تاریخ‌نگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان): تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    جز (جایگزینی متن - 'میدهد' به 'می‌دهد')
     
    خط ۳۳: خط ۳۳:


    ==گزارش کتاب==   
    ==گزارش کتاب==   
    در این کتاب، [[میثمی، جولی اسکات|جولی اسکات میثمی]] می‌کوشد جایگاه تاریخ‌نگاری فارسی را در گستره تاریخ‌نگاری اسلامی مشخص کند. او متذکر میشود که پژوهشهای سنتی بیشتر بر آثار عربی تمرکز داشته‌اند و اغلب سهم اندکی به مورخان فارسی‌زبان داده شده است. نویسنده با بررسی مورخان ایرانی و آثارشان، پرسش‌هایی را مطرح میکند که کمتر مورد توجه بوده‌اند، مانند سبک و شیوه بیان، انگیزه مورخان، و نگرش آنان به شایستگی زبان فارسی برای بیان موضوعات تاریخی. همچنین، وی نشان میدهد که مورخان این دوره بیشتر به دنبال روایتی معنادار از رویدادها و داوری اخلاقی درباره آنها بوده‌اند تا صرفاً ثبت وقایع.  
    در این کتاب، [[میثمی، جولی اسکات|جولی اسکات میثمی]] می‌کوشد جایگاه تاریخ‌نگاری فارسی را در گستره تاریخ‌نگاری اسلامی مشخص کند. او متذکر میشود که پژوهشهای سنتی بیشتر بر آثار عربی تمرکز داشته‌اند و اغلب سهم اندکی به مورخان فارسی‌زبان داده شده است. نویسنده با بررسی مورخان ایرانی و آثارشان، پرسش‌هایی را مطرح میکند که کمتر مورد توجه بوده‌اند، مانند سبک و شیوه بیان، انگیزه مورخان، و نگرش آنان به شایستگی زبان فارسی برای بیان موضوعات تاریخی. همچنین، وی نشان می‌دهد که مورخان این دوره بیشتر به دنبال روایتی معنادار از رویدادها و داوری اخلاقی درباره آنها بوده‌اند تا صرفاً ثبت وقایع.  


    در فصل اول، تاریخ‌نگاری فارسی در دوره سامانی بررسی میشود و آثاری چون «شاهنامه منثور ابومنصور طوسی»، ترجمه فارسی «[[تاريخ الطبري، تاريخ الأمم و الملوك|تاریخ طبری]]»، و «[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسی]]» تحلیل می‌شوند. فصل دوم به تاریخ‌نگاری عصر غزنوی اختصاص دارد و آثاری چون «تاریخ یمینی عتبی»، «[[زين الأخبار|زین‌الاخبار گردیزی]]»، «[[تاریخ بیهقی]]» و «[[تاریخ سیستان]]» مورد مطالعه قرار می‌گیرند. در فصل سوم نیز تاریخ‌نگاری دوره سلجوقی با بررسی آثاری چون «[[فارسنامه ابن بلخی]]»، «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)|مجمل التواریخ و القصص]]»، «[[تاریخ بیهق]]»، «[[عقد العلى للموقف الأعلى|عقد العلی]]» [[افضل‌الدین کرمانی، احمد|افضل‌الدین کرمانی]] و «[[راحة الصدور و آية السرور در تاریخ آل سلجوق|راحة الصدور]]» [[راوندی، محمد بن علی|محمد بن علی راوندی]] تحلیل میشود.  
    در فصل اول، تاریخ‌نگاری فارسی در دوره سامانی بررسی میشود و آثاری چون «شاهنامه منثور ابومنصور طوسی»، ترجمه فارسی «[[تاريخ الطبري، تاريخ الأمم و الملوك|تاریخ طبری]]»، و «[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه فردوسی]]» تحلیل می‌شوند. فصل دوم به تاریخ‌نگاری عصر غزنوی اختصاص دارد و آثاری چون «تاریخ یمینی عتبی»، «[[زين الأخبار|زین‌الاخبار گردیزی]]»، «[[تاریخ بیهقی]]» و «[[تاریخ سیستان]]» مورد مطالعه قرار می‌گیرند. در فصل سوم نیز تاریخ‌نگاری دوره سلجوقی با بررسی آثاری چون «[[فارسنامه ابن بلخی]]»، «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)|مجمل التواریخ و القصص]]»، «[[تاریخ بیهق]]»، «[[عقد العلى للموقف الأعلى|عقد العلی]]» [[افضل‌الدین کرمانی، احمد|افضل‌الدین کرمانی]] و «[[راحة الصدور و آية السرور در تاریخ آل سلجوق|راحة الصدور]]» [[راوندی، محمد بن علی|محمد بن علی راوندی]] تحلیل میشود.  

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۹

    تاریخ‌نگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان)
    تاریخ‌نگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان)
    پدیدآورانمیثمی، جولی اسکات (نویسنده) دهقانی، محمد (مترجم)
    ناشرنشر ماهی
    مکان نشرتهران
    سال نشر1394ش.
    چاپچاپ اول
    شابک978-964-209-084-6
    موضوعایران - تاریخ‌نویسی، تاریخ‌نویسی اسلامی - ایران
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏90 DSR 1391 2ت9م

    تاریخ‌نگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان) تألیف جولی اسکات میثمی، ترجمه محمد دهقانی؛ این کتاب به بررسی تاریخ‌نگاری فارسی و اهمیت آن در سه قرن دهم تا دوازدهم میلادی (چهارم تا ششم هجری قمری) می‌پردازد و تلاش می‌کند علل پیدایش تاریخ‌نگاری فارسی و ارتباط آن با تاریخ‌نگاری عربی و ایران پیش از اسلام را مشخص کند.

    ساختار

    کتاب از سه فصل اصلی تشکیل شده است که به تاریخ‌نگاری در دوران سامانیان، غزنویان و سلجوقیان اختصاص دارد و در پایان نیز شامل بخشی با عنوان «خاتمه» می‌شود.

    گزارش کتاب

    در این کتاب، جولی اسکات میثمی می‌کوشد جایگاه تاریخ‌نگاری فارسی را در گستره تاریخ‌نگاری اسلامی مشخص کند. او متذکر میشود که پژوهشهای سنتی بیشتر بر آثار عربی تمرکز داشته‌اند و اغلب سهم اندکی به مورخان فارسی‌زبان داده شده است. نویسنده با بررسی مورخان ایرانی و آثارشان، پرسش‌هایی را مطرح میکند که کمتر مورد توجه بوده‌اند، مانند سبک و شیوه بیان، انگیزه مورخان، و نگرش آنان به شایستگی زبان فارسی برای بیان موضوعات تاریخی. همچنین، وی نشان می‌دهد که مورخان این دوره بیشتر به دنبال روایتی معنادار از رویدادها و داوری اخلاقی درباره آنها بوده‌اند تا صرفاً ثبت وقایع.

    در فصل اول، تاریخ‌نگاری فارسی در دوره سامانی بررسی میشود و آثاری چون «شاهنامه منثور ابومنصور طوسی»، ترجمه فارسی «تاریخ طبری»، و «شاهنامه فردوسی» تحلیل می‌شوند. فصل دوم به تاریخ‌نگاری عصر غزنوی اختصاص دارد و آثاری چون «تاریخ یمینی عتبی»، «زین‌الاخبار گردیزی»، «تاریخ بیهقی» و «تاریخ سیستان» مورد مطالعه قرار می‌گیرند. در فصل سوم نیز تاریخ‌نگاری دوره سلجوقی با بررسی آثاری چون «فارسنامه ابن بلخی»، «مجمل التواریخ و القصص»، «تاریخ بیهق»، «عقد العلی» افضل‌الدین کرمانی و «راحة الصدور» محمد بن علی راوندی تحلیل میشود.

    در خاتمه کتاب، نویسنده به جمع‌بندی درون‌مایه‌های مشترک در تاریخ‌نگاری فارسی می‌پردازد، از جمله تأکید بر الگوهای اخلاقی و نقش زبان و سبک‌های بلاغی در بیان حقایق تاریخی. می‌توان گفت این کتاب اثری مهم در شناخت بهتر تاریخ‌نگاری فارسی و جایگاه آن در تاریخ‌نگاری اسلامی به شمار می‌رود.[۱]

    پانويس

    منابع مقاله

    پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات

    وابسته‌ها