عرفی شیرازی، جمالالدین محمد: تفاوت میان نسخهها
جز (A-esmaili صفحهٔ عرفی شیرازی ، جمالالدین محمد را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به عرفی شیرازی، جمالالدین محمد منتقل کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | {{جعبه اطلاعات زندگینامه | ||
| عنوان = عرفی شیرازی | | عنوان = جمالالدین محمد عرفی شیرازی | ||
| تصویر = NUR45673.jpg | | تصویر = NUR45673.jpg | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| نام کامل = | | نام کامل = محمد بن خواجه زینالدین علی بن جمالالدین شیرازی | ||
| نامهای دیگر = | | نامهای دیگر = | ||
| لقب = | | لقب = جمالالدین | ||
| تخلص = | | تخلص = عرفی | ||
| نسب = | | نسب = | ||
| نام پدر = | | نام پدر = خواجه زینالدین علی | ||
| ولادت = | | ولادت = ۹۶۳ قمری | ||
| محل تولد = | | محل تولد = شیراز | ||
| کشور تولد = | | کشور تولد = ایران | ||
| محل زندگی = | | محل زندگی = شیراز، لاهور (هند) | ||
| رحلت = | | رحلت = ۹۹۹ قمری | ||
| شهادت = | | شهادت = | ||
| مدفن = | | مدفن = هندوستان (پیکر بعدها به نجف منتقل شد) | ||
| طول عمر = | | طول عمر = ۳۶ سال | ||
| نام همسر = | | نام همسر = | ||
| فرزندان = | | فرزندان = | ||
| خویشاوندان = | | خویشاوندان = | ||
| دین = | | دین = اسلام | ||
| مذهب = | | مذهب = | ||
| پیشه = | | پیشه = شاعر | ||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = | |||
| علایق پژوهشی = شعر فارسی، قصیده، غزل، مثنوی | |||
| منصب = | | منصب = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| خط ۲۹: | خط ۳۳: | ||
| اساتید = | | اساتید = | ||
| مشایخ = | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | | معاصرین = غیرتی شیرازی، عارف لاهیجی، قیدی شیرازی، تقیای شوشتری، تقیالدین اوحدی بلیانی | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[کلیات اشعار مولانا عرفی شیرازی]] | مثنوی مجمع الابکار | مثنوی فرهاد و شیرین | رساله نفیسه (در تصوف) | ساقینامه}} | ||
| | | سبک نوشتاری = سبک هندی | ||
| | |||
| | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE45673AUTHORCODE | | کد مؤلف = AUTHORCODE45673AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
'''محمد بن خواجه زینالدین علی بن جمالالدین شیرازی''' ( | '''محمد بن خواجه زینالدین علی بن جمالالدین شیرازی''' (۹۶۳-۹۹۹ق)، ملقب به جمالالدین و متخلص به عرفی، از مشاهیر و شعرای قرن دهم هجری در شیراز و از شاعران خیالپرداز سبک هندی بود. وی در سال ۹۶۳ق در شیراز متولد شد و در زادگاه خود به تحصیل علم و دانش پرداخت و بهقدر توان در موسیقی و خط نسخ مهارت به دست آورد. از جوانی به سرودن شعر تمایل داشت و دیری نپایید که در شیراز شهرت یافت و به محافل ادبی آن شهر، همچون محفل ادبی که در دکان طراحی میر محمود طرحی شیرازی برگزار میشد، راه پیدا کرد. در آنجا با شاعرانی چون غیرتی شیرازی، عارف لاهیجی، قیدی شیرازی، تقیای شوشتری و تقیالدین اوحدی بلیانی آشنایی یافت. در اوان جوانی از راه دریا به هندوستان مهاجرت کرد و با فیضی دکنی برخورد کرده و مصاحبت او را اختیار نمود. سپس بهواسطه دکنی با حکیم مسیحالدین ابوالفتح گیلانی آشنا شد و در قصیدهای او را مدح گفت. ابوالفتح گیلانی نیز او را به عبدالرحیم خان خانان، سپهسالار ادبپرور جلالالدین اکبر شاه، معرفی کرد و از آنجا در سلک مداحان ویژه اکبر شاه در لاهور درآمد. عرفی همچنان در لاهور به سر برد تا در سال ۹۹۹ق درگذشت و پس از چندی پیکر او را به نجف منتقل کردند. «کلیات» اشعار عرفی مشتمل بر چهارده هزار بیت، شامل قصیده، غزل، رباعی، مثنوی و قطعه است. او دو مثنوی به نامهای «مجمع الابکار» و «فرهاد و شیرین» و ساقینامهای در قالب مثنوی و رسالهای به نثر در موضوع تصوف به نام «نفیسه» نیز نگاشته است. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
==تحصیل== | ==تحصیل== | ||
عرفی در زادگاه خود به تحصیل علم و دانش پرداخت و بهقدر توان در موسیقی و خط نسخ مهارت به دست آورد. از جوانی به سرودن شعر تمایل داشت و دیری نپایید که در شیراز شهرت یافت و به محافل ادبی آن شهر، همچون محفل ادبی که در دکان طراحی میر محمود طرحی شیرازی برگزار میشد، راه پیدا کرد و در آنجا با شاعرانی چون غیرتی شیرازی، عارف | عرفی در زادگاه خود به تحصیل علم و دانش پرداخت و بهقدر توان در موسیقی و خط نسخ مهارت به دست آورد. از جوانی به سرودن شعر تمایل داشت و دیری نپایید که در شیراز شهرت یافت و به محافل ادبی آن شهر، همچون محفل ادبی که در دکان طراحی [[میر محمود طرحی شیرازی]] برگزار میشد، راه پیدا کرد و در آنجا با شاعرانی چون غیرتی شیرازی، [[عارف لاهیجی]]، [[قیدی شیرازی]]، [[تقیای شوشتری]] و [[تقیالدین اوحدی بلیانی]] آشنایی یافت<ref>ر.ک: همان</ref>. | ||
==مهاجرت به هندوستان== | ==مهاجرت به هندوستان== | ||
در اوان جوانی از راه دریا به هندوستان مهاجرت کرد<ref>ر.ک: همان</ref>. عبدالباقی میگوید: سبب ورود او به هند، تشجیع و تشویق امرای هند بود. عرفی در هند با فیضی دکنی برخورد کرده و مصاحبت او را اختیار نموده است. او سپس بهواسطه دکنی با حکیم مسیحالدین ابوالفتح گیلانی آشنا شد و در قصیدهای او را مدح گفت. ابوالفتح گیلانی نیز او را به عبدالرحیم خان خانان، سپهسالار ادبپرور جلالالدین اکبر شاه، معرفی کرد و از آنجا در سلک مداحان ویژه اکبر شاه در لاهور درآمد. عرفی همچنان در لاهور به سر برد تا درگذشت و پس از چندی پیکر او را به نجف منتقل کردند<ref>ر.ک: همان، ص12</ref>. | در اوان جوانی از راه دریا به هندوستان مهاجرت کرد<ref>ر.ک: همان</ref>. عبدالباقی میگوید: سبب ورود او به هند، تشجیع و تشویق امرای هند بود. عرفی در هند با فیضی دکنی برخورد کرده و مصاحبت او را اختیار نموده است. او سپس بهواسطه دکنی با حکیم مسیحالدین ابوالفتح گیلانی آشنا شد و در قصیدهای او را مدح گفت. [[ابوالفتح گیلانی]] نیز او را به عبدالرحیم خان خانان، سپهسالار ادبپرور جلالالدین اکبر شاه، معرفی کرد و از آنجا در سلک مداحان ویژه اکبر شاه در لاهور درآمد. عرفی همچنان در لاهور به سر برد تا درگذشت و پس از چندی پیکر او را به نجف منتقل کردند<ref>ر.ک: همان، ص12</ref>. | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
بهمنی، یدالله؛ شادی، مهران، «صور خیال و صنایع ادبی در غزلیات عرفی شیرازی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مطالعات زبانی بلاغی، پاییز و زمستان 1390- شماره | [[:noormags:943800|بهمنی، یدالله؛ شادی، مهران، «صور خیال و صنایع ادبی در غزلیات عرفی شیرازی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مطالعات زبانی بلاغی، پاییز و زمستان 1390- شماره 4]]. | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
| خط ۷۶: | خط ۷۴: | ||
[[کلیات عرفی شیرازی]] | [[کلیات عرفی شیرازی]] | ||
[[دیوان عرفی شیرازی]] | [[دیوان غزلیات سیدی محمد جمالالدین عرفی شیرازی]] | ||
[[بهگزینه شعر عرفی شیرازی: شاعر سبک هندی در آغاز دورۀ صفوی]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]] | ||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط عباس مکرمی]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط عباس مکرمی]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۷
| جمالالدین محمد عرفی شیرازی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد بن خواجه زینالدین علی بن جمالالدین شیرازی |
| لقب | جمالالدین |
| تخلص | عرفی |
| نام پدر | خواجه زینالدین علی |
| ولادت | ۹۶۳ قمری |
| محل تولد | شیراز، ایران |
| محل زندگی | شیراز، لاهور (هند) |
| رحلت | ۹۹۹ قمری |
| مدفن | هندوستان (پیکر بعدها به نجف منتقل شد) |
| طول عمر | ۳۶ سال |
| دین | اسلام |
| پیشه | شاعر |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | شعر فارسی، قصیده، غزل، مثنوی |
| سبک نوشتاری | سبک هندی |
| معاصرین | غیرتی شیرازی، عارف لاهیجی، قیدی شیرازی، تقیای شوشتری، تقیالدین اوحدی بلیانی |
| برخی آثار |
|
محمد بن خواجه زینالدین علی بن جمالالدین شیرازی (۹۶۳-۹۹۹ق)، ملقب به جمالالدین و متخلص به عرفی، از مشاهیر و شعرای قرن دهم هجری در شیراز و از شاعران خیالپرداز سبک هندی بود. وی در سال ۹۶۳ق در شیراز متولد شد و در زادگاه خود به تحصیل علم و دانش پرداخت و بهقدر توان در موسیقی و خط نسخ مهارت به دست آورد. از جوانی به سرودن شعر تمایل داشت و دیری نپایید که در شیراز شهرت یافت و به محافل ادبی آن شهر، همچون محفل ادبی که در دکان طراحی میر محمود طرحی شیرازی برگزار میشد، راه پیدا کرد. در آنجا با شاعرانی چون غیرتی شیرازی، عارف لاهیجی، قیدی شیرازی، تقیای شوشتری و تقیالدین اوحدی بلیانی آشنایی یافت. در اوان جوانی از راه دریا به هندوستان مهاجرت کرد و با فیضی دکنی برخورد کرده و مصاحبت او را اختیار نمود. سپس بهواسطه دکنی با حکیم مسیحالدین ابوالفتح گیلانی آشنا شد و در قصیدهای او را مدح گفت. ابوالفتح گیلانی نیز او را به عبدالرحیم خان خانان، سپهسالار ادبپرور جلالالدین اکبر شاه، معرفی کرد و از آنجا در سلک مداحان ویژه اکبر شاه در لاهور درآمد. عرفی همچنان در لاهور به سر برد تا در سال ۹۹۹ق درگذشت و پس از چندی پیکر او را به نجف منتقل کردند. «کلیات» اشعار عرفی مشتمل بر چهارده هزار بیت، شامل قصیده، غزل، رباعی، مثنوی و قطعه است. او دو مثنوی به نامهای «مجمع الابکار» و «فرهاد و شیرین» و ساقینامهای در قالب مثنوی و رسالهای به نثر در موضوع تصوف به نام «نفیسه» نیز نگاشته است.
ولادت
عرفی، شاعر خیالپرداز سبک هندی، در سال 963ق، در شیراز متولد شد[۱].
نام و نسب
نام و نسب او را بهگونههای مختلف ضبط کردهاند که به نظر میرسد جمالالدین معروف به «جمالالدین سیدی» پسر خواجه زینالدین بلو (زین بلو) پسر جمالالدین سیدی، صحیحتر باشد[۲].
تحصیل
عرفی در زادگاه خود به تحصیل علم و دانش پرداخت و بهقدر توان در موسیقی و خط نسخ مهارت به دست آورد. از جوانی به سرودن شعر تمایل داشت و دیری نپایید که در شیراز شهرت یافت و به محافل ادبی آن شهر، همچون محفل ادبی که در دکان طراحی میر محمود طرحی شیرازی برگزار میشد، راه پیدا کرد و در آنجا با شاعرانی چون غیرتی شیرازی، عارف لاهیجی، قیدی شیرازی، تقیای شوشتری و تقیالدین اوحدی بلیانی آشنایی یافت[۳].
مهاجرت به هندوستان
در اوان جوانی از راه دریا به هندوستان مهاجرت کرد[۴]. عبدالباقی میگوید: سبب ورود او به هند، تشجیع و تشویق امرای هند بود. عرفی در هند با فیضی دکنی برخورد کرده و مصاحبت او را اختیار نموده است. او سپس بهواسطه دکنی با حکیم مسیحالدین ابوالفتح گیلانی آشنا شد و در قصیدهای او را مدح گفت. ابوالفتح گیلانی نیز او را به عبدالرحیم خان خانان، سپهسالار ادبپرور جلالالدین اکبر شاه، معرفی کرد و از آنجا در سلک مداحان ویژه اکبر شاه در لاهور درآمد. عرفی همچنان در لاهور به سر برد تا درگذشت و پس از چندی پیکر او را به نجف منتقل کردند[۵].
وفات
وی در سال 999ق، در هند بدرود حیات گفت[۶].
آثار
«کلیات» اشعار عرفی مشتمل بر چهارده هزار بیت، شامل قصیده، غزل، رباعی، مثنوی و قطعه است. او دو مثنوی به نامهای «مجمع الابکار» و «فرهاد و شیرین» و ساقینامهای در قالب مثنوی و رسالهای به نثر در موضوع تصوف به نام «نفیسه» نیز نگاشته است[۷].