تاریخنگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان)
| تاریخنگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | میثمی، جولی اسکات (نویسنده) دهقانی، محمد (مترجم) |
| ناشر | نشر ماهی |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1394ش. |
| چاپ | چاپ اول |
| شابک | 978-964-209-084-6 |
| موضوع | ایران - تاریخنویسی، تاریخنویسی اسلامی - ایران |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 90 DSR 1391 2ت9م |
تاریخنگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان) تألیف جولی اسکات میثمی، ترجمه محمد دهقانی؛ این کتاب به بررسی تاریخنگاری فارسی و اهمیت آن در سه قرن دهم تا دوازدهم میلادی (چهارم تا ششم هجری قمری) میپردازد و تلاش میکند علل پیدایش تاریخنگاری فارسی و ارتباط آن با تاریخنگاری عربی و ایران پیش از اسلام را مشخص کند.
ساختار
کتاب از سه فصل اصلی تشکیل شده است که به تاریخنگاری در دوران سامانیان، غزنویان و سلجوقیان اختصاص دارد و در پایان نیز شامل بخشی با عنوان «خاتمه» میشود.
گزارش کتاب
در این کتاب، جولی اسکات میثمی میکوشد جایگاه تاریخنگاری فارسی را در گستره تاریخنگاری اسلامی مشخص کند. او متذکر میشود که پژوهشهای سنتی بیشتر بر آثار عربی تمرکز داشتهاند و اغلب سهم اندکی به مورخان فارسیزبان داده شده است. نویسنده با بررسی مورخان ایرانی و آثارشان، پرسشهایی را مطرح میکند که کمتر مورد توجه بودهاند، مانند سبک و شیوه بیان، انگیزه مورخان، و نگرش آنان به شایستگی زبان فارسی برای بیان موضوعات تاریخی. همچنین، وی نشان میدهد که مورخان این دوره بیشتر به دنبال روایتی معنادار از رویدادها و داوری اخلاقی درباره آنها بودهاند تا صرفاً ثبت وقایع.
در فصل اول، تاریخنگاری فارسی در دوره سامانی بررسی میشود و آثاری چون «شاهنامه منثور ابومنصور طوسی»، ترجمه فارسی «تاریخ طبری»، و «شاهنامه فردوسی» تحلیل میشوند. فصل دوم به تاریخنگاری عصر غزنوی اختصاص دارد و آثاری چون «تاریخ یمینی عتبی»، «زینالاخبار گردیزی»، «تاریخ بیهقی» و «تاریخ سیستان» مورد مطالعه قرار میگیرند. در فصل سوم نیز تاریخنگاری دوره سلجوقی با بررسی آثاری چون «فارسنامه ابن بلخی»، «مجمل التواریخ و القصص»، «تاریخ بیهق»، «عقد العلی» افضلالدین کرمانی و «راحة الصدور» محمد بن علی راوندی تحلیل میشود.
در خاتمه کتاب، نویسنده به جمعبندی درونمایههای مشترک در تاریخنگاری فارسی میپردازد، از جمله تأکید بر الگوهای اخلاقی و نقش زبان و سبکهای بلاغی در بیان حقایق تاریخی. میتوان گفت این کتاب اثری مهم در شناخت بهتر تاریخنگاری فارسی و جایگاه آن در تاریخنگاری اسلامی به شمار میرود.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات