مامقانی، محمدحسن: تفاوت میان نسخه‌ها

| کد مؤلف = AUTHORCODE00158AUTHORCODE

}}

'''محمدحسن مامقانى''' (1238-1323ق) فقیه، اصولی و رجالی برجسته شیعه در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری. وی پس از وفات [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزای شیرازی]] به مرجعیت رسید و در ترکیه، قفقاز و ایران به‌ویژه در آذربایجان و تهران مقلدان بسیاری داشت. از مهمترین اساتید او می‌توان به [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ مرتضی انصاری]] و [[سید حسین کوه‌کمری]] اشاره کرد. از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «غایة الآمال و نهایة المقال» و «ذریعة الاحلام فی شرح شرایع الاسلام» اشاره نمود. وی در 23 شعبان 1238ق در مامقان تبریز متولد شد. پدرش عبدالله از شاگردان [[طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی|صاحب ریاض]] و از علمای مامقان بود. در هشت سالگی پدر و مادر خود را از دست داد و سرپرستی او به عهده دوست قدیمی پدر، آیت‌الله اصفهانی صاحب «فصول» افتاد. در سال 1240ق همراه پدر به کربلا مشرف شد و تا هفده سالگی در مدرسه حسن خان به فراگیری مقدمات، ادبیات، منطق، معانی و بیان پرداخت. پس از درگذشت صاحب فصول، به نجف اشرف مهاجرت کرد و در مدرسه صحن امیرالمؤمنین(ع) ساکن شد. پس از سه سال به اصرار صاحب جواهر و اهالی مامقان به زادگاهش بازگشت و در مدرسه علمیه آنجا به تدریس پرداخت. در حدود سال 1270ق بار دیگر به نجف بازگشت و نزد اساتیدی چون [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ مرتضی انصاری]]، سید حسین کوه‌کمری، ملاعلی خلیلی تهرانی، راضی نجفی آل خضر و مهدی کاشف‌الغطاء به تحصیل فقه، اصول، حدیث، رجال و درایه پرداخت و در تمام این علوم استاد شد. پس از جدایی از استادش کوه‌کمری، مستقلاً به تدریس و تألیف اشتغال ورزید. شاگردان برجسته‌ای چون [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[امین، سید محسن|علامه سید محسن امین]]، فرزندش [[مامقانی، عبدالله|عبدالله مامقانی]] (صاحب تنقیح المقال)، حسنعلی نخودکی اصفهانی، [[قاضی طباطبایی تبریزی، سید علی|سید علی قاضی طباطبائی]] و [[کاشف‌الغطاء، علی بن محمدرضا|شیخ علی کاشف‌الغطاء]] را پرورش داد. آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت که از مهمترین آنها می‌توان به «ذریعة الاحلام فی شرح شرایع الاسلام»، «حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری»، «غایة الآمال»، «کتاب الصید و الذباحة»، «احکام القضاء»، «بشری الوصول الی اسرار علم الاصول» و تقریرات درس اساتیدش اشاره کرد. سرانجام در 18 محرم 1323ق در 85 سالگی دار فانی را وداع گفت و با تشییعی باشکوه در مقبره خودش در نجف به خاک سپرده شد. پیکر پاکش سالها سالم ماند و در سال 1388ق هنگام توسعه مقبره، جسد ایشان در حالی که حتی رنگ کفن تغییر نکرده بود، مشاهده شد.