مفتاح الطب و منهاج الطلاب (کلید دانش پزشکی و برنامه دانشجویان آن): تفاوت میان نسخهها
(صفحه ای تازه حاوی «<div class='wikiInfo'>
[[پرونده:NUR12579J1.jpg|بندانگش» ایجاد کرد.) |
(بدون تفاوت)
|
نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۳:۲۸
نام کتاب | مفتاح الطب و منهاج الطلاب (کلید دانش پزشکی و برنامه دانشجویان آن) |
---|---|
نام های دیگر کتاب | مفتاح الطب و منهاج الطلاب |
پدیدآورندگان | ابنهندو، علی بن حسین (نويسنده)
محقق، مهدی (مصحح) دانشپژوه، محمدتقی (مصحح) |
زبان | عربی |
کد کنگره | R 128/3 /الف2م7 |
موضوع | پزشکی - متون قدیمی تا قرن 14 |
ناشر | موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران - دانشگاه مک گیل |
مکان نشر | تهران - ایران |
سال نشر | 1368 هـ.ش |
کد اتوماسیون | AUTOMATIONCODE12579AUTOMATIONCODE |
معرفى اجمالى:
«مفتاح الطب و منهاج الطلاب» تاليف ابوالفرج على بن حسين بن هندو، كتابى است كه براى دانشپژوهان طب تاليف شده و از مهمترين تأليفات ابنهندو به شمار مىرود. اين اثر با وجود اختصار داراى مطالبى گوناگون در تايخ طب و آداب دانشجويان اين فن است. در اهميت اين كتاب همين بس كه ظهيرالدين بيهقى درباره آن مىگويد: در شرافت و فوائد علم پزشكى كتابى همچون مفتاح الطب نيافتهام. (تاريخ حكماء الاسلام، ص94).
در مورد علت تأليف اين كتاب بايد گفت: چون مؤلف قبلاً مقالهاى تحت عنوان «المشوقة فى المدخل الى الفلسفة» تأليف كرده بود كه از جهت سهل المأخذ بودن مورد توجه دانشجويان قرار گرفت از او خواستند كه مقالهاى در علم پزشكى بر همان اسلوب و روش بنويسد و او خواهش آنان را پاسخ گفت و اين كتاب را براى آنان تأليف كرد و آن را به نام مفتاح الطب (كليد دانش پزشكى) ناميد. (مفتاح الطب، ص1).
ساختار:
ابن هندو كتاب خود را در ده باب تاليف نموده كه در باب اول به تشويق فراگيرى علم پزشكى پرداخته است. در ساير ابواب، تعريف علم پزشكى، شرافت، اقسام علم پزشكى، مكاتب، روشها، مراتب كتابهاى اين علم، تعبيرات، تعريفات و اصطلاحات علم پزشكى مورد مطالعه قرار گرفته است.
نحوه نگارش و بيان مطلب توسط مؤلف شيوهاى علمى و به دور از سادگى هاى ابتذال گونه است، ولى مؤلف از پيچيدگى و اغلاق نيز دورى ميكند تا اين اثر مورد توجه قرار گيرد.
گزارش محتوا:
كتاب مفتاح الطب را بايد از كتب مقدماتى علم طب به شمار آورد چراكه در آن مباحثى مطرح مىشود كه فراگيرى آن قبل از ورود به مباحث اصلى دانش پزشكى از سويى لازم و از سويى سودمند و مفيد است.
دانشجوى پزشكى اولاً بايد از جايگاه و ارزش علم پزشكى آگاه شود تا تمام همت و توان خود را در فراگيرى اين علم به كار گيرد، ثانياً بايد بداند براى فراگيرى علم پزشكى چه دانشهايى را فرا گيرد و ثالثاً بايد با جوانب علم طب و نيز اصطلاحات رائج و شايع در اين علم آشنا شود.
اين مباحث انگيزه تأليف نگاشتههايى پيرامون اين موضوعات شده است كه كاملترين و معروفترين آنها كتاب ابن هندو است.
اين اثر در برگيرنده بسيارى از مباحث مقدماتى علم پزشكى است و در عين جامعيت، اثرى مختصر و جذاب است. شاهد اين مدعا نيز توجه دانش پژوهان به مفتاح الطب از هنگام تأليف آن است.
وضعيت كتاب:
كتاب به اهتمام دكتر مهدى محقق و محمدتقى دانش پژوه براساس دو نسخه خطى تصحيح و تحقيق شده است.
پس از تصحيح متن كتاب، فهرست نام اشخاص، گروهها و فرقهها، فهرست نام كتب و اماكن تدوين و تنظيم شده است. در پايان نيز سه پيوست ضميمه متن شده است. پيوست اول مقالهاى به قلم آقاى محمدتقى دانشپژوه با عنوان از ابن سرابيون تا ابن هندو است.
پيوست دوم مقالهاى از آقاى دكتر مهدى محقق با عنوان ابن هندو و مفتاح الطب است كه در آن شرح احوال و آثار ابن هندو، خلاصهاى ترجمهوار از مفتاح الطب و فرهنگ الفبايى اصطلاحات كتاب مفتاح الطب بررسى شده است. پيوست سوم مقالهاى با عنوان پزشك در جامعه اسلامى سدههاى ميانه به قلم فرانز رزنتال و ترجمه خانم بهناز هاشمىپور است.
كتاب مفتاح الطب در سال 1368ش توسط مؤسسه مطالعات اسلامى دانشگاه مكگيل كانادا با همكارى دانشگاه تهران منتشر شده است.
منابع مقاله:
مقدمه و متن كتاب
پیوندها