آملی، سید حیدر: تفاوت میان نسخه‌ها

'''رکن‌الدین سید حیدر بن علی بن حیدر''' (۷۲۰- پس از ۷۸۷ق) مفسر، محدث، فقیه، متکلم و عارف بزرگ شیعه در قرن هشتم هجری. وی از سادات علوی آمل بود و با ۲۴ واسطه به امام سجاد(ع) می‌رسید. استادش فخرالمحققین به او لقب «زین‌العابدین ثانی» داد. مهمترین آثار او تفسیر «المحیط الأعظم» و شرح «نص النصوص» بر فصوص الحکم ابن عربی است. در سال ۷۲۰ق در آمل متولد شد. از کودکی نزد پدر به تحصیل علوم دینی مشغول شد و مدت بیست سال با مسافرت به شهرهای استرآباد، خراسان و اصفهان به فراگیری علوم پرداخت. پس از بازگشت به آمل، مدتی در خدمت سلطان فخرالدوله باوندی به وزارت و ارشاد او مشغول بود، اما به زودی از دنیا کناره گرفت و راهی عتبات عالیات شد. در مسیر، در اصفهان شیفته عارف بزرگ شیخ نورالدین طهرانی اصفهانی شد و به دست او خرقه پوشید. سپس به زیارت عتبات و حج رفت و سرانجام در نجف اشرف رحل اقامت افکند. در نجف نزد فخرالمحققین حلی (فرزند علامه حلی) کتاب‌های جوامع الجامع، شرائع الإسلام، مناهج الیقین، تهذیب الأحکام و نهج‌البلاغه را قرائت کرد و نزد عبدالرحمن بن احمد قدسی، کتاب‌های منازل السائرین و فصوص الحکم را آموخت. به تدریج به مقام جامعیت در علوم منقول و معقول رسید و مهمترین آثار خود را تألیف کرد. از جمله آثار متعدد او می‌توان به «تفسیر المحیط الأعظم و البحر الخضم»، «نص النصوص فی شرح فصوص الحکم»، «جامع الأسرار و منبع الأنوار»، «انوار الحقیقة و اطوار الطریق و اسرار الشریعة»، «المقدمات من کتاب نص النصوص»، «الأرکان فی فروع شرائع أهل الإیمان»، «أسرار الشریعة»، «جامع الحقایق»، «کنز الکنوز و کشف الرموز» و «المعاد فی رجوع العباد» اشاره کرد. تاریخ و مکان دقیق وفات و دفن او مشخص نیست. آخرین اثر او رساله «العلوم العالیه» در سال ۷۸۷ق نوشته شده و پس از آن اثری از او یافت نشده است. احتمال دارد در حله مدفون باشد.

نسب سید حیدر آملى با بیست‌وچهار واسطه به امام سجاد(ع) می‌‌‏رسد. ازاین‌رو، وى پیوسته به خود می‌‌‏بالید و تمام لحظات عمر شریفش را در راه آموختن معارف اجداد طاهرینش صرف نمود. این دلدادگى به ائمه معصومین(ع)، چنان بود که استاد عالى‏قدرش، فخرالمحقّقین، او را «زین‌العابدین ثانى» لقب داد.