی از جمله [[باقلانی، محمد بن طیب|قاضی باقلانی]] از او حمایت کردند. | ||
==نام و نسب== | ==نام و نسب== | ||
نام کامل او ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله | نام کامل او ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله بکری صقلی است.<ref name="زرکلی">[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=3&pageNumber=325 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج3، ص325]</ref> نسبت «الصقلی» به جزیره صقلیه (سیسیل) بازمیگردد و «القیروانی» نیز نشاندهنده اقامت او در قیروان است.<ref name="محفوظ">[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=3&pageNumber=325 محفوظ، محمد، تراجم المؤلفین التونسیین، ج1، ص114-116]</ref> | ||
==تحصیلات و اساتید== | ==تحصیلات و اساتید== | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
*ابوبکر عیسی بن موسی بن هارون الحاتمی | *ابوبکر عیسی بن موسی بن هارون الحاتمی | ||
او در سال ۳۵۰ هجری قمری (۹۷۰ میلادی) در مکه از ابوبکر محمد بن حسین | او در سال ۳۵۰ هجری قمری (۹۷۰ میلادی) در مکه از [[آجری، محمد بن حسین|ابوبکر محمد بن حسین آجری]] حدیث شنید.<ref name="محفوظ" /> | ||
==ویژگیهای علمی== | ==ویژگیهای علمی== | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
==مناقشه با ابن ابیزید قیروانی== | ==مناقشه با ابن ابیزید قیروانی== | ||
ابن ابیزید قیروانی (از علمای بزرگ مالکی) به دلیل ادعای برخی از مریدان مبنی بر رویت خداوند در بیداری و نیز اعتقاد به کرامات اولیا (از جمله قلب اعیان)، به شدت با البکری مخالفت کرد و کتابی در رد کرامات و انکار رؤیت نوشت.<ref name="معالم" /> علمای قیروان این موضوع را به بغداد گزارش دادند و قاضی ابوبکر باقلانی با تألیف کتابی در جواز کرامات، از البکری حمایت کرد.<ref name="معالم" /> این واقعه نشاندهنده اختلاف نظر میان فقهای ظاهرگرا و عرفا در آن دوره است. | [[ابن ابیزید، عبدالله بن عبدالرحمن|ابن ابیزید قیروانی]] (از علمای بزرگ مالکی) به دلیل ادعای برخی از مریدان مبنی بر رویت خداوند در بیداری و نیز اعتقاد به کرامات اولیا (از جمله قلب اعیان)، به شدت با البکری مخالفت کرد و کتابی در رد کرامات و انکار رؤیت نوشت.<ref name="معالم" /> علمای قیروان این موضوع را به بغداد گزارش دادند و [[باقلانی، محمد بن طیب|قاضی ابوبکر باقلانی]] با تألیف کتابی در جواز کرامات، از البکری حمایت کرد.<ref name="معالم" /> این واقعه نشاندهنده اختلاف نظر میان فقهای ظاهرگرا و عرفا در آن دوره است. | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
تاریخ دقیق وفات البکری الصقلی مشخص نیست. برخی منابع وفات او را حدود سال ۳۸۰ هجری قمری (۹۹۰ میلادی) ذکر کردهاند.<ref name="زرکلی" /> او پیش از ابن ابیزید قیروانی (متوفای ۳۸۶ق) درگذشت.<ref name="معالم" /><ref name="تراجم">[https://tarajm.com/people/14939 پایگاه تراجم، نمایه «ابو القاسم عبد الرحمن الصقلي»]</ref> | تاریخ دقیق وفات البکری الصقلی مشخص نیست. برخی منابع وفات او را حدود سال ۳۸۰ هجری قمری (۹۹۰ میلادی) ذکر کردهاند.<ref name="زرکلی" /> او پیش از [[ابن ابیزید، عبدالله بن عبدالرحمن|ابن ابیزید قیروانی]] (متوفای ۳۸۶ق) درگذشت.<ref name="معالم" /><ref name="تراجم">[https://tarajm.com/people/14939 پایگاه تراجم، نمایه «ابو القاسم عبد الرحمن الصقلي»]</ref> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۰
| ابوالقاسم عبدالرحمن البکری الصقلی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله، ابوالقاسم، عمادالدین البکری الصقلی |
| نامهای دیگر | البکری الصقلی، البکری القیروانی |
| لقب | عمادالدین |
| نام پدر | محمد بن عبدالله |
| ولادت | نامشخص |
| محل تولد | صقلیه (سیسیل) یا قیروان |
| محل زندگی | قیروان، مکه، بغداد |
| رحلت | حدود ۳۸۰ق (۹۹۰م) |
| دین | اسلام |
| مذهب | مالکی، صوفی |
| پیشه | فقیه، عارف، نویسنده |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | از مشایخ صوفیه و علمای مالکیه |
| علایق پژوهشی | تصوف، فقه مالکی، کرامات اولیا |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
برای دیگر کاربردها، بکری (ابهامزدایی) را ببینید.
ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله البکری الصقلی (متوفای حدود ۳۸۰ق)، ملقب به عمادالدین، فقیه مالکی، عارف و نویسنده برجسته قرن چهارم هجری بود. او که در قیروان اقامت گزید، با سفر به مشرق و دیدار با مشایخ بزرگ، در هر دو حوزه فقه و تصوف به درجه والایی نائل آمد. کتاب «الأنوار فی علم الأسرار» او از مهمترین آثار در زمینه عرفان نظری و عملی به شمار میرود که در آن قواعد تصوف را بر پایه کتاب و سنت استوار ساخت. وی به دلیل اعتقاد به کرامات اولیا و رویت خداوند در بیداری، با انتقادات ابن ابیزید قیروانی روبرو شد، اما علمای معاصر و بعدی از جمله قاضی باقلانی از او حمایت کردند.
نام و نسب
نام کامل او ابوالقاسم عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله بکری صقلی است.[۱] نسبت «الصقلی» به جزیره صقلیه (سیسیل) بازمیگردد و «القیروانی» نیز نشاندهنده اقامت او در قیروان است.[۲]
تحصیلات و اساتید
وی در قیروان از محضر استادان برجستهای بهره برد:[۲][۳]
- علی بن محمد بن مسرور الدباغ
- حبیب بن نصر الجزری
- ابوالعرب محمد بن احمد بن تمیم التمیمی
- زیاد بن یونس الیحصبی
- ابوعبدالله محمد بن احمد بن ابراهیم البلخی
- ابوالحسن علی بن احمد بن زکریا الهاشمی
- علی بن حسین بن بندار قاضی
- ابوبکر عیسی بن موسی بن هارون الحاتمی
او در سال ۳۵۰ هجری قمری (۹۷۰ میلادی) در مکه از ابوبکر محمد بن حسین آجری حدیث شنید.[۲]
ویژگیهای علمی
وی جمعکننده علوم حدیث، فقه، اصول فقه و تصوف بود و به صلاح و زهد شهرت داشت.[۳] او به عنوان «شیخ الطریقة و امام الحقیقة» و «عارف محقق» توصیف شده است.[۳]
مناقشه با ابن ابیزید قیروانی
ابن ابیزید قیروانی (از علمای بزرگ مالکی) به دلیل ادعای برخی از مریدان مبنی بر رویت خداوند در بیداری و نیز اعتقاد به کرامات اولیا (از جمله قلب اعیان)، به شدت با البکری مخالفت کرد و کتابی در رد کرامات و انکار رؤیت نوشت.[۳] علمای قیروان این موضوع را به بغداد گزارش دادند و قاضی ابوبکر باقلانی با تألیف کتابی در جواز کرامات، از البکری حمایت کرد.[۳] این واقعه نشاندهنده اختلاف نظر میان فقهای ظاهرگرا و عرفا در آن دوره است.
وفات
تاریخ دقیق وفات البکری الصقلی مشخص نیست. برخی منابع وفات او را حدود سال ۳۸۰ هجری قمری (۹۹۰ میلادی) ذکر کردهاند.[۱] او پیش از ابن ابیزید قیروانی (متوفای ۳۸۶ق) درگذشت.[۳][۴]
آثار
از ابوالقاسم البکری الصقلی آثار متعددی در زمینه تصوف بر جای مانده است:[۱][۲][۳][۵]
- الأنوار فی علم الأسرار ومقامات الأبرار – مهمترین اثر او در تصوف که در آن قواعد تصوف را بر پایه کتاب و سنت بنا کرده است. نسخه خطی این کتاب در دارالکتب المصریه موجود است.[۱]
- الدلالة علی الله تعالی – شامل حکایاتی از صوفیان و کرامات اولیا
- صفة الأولیاء ومراتب أحوال الأصفیاء
- کرامات الأولیاء والمطیعین من الصحابة والتابعین ومن تبعهم بإحسان
- الشرح والبیان لما أغفل من کلام سهل بن عبدالله التستری
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج3، ص325
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ محفوظ، محمد، تراجم المؤلفین التونسیین، ج1، ص114-116
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ابن دباغ، عبدالرحمن بن محمد، معالم الإيمان في معرفة أهل القيروان، ج3، ص148-149
- ↑ پایگاه تراجم، نمایه «ابو القاسم عبد الرحمن الصقلي»
- ↑ پایگاه شاملة، کتاب شجرة النور الزكية في طبقات المالكية، «من أهل صقلية»
منابع مقاله
- زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، ج3، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م،
- محفوظ، محمد، تراجم المؤلفین التونسیین، بیروت: دار الغرب الإسلامي، ج1، ۱۹۹۴م،
- ابن دباغ، عبدالرحمن بن محمد، معالم الإيمان في معرفة أهل القيروان، ج3، بیروت: دار الکتب العلمية، ۱۴۲۶ق،
- پایگاه تراجم، نمایه «ابو القاسم عبد الرحمن الصقلي»
- پایگاه شاملة، کتاب شجرة النور الزكية في طبقات المالكية، «من أهل صقلية»