پرش به محتوا

عنوان المعارف و ذكر الخلائف: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''عنوان المعارف و ذكر الخلائف'''، نوشته صاحب ابوالقاسم اسماعیل بن عبّاد (385-326ق) است. او در این اثر، گزارش بسیار کوتاهی از زندگی شخصیت‌های ممتاز جهان اسلام همچون پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) تا ستم‌پیشگانی مانند خلفای بنی‌امیه و بنی‌عباس را ارائه می‌کند. محمدحسن آل‌یاسین، پژوهش کتاب را انجام داده است.
'''عنوان المعارف و ذكر الخلائف'''، نوشته [[صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد|صاحب ابوالقاسم اسماعیل بن عبّاد]] (385-326ق) است. او در این اثر، گزارش بسیار کوتاهی از زندگی شخصیت‌های ممتاز جهان اسلام همچون پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) تا ستم‌پیشگانی مانند خلفای بنی‌امیه و بنی‌عباس را ارائه می‌کند. [[آل یاسین، محمدحسن|محمدحسن آل‌یاسین]]، پژوهش کتاب را انجام داده است.


==ساختار و محتوا==
==ساختار و محتوا==
خط ۳۲: خط ۳۲:


* مقدمه مؤلف: شامل گزارشی کوتاه از مطالب کتاب<ref>ر.ک: مقدمه مؤلف، ص7</ref>.
* مقدمه مؤلف: شامل گزارشی کوتاه از مطالب کتاب<ref>ر.ک: مقدمه مؤلف، ص7</ref>.
 
* متن کتاب: شامل گزارش درباره شخصیت‌های جهان اسلام از زمان پیامبر(ص) تا 334ق.
* متن کتاب: شامل گزارش درباره شخصیت‌های جهان اسلام از زمان پیامبر(ص) تا 334ق.
موضوع‌های این اثر به‌تفصیل، عبارتند از: شناسه پیامبر(ص) و فرزندان، همسران، عموها و عمه‌های حضرت ختمی‌مرتبت، به‌ضمیمه نام اسبان ایشان و سپس مختصری از تاریخ زندگی رسول‌الله(ص) با برجسته ‌ساختن نبردهای حضرت و ذکری از حج‌گزاری و قبض روح ایشان؛ خلفای سه‌گانه؛ امام علی(ع)؛ امام حسن(ع)؛ بنی‌امیه (معاویه، یزید و فرزندش، مروان، عبدالملک، ولید، سلیمان، عُمر بن عبدالعزیز، یزید بن عبدالملک، هشام، ولید و فرزندش یزید، ابراهیم و مروان بن محمد)<ref>ر.ک: متن کتاب، ص7-22</ref>‏.
موضوع‌های این اثر به‌تفصیل، عبارتند از: شناسه پیامبر(ص) و فرزندان، همسران، عموها و عمه‌های حضرت ختمی‌مرتبت، به‌ضمیمه نام اسبان ایشان و سپس مختصری از تاریخ زندگی رسول‌الله(ص) با برجسته ‌ساختن نبردهای حضرت و ذکری از حج‌گزاری و قبض روح ایشان؛ خلفای سه‌گانه؛ [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]؛ امام حسن(ع)؛ بنی‌امیه (معاویه، یزید و فرزندش، مروان، عبدالملک، ولید، سلیمان، عُمر بن عبدالعزیز، یزید بن عبدالملک، هشام، ولید و فرزندش یزید، ابراهیم و مروان بن محمد)<ref>ر.ک: متن کتاب، ص7-22</ref>‏.


نویسنده در ادامه، نام کسانی را که با آنان برای به دست‌ گرفتن خلافت بیعت شد، با توضیح مختصری از زندگی‌‌اشان می‌آورد. ایشان عبارتند از: امام حسین(ع)، عبدالله بن زبیر، محمد بن حنفیه، ضحاک بن قیس، عمرو بن سعید، عبدالرحمن بن محمد، یزید بن مهلب، زید شهید و عبدالله بن معاویه<ref>ر.ک: همان، ص22-24</ref>‏.
نویسنده در ادامه، نام کسانی را که با آنان برای به دست‌ گرفتن خلافت بیعت شد، با توضیح مختصری از زندگی‌‌اشان می‌آورد. ایشان عبارتند از: [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]]، عبدالله بن زبیر، محمد بن حنفیه، ضحاک بن قیس، عمرو بن سعید، عبدالرحمن بن محمد، یزید بن مهلب، زید شهید و عبدالله بن معاویه<ref>ر.ک: همان، ص22-24</ref>‏.


او سپس به خلفای بنی‌عباس تا زمانه خود می‌پردازد. ایشان عبارتند از: سفاح، منصور، مهدی، هادی، رشید، امین، مأمون، معتصم، واثق، متوکل، منتصر، مستعین، معتز، مهتدی، معتمد، معتضد، مکتفی، مقتدر، قاهر، راضی، متقی، مستکفی، و متقی<ref>ر.ک: همان، ص25-37</ref>‏.
او سپس به خلفای بنی‌عباس تا زمانه خود می‌پردازد. ایشان عبارتند از: سفاح، منصور، مهدی، هادی، رشید، امین، مأمون، معتصم، واثق، متوکل، منتصر، مستعین، معتز، مهتدی، معتمد، معتضد، مکتفی، مقتدر، قاهر، راضی، متقی، مستکفی، و متقی<ref>ر.ک: همان، ص25-37</ref>‏.


نمونه‌ای از نثر صاحب بن عبّاد در گزارش تاریخی موجزش چنین است: «ذِكْرُ مَنْ بُويِعَ لَهُ بِالخِلافَةِ في مُدَّةِ بَنِي‌أُمَيَّةَ: أبوعبدالله الحسين بن علي بن أبي‌طالب(ع) و هو إمام الحقّ. بايع له أهلُ الكوفة علی رأس تسعٍ و خمسین سنة و سبعة أشهر و عشرة أيّام من الهجرة و أخرج له يزيدُ مَن حاربه و قتله بالطّف يوم عاشوراء سنة إحدی و ستين من الهجرة و كانت له سبعٌ و خمسون سنة و ثلاثة أشهر و ثلاثة أيام و كان أشبهَ الناس برسول‌الله(ص). تولّی قتله و حزّ رأسه سنانُ بن أنس (لعنه‌الله)<ref>ر.ک: همان، ص22</ref>‏.
نمونه‌ای از نثر صاحب بن عبّاد در گزارش تاریخی موجزش چنین است: «ذِكْرُ مَنْ بُويِعَ لَهُ بِالخِلافَةِ في مُدَّةِ بَنِي‌أُمَيَّةَ: [[امام حسین علیه‌السلام|أبوعبدالله الحسين بن علي بن أبي‌طالب(ع)]] و هو إمام الحقّ. بايع له أهلُ الكوفة علی رأس تسعٍ و خمسین سنة و سبعة أشهر و عشرة أيّام من الهجرة و أخرج له يزيدُ مَن حاربه و قتله بالطّف يوم عاشوراء سنة إحدی و ستين من الهجرة و كانت له سبعٌ و خمسون سنة و ثلاثة أشهر و ثلاثة أيام و كان أشبهَ الناس برسول‌الله(ص). تولّی قتله و حزّ رأسه سنانُ بن أنس (لعنه‌الله)<ref>ر.ک: همان، ص22</ref>‏.


==پانویس ==
==پانویس ==