پرش به محتوا

پارسی‌نژاد، ایرج: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = ایرج پارسی‌نژاد | تصویر =NUR77408.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ایرج پارسی‌نژاد | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = ۴ اسفند ۱۳۱۷ خورشیدی | محل تولد = آبادان | کشور تولد = ایران | م...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۷: خط ۴۷:


==تحصیلات==
==تحصیلات==
پارسی‌نژاد در سال ۱۳۳۸ وارد دانشگاه تهران شد<ref name="bio" />. او در دوران دانشجویی خود از محضر اساتید برجسته‌ای چون بدیع‌الزمان فروزانفر، جلال‌الدین همایی (اساتید میراث قدیم ادبیات)، و نیز پرویز ناتل خانلری، محمد معین و ذبیح‌الله صفا (نسل متجدد) بهره برد<ref name="fararu">[https://fararu.com/fa/news/506903 پایگاه فرارو: روایت ایرج پارسی‌نژاد از روشنفکران؛ در ستایش و نکوهش بزرگان]</ref>. او در سال ۱۳۴۴ موفق به دریافت مدرک فوق‌لیسانس در رشته زبان‌شناسی از دانشگاه تهران شد<ref name="bio" /><ref name="bukhara" />.
پارسی‌نژاد در سال ۱۳۳۸ وارد دانشگاه تهران شد<ref name="bio" />. او در دوران دانشجویی خود از محضر اساتید برجسته‌ای چون [[فروزانفر، بدیع‌الزمان|بدیع‌الزمان فروزانفر]]، [[همایی، جلال‌الدین|جلال‌الدین همایی]] (اساتید میراث قدیم ادبیات)، و نیز [[خانلری، پرویز|پرویز ناتل خانلری]]، [[معین، محمد|محمد معین]] و [[صفا، ذبیح‌الله|ذبیح‌الله صفا]] (نسل متجدد) بهره برد<ref name="fararu">[https://fararu.com/fa/news/506903 پایگاه فرارو: روایت ایرج پارسی‌نژاد از روشنفکران؛ در ستایش و نکوهش بزرگان]</ref>. او در سال ۱۳۴۴ موفق به دریافت مدرک فوق‌لیسانس در رشته زبان‌شناسی از دانشگاه تهران شد<ref name="bio" /><ref name="bukhara" />.


پارسی‌نژاد در سال ۱۳۵۲ برای ادامه تحصیل به انگلستان سفر کرد<ref name="bio" />. او در مقطع دکتری در رشته ادبیات تطبیقی در دانشگاه آکسفورد مشغول به تحصیل شد. رساله دکتری او با عنوان «میرزا فتحعلی آخوندزاده، بنیانگذار نقد مدرن ادبی در ایران» به راهنمایی پروفسور موریسون نوشته شد. استاد محمدرضا شفیعی کدکنی که در آن زمان برای مرخصی مطالعاتی به آکسفورد آمده بود، نقش مهمی در تغییر موضوع رساله او از یک موضوع تطبیقی (رومئو و ژولیت و ویس و رامین) به موضوع تاریخ نقد ادبی ایران ایفا کرد<ref name="bukhara" />.
پارسی‌نژاد در سال ۱۳۵۲ برای ادامه تحصیل به انگلستان سفر کرد<ref name="bio" />. او در مقطع دکتری در رشته ادبیات تطبیقی در دانشگاه آکسفورد مشغول به تحصیل شد. رساله دکتری او با عنوان «[[میرزا فتحعلی آخوندزاده]]، بنیانگذار نقد مدرن ادبی در ایران» به راهنمایی پروفسور موریسون نوشته شد. استاد [[شفیعی کدکنی، محمدرضا|محمدرضا شفیعی کدکنی]] که در آن زمان برای مرخصی مطالعاتی به آکسفورد آمده بود، نقش مهمی در تغییر موضوع رساله او از یک موضوع تطبیقی (رومئو و ژولیت و ویس و رامین) به موضوع تاریخ نقد ادبی ایران ایفا کرد<ref name="bukhara" />.


==فعالیت‌های حرفه‌ای و پژوهشی==
==فعالیت‌های حرفه‌ای و پژوهشی==


===فعالیت در ایران===
===فعالیت در ایران===
پارسی‌نژاد ضمن تحصیل در دانشگاه، در مؤسسه انتشارات فرانکلین به عنوان مدیر تولید و ویراستار مشغول به کار شد<ref name="bio" /><ref name="bukhara" />. در سال ۱۳۴۳، همزمان با تأسیس بنیاد فرهنگ ایران از سوی دکتر پرویز ناتل خانلری، به دعوت او به همکاری با این بنیاد پرداخت<ref name="bio" />. او در بنیاد فرهنگ ایران در تصحیح کتاب «سمک عیار» با دکتر خانلری همکاری داشت<ref name="bukhara" />.
پارسی‌نژاد ضمن تحصیل در دانشگاه، در مؤسسه انتشارات فرانکلین به عنوان مدیر تولید و ویراستار مشغول به کار شد<ref name="bio" /><ref name="bukhara" />. در سال ۱۳۴۳، همزمان با تأسیس بنیاد فرهنگ ایران از سوی دکتر [[خانلری، پرویز|پرویز ناتل خانلری]]، به دعوت او به همکاری با این بنیاد پرداخت<ref name="bio" />. او در بنیاد فرهنگ ایران در تصحیح کتاب «سمک عیار» با دکتر [[خانلری، پرویز|خانلری]] همکاری داشت<ref name="bukhara" />.


از سال ۱۳۴۷، همکاری خود را با سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران آغاز کرد. او در تلویزیون ابتدا به تهیه سریالی بر اساس داستان «سمک عیار» به دعوت فرخ غفاری (معاون فرهنگی تلویزیون) پرداخت و سپس برنامه «شهر آفتاب» را بنیان نهاد که در آن به بررسی کتاب‌های معتبر روز و گفتگو با صاحب‌نظران می‌پرداخت<ref name="bukhara" />. او همچنین دفتری با عنوان «در جستجوی زبان معیار» برای تدوین ضوابط زبان معیار برای گویندگان تلویزیون تهیه کرد که با مشورت ذبیح بهروز، مجتبی مینوی، دکتر خانلری، جلال‌الدین همایی و دکتر مقدم تدوین شد<ref name="bukhara" />.
از سال ۱۳۴۷، همکاری خود را با سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران آغاز کرد. او در تلویزیون ابتدا به تهیه سریالی بر اساس داستان «سمک عیار» به دعوت فرخ غفاری (معاون فرهنگی تلویزیون) پرداخت و سپس برنامه «شهر آفتاب» را بنیان نهاد که در آن به بررسی کتاب‌های معتبر روز و گفتگو با صاحب‌نظران می‌پرداخت<ref name="bukhara" />. او همچنین دفتری با عنوان «در جستجوی زبان معیار» برای تدوین ضوابط زبان معیار برای گویندگان تلویزیون تهیه کرد که با مشورت [[ذبیح بهروز]]، [[مینوی، مجتبی|مجتبی مینوی]]، دکتر [[خانلری، پرویز|خانلری]]، [[همایی، جلال‌الدین|جلال‌الدین همایی]] و دکتر مقدم تدوین شد<ref name="bukhara" />.


به دلیل بحران‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران و بررسی کتاب‌هایی که برخی جریانات سیاسی آنها را تحریک‌کننده ذهن جوانان علیه نظام می‌دانستند، پارسی‌نژاد با ممنوعیت ورود به تلویزیون مواجه شد. رضا قطبی به او توصیه کرد که ایران را ترک کند و این توصیه به «توفیق اجباری» برای ادامه تحصیل در انگلستان انجامید<ref name="bukhara" />.
به دلیل بحران‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران و بررسی کتاب‌هایی که برخی جریانات سیاسی آنها را تحریک‌کننده ذهن جوانان علیه نظام می‌دانستند، پارسی‌نژاد با ممنوعیت ورود به تلویزیون مواجه شد. رضا قطبی به او توصیه کرد که ایران را ترک کند و این توصیه زمینه برای ادامه تحصیل در انگلستان انجامید<ref name="bukhara" />.


===تحصیلات تکمیلی و فعالیت در انگلستان===
===تحصیلات تکمیلی و فعالیت در انگلستان===
پارسی‌نژاد در سال ۱۳۵۲ به انگلستان رفت و در مقطع دکتری در دانشگاه آکسفورد مشغول به تحصیل شد. رساله او که بعدها به صورت کتاب منتشر شد، به بررسی بنیان‌گذاران نقد ادبی مدرن در ایران از جمله میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی، میرزا ملکم خان، میرزا عبدالرحیم طالبوف، زین‌العابدین مراغه‌ای، احمد کسروی و صادق هدایت پرداخت<ref name="bukhara" />.
پارسی‌نژاد در سال ۱۳۵۲ به انگلستان رفت و در مقطع دکتری در دانشگاه آکسفورد مشغول به تحصیل شد. رساله او که بعدها به صورت کتاب منتشر شد، به بررسی بنیان‌گذاران نقد ادبی مدرن در ایران از جمله میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی، میرزا ملکم خان، میرزا عبدالرحیم طالبوف، [[مراغه‌ای، زین‌العابدین|زین‌العابدین مراغه‌ای]]، [[کسروی، احمد|احمد کسروی]] و [[صادق هدایت]] پرداخت<ref name="bukhara" />.


===فعالیت در ژاپن===
===فعالیت در ژاپن===
خط ۷۳: خط ۷۳:


*'''A History of Literary Criticism in Iran (1866-1951)''' - کتابی به زبان انگلیسی که در سال ۲۰۰۳ توسط انتشارات Ibex Publishers در آمریکا منتشر شد. این کتاب به بررسی نقد ادبی در آثار روشنگران ایرانی از آخوندزاده تا هدایت می‌پردازد. نسخه فارسی این کتاب با عنوان «روشنگران ایرانی و نقد ادبی» منتشر شده است<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1064051 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: A history of literary criticism in Iran]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''A History of Literary Criticism in Iran (1866-1951)''' - کتابی به زبان انگلیسی که در سال ۲۰۰۳ توسط انتشارات Ibex Publishers در آمریکا منتشر شد. این کتاب به بررسی نقد ادبی در آثار روشنگران ایرانی از آخوندزاده تا هدایت می‌پردازد. نسخه فارسی این کتاب با عنوان «روشنگران ایرانی و نقد ادبی» منتشر شده است<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1064051 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: A history of literary criticism in Iran]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''روشنگران ایرانی و نقد ادبی''' - ترجمه فارسی کتاب پیشین که به بررسی آثار میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی، میرزا ملکم خان، میرزا عبدالرحیم طالبوف، زین‌العابدین مراغه‌ای، احمد کسروی و صادق هدایت می‌پردازد<ref name="bukhara" />.
*'''روشنگران ایرانی و نقد ادبی''' - ترجمه فارسی کتاب پیشین که به بررسی آثار میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی، میرزا ملکم خان، میرزا عبدالرحیم طالبوف، [[مراغه‌ای، زین‌العابدین|زین‌العابدین مراغه‌ای]]، [[کسروی، احمد|احمد کسروی]] و صادق هدایت می‌پردازد<ref name="bukhara" />.
*'''علی دشتی و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۶. بررسی آثار علی دشتی در زمینه نقد ادبی درباره حافظ، خیام، سعدی، خاقانی و صائب<ref name="bukhara" />.
*'''علی دشتی و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۶. بررسی آثار علی دشتی در زمینه نقد ادبی درباره [[حافظ، شمس‌الدین محمد|حافظ]]، [[خیام، عمر بن ابراهیم|خیام]]، [[سعدی، مصلح بن عبدالله|سعدی]]، [[خاقانی، بدیل بن علی|خاقانی]] و [[صائب، محمدعلی|صائب]]<ref name="bukhara" />.
*'''خانلری و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۷. این کتاب نشان می‌دهد که پس از گذشت شصت سال از نوشته شدن مقالات دکتر خانلری، نظریات عالمانه او همچنان اصالت و تازگی خود را حفظ کرده است<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1178720 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: خانلری و نقد ادبی]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''خانلری و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۷. این کتاب نشان می‌دهد که پس از گذشت شصت سال از نوشته شدن مقالات دکتر [[خانلری، پرویز|خانلری]]، نظریات عالمانه او همچنان اصالت و تازگی خود را حفظ کرده است<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1178720 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: خانلری و نقد ادبی]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''احسان طبری و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۸. بررسی آراء و افکار احسان طبری به عنوان منتقد پیشرو در حوزه ادبیات و هنر و تحلیل تناقض‌های فکری او در چارچوب حزب توده<ref name="bukhara" />.
*'''احسان طبری و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۸. بررسی آراء و افکار احسان طبری به عنوان منتقد پیشرو در حوزه ادبیات و هنر و تحلیل تناقض‌های فکری او در چارچوب حزب توده<ref name="bukhara" />.
*'''نیما یوشیج و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۸. ارزیابی علمی و منصفانه نظریات نیما در حوزه نقد ادبی. این کتاب از جمله آثار مفصل پارسی‌نژاد درباره نظریه‌پردازی نیما در شعر است<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1888848 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: نیما یوشیج و نقد ادبی]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''نیما یوشیج و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۸. ارزیابی علمی و منصفانه نظریات نیما در حوزه نقد ادبی. این کتاب از جمله آثار مفصل پارسی‌نژاد درباره نظریه‌پردازی نیما در شعر است<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1888848 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: نیما یوشیج و نقد ادبی]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''بهار و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۹. بررسی جایگاه ملک‌الشعرای بهار در نقد ادبی ایران<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2166040 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: بهار و نقد ادبی]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''بهار و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۹. بررسی جایگاه ملک‌الشعرای بهار در نقد ادبی ایران<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2166040 سازمان اسناد کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران: بهار و نقد ادبی]</ref><ref name="bukhara" />.
*'''فاطمه سیاح و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۹. آشناسازی نسل جوان ایرانی با مبانی و معیارهای نقد ادبی علمی بر اساس آراء فاطمه سیاح<ref name="bukhara" />.
*'''فاطمه سیاح و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۹. آشناسازی نسل جوان ایرانی با مبانی و معیارهای نقد ادبی علمی بر اساس آراء فاطمه سیاح<ref name="bukhara" />.
*'''زرین کوب و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۹۲. بررسی سهم دکتر عبدالحسین زرین‌کوب در نقد ادبی جدید ایران<ref name="bukhara" />.
*'''زرین کوب و نقد ادبی''' - انتشارات سخن، تهران، ۱۳۹۲. بررسی سهم دکتر [[زرین‌کوب، عبدالحسین|عبدالحسین زرین‌کوب]] در نقد ادبی جدید ایران<ref name="bukhara" />.
*'''یادها و دیدارها''' - نشر نو، ۱۴۰۰. مجموعه خاطرات مستند پارسی‌نژاد از دیدار با طیف وسیعی از چهره‌های شاخص فرهنگ و سیاست ایران از جمله فروغ فرخزاد، یدالله رویایی، شهریار، جمال‌زاده، اخوان‌ثالث، صادق چوبک، جلال آل‌احمد، ابراهیم گلستان، بیژن مفید، فریدون آدمیت، زرین‌کوب، داریوش شایگان، شفیعی‌کدکنی، پرویز دوایی و دیگران. این کتاب آمیزه‌ای از خاطره‌نویسی و تاریخ مستند فرهنگ معاصر ایران است<ref name="fararu" />.
*'''یادها و دیدارها''' - نشر نو، ۱۴۰۰. مجموعه خاطرات مستند پارسی‌نژاد از دیدار با طیف وسیعی از چهره‌های شاخص فرهنگ و سیاست ایران از جمله فروغ فرخزاد، یدالله رویایی، [[شهریار، سید محمدحسین|شهریار]]، [[جمال‌زاده، سید محمدعلی|جمال‌زاده]]، [[اخوان ثالث، مهدی|اخوان‌ثالث]]، [[صادق چوبک]]، [[آل احمد، جلال|جلال آل‌احمد]]، [[ابراهیم گلستان]]، بیژن مفید، [[فریدون آدمیت]]، [[زرین‌کوب، عبدالحسین|زرین‌کوب]]، [[شایگان، داریوش|داریوش شایگان]]، [[شفیعی کدکنی، محمدرضا|شفیعی‌ کدکنی]]، [[پرویز دوایی]] و دیگران. این کتاب آمیزه‌ای از خاطره‌نویسی و تاریخ مستند فرهنگ معاصر ایران است<ref name="fararu" />.


===آثار در دست تألیف===
===آثار در دست تألیف===
خط ۸۷: خط ۸۷:


==دیدگاه‌ها و رویکرد علمی==
==دیدگاه‌ها و رویکرد علمی==
پارسی‌نژاد در آثار خود بر تمایز میان «تفکر انتقادی» (برآمده از تفکر عقلی) و نقد ادبی تأکید دارد و معتقد است نقد ادبی زاییده تفکر انتقادی است<ref name="bukhara" />. او از منظر علمی و مستند به بررسی آراء منتقدان ادبی ایران می‌پردازد و در عین حال به تأثیرپذیری آنان از جریانات سیاسی (به ویژه حزب توده) توجه دارد. او معتقد است که نقد ادبی در ایران به تدریج از سیاست‌زدگی فاصله گرفته و معیارهای جدید نقد ادبی جهان در ایران مطرح می‌شود. وی استاد محمدرضا شفیعی کدکنی را به عنوان الگویی از تلفیق «تبحر» (تسلط بر منابع) و «اجتهاد» (نتیجه‌گیری منطقی) در تحقیق معرفی می‌کند<ref name="bukhara" />.
پارسی‌نژاد در آثار خود بر تمایز میان «تفکر انتقادی» (برآمده از تفکر عقلی) و نقد ادبی تأکید دارد و معتقد است نقد ادبی زاییده تفکر انتقادی است<ref name="bukhara" />. او از منظر علمی و مستند به بررسی آراء منتقدان ادبی ایران می‌پردازد و در عین حال به تأثیرپذیری آنان از جریانات سیاسی (به ویژه حزب توده) توجه دارد. او معتقد است که نقد ادبی در ایران به تدریج از سیاست‌زدگی فاصله گرفته و معیارهای جدید نقد ادبی جهان در ایران مطرح می‌شود. وی استاد [[شفیعی کدکنی، محمدرضا|محمدرضا شفیعی کدکنی]] را به عنوان الگویی از تلفیق «تبحر» (تسلط بر منابع) و «اجتهاد» (نتیجه‌گیری منطقی) در تحقیق معرفی می‌کند<ref name="bukhara" />.


==پانویس==
==پانویس==