سر صناعة الطب: تفاوت میان نسخه‌ها

'''سر صناعة الطب'''، تألیف ابوبکر محمد بن زکریای رازی (251-313ق) حکیم، طبیب و شیمی‌دان مسلمان قرن چهارم هجری است. این کتاب علاوه بر علم پزشکی، از جهت تاریخ علم نیز حائز اهمیت است. کتاب با تحقیق و مقدمه ارزشمند خالد احمد حسنین علی حربی منتشر شده است.

در جای دیگر از مقدمه می‌خوانیم: «رازی شیوه بخور دادن را در درمان به‌کار می‌برده است؛ شیوه‌ای که تا به امروز نیز همواره مورد استفاده بوده است»<ref>ر.ک: همان، ص35</ref>‏.

در مورد توجه رازی به حفظ صحت چنین آمده که اولین توصیه‌های رازی این بوده که حرکت برای هر انسانی، کودک یا کهن‌سال، ضروری است؛ به هر اندازه توانایی دارد حتی اگر در حد سواره باشد. رازی توصیه می‌کند که فرد بهتر است که پیش از غذا حرکت کند و دلائلی را برای این موضوع ذکر می‌کند. از سوی دیگر ما توصیه‌های او را درباره سکون و اهمیت خواب و منافع و ضررهای آن می‌بینیم. از منافع خواب آرامش و سکون اعضا و تجدید هضم است، ولی افراط در آن سبب رخوت و سستی بدن و افزایش بلغم، به‌ویژه در مورد انسان‌های سنگین‌وزن است<ref>ر.ک: همان، ص51-52</ref>‏.

زکریای رازی کتابش سر صناعة الطب را در پنج باب پیش‌بینی‌ها و هشدارها، آزمایش‌ها، اتفاقاتی که برای خودم رخ داد، ادویه و اغذیه، آنچه از مقدمه علم ابقراط به ما رسیده است، تنظیم کرده است.

رازی در باب پنجم، مقاله مختصری در علم ابقراط یا پزشکی یونان نوشته است. وی پس از توصیه به صبر و حمد الهی و استعانت از او، نوشته را با این عبارت آغاز کرده است: ابقراط می‌گوید: «اگر پس از تب، تاول سیاهی پشت گوش ایجاد شد، بیمار در روز هفدهم از این بیماری خواهد مرد». سپس علائم برخی بیماری‌ها را ذکر و مدت‌زمانی که پزشک برای درمان در اختیار دارد و یا درمان بیماری را متذکر می‌شود؛ به‌عنوان مثال لرزش جسم و گرفتگی قلب به هنگام بیدار شدن از خواب را دلیلی بر افزایش اخلاط در جسم دانسته و به مرگ ناگهانی هشدار می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص153-154</ref>‏.