۲۰٬۴۵۲
ویرایش
حرکت جوهری: تفاوت میان نسخهها
←۷. نتیجهگیری مقاله (با حفظ ساختار استدلالی)
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
=== اقسام و زیرمجموعهها === | === اقسام و زیرمجموعهها === | ||
مقاله به دو نوع اصلی از حرکت جوهری اشاره دارد: | |||
* '''حرکت جوهری استکمالی (صعودی):''' حرکتی که در آن، شیء از نقص به کمال و از ضعف به شدت سیر میکند. مانند حرکت استکمالی انسان از نطفه تا عقل بالفعل، و حرکت استکمالی همه موجودات مادی به سوی کمال نهایی خود.<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص129</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص209</ref><ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص148</ref> | * '''حرکت جوهری استکمالی (صعودی):''' حرکتی که در آن، شیء از نقص به کمال و از ضعف به شدت سیر میکند. مانند حرکت استکمالی انسان از نطفه تا عقل بالفعل، و حرکت استکمالی همه موجودات مادی به سوی کمال نهایی خود.<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص129</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص209</ref><ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص148</ref> | ||
* '''حرکت جوهری تنقصی (نزولی):''' حرکتی که در آن، شیء از شدت به ضعف سیر میکند. مانند انقلاب عناصر (تبدیل تدریجی آب به هوا یا هوا به آب). این نوع حرکت، یا به سبب قسر قاسر رخ میدهد یا به دلیل قصور قابل.<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص82</ref> | * '''حرکت جوهری تنقصی (نزولی):''' حرکتی که در آن، شیء از شدت به ضعف سیر میکند. مانند انقلاب عناصر (تبدیل تدریجی آب به هوا یا هوا به آب). این نوع حرکت، یا به سبب قسر قاسر رخ میدهد یا به دلیل قصور قابل.<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص82</ref> | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۳۷: | ||
|} | |} | ||
== ۷. نتیجهگیری | == ۷. نتیجهگیری (با حفظ ساختار استدلالی) == | ||
مقاله با تکیه بر اصولی چون اصالت وجود (<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج3 ص86</ref>)، تشکیک وجود (<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص275</ref>) و قاعده «صدور متجدد از ثابت محال است» (<ref>رسالة في الحدوث (حدوث العالم): ج1 ص45-47</ref>)، به اثبات اصطلاح «حرکت جوهری» میپردازد. مهمترین برهان آن، برهان تبعیت اعراض از جوهر است که بر اساس آن، حرکت و تجدد در اعراض، دلیل بر حرکت و تجدد در جوهر موضوع آنهاست (<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص128</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص207-208</ref>). | این مقاله با تکیه بر اصولی چون اصالت وجود (<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج3 ص86</ref>)، تشکیک وجود (<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص275</ref>) و قاعده «صدور متجدد از ثابت محال است» (<ref>رسالة في الحدوث (حدوث العالم): ج1 ص45-47</ref>)، به اثبات اصطلاح «حرکت جوهری» میپردازد. مهمترین برهان آن، برهان تبعیت اعراض از جوهر است که بر اساس آن، حرکت و تجدد در اعراض، دلیل بر حرکت و تجدد در جوهر موضوع آنهاست (<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص128</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص207-208</ref>). | ||
مقاله در مقابل اشکالات مشهور منکران حرکت جوهری (از جمله عدم بقای موضوع، لزوم انواع غیر متناهیه بالفعل و عدم تضاد در جوهر)، با تفکیک میان موضوع قریب (طبیعت سیال) و موضوع بعید (ماده با صورة ما) (<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص130</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص207</ref>)، و نیز با اثبات اینکه مراتب وجود در حرکت جوهری، انواع بالقوه (نه بالفعل) هستند (<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج3 ص86</ref><ref>رسالة في الحدوث (حدوث العالم): ج1 ص74</ref>)، پاسخ میدهد. | مقاله در مقابل اشکالات مشهور منکران حرکت جوهری (از جمله عدم بقای موضوع، لزوم انواع غیر متناهیه بالفعل و عدم تضاد در جوهر)، با تفکیک میان موضوع قریب (طبیعت سیال) و موضوع بعید (ماده با صورة ما) (<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص130</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص207</ref>)، و نیز با اثبات اینکه مراتب وجود در حرکت جوهری، انواع بالقوه (نه بالفعل) هستند (<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج3 ص86</ref><ref>رسالة في الحدوث (حدوث العالم): ج1 ص74</ref>)، پاسخ میدهد. | ||