حسینی الهاشمی، سید منیرالدین: تفاوت میان نسخه‌ها

| محل زندگی = شیراز، قم، نجف

| علایق پژوهشی = فلسفه، فقه حکومتی، اصول فقه، منطق، تمدن‌سازی اسلامی

پیش از = [[سید محمدمهدی میرباقری]]

| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[امام خمینی]] | [[مرتضی حائری یزدی]] | [[سید اسدالله مدنی]] | [[حسین راستی کاشانی]] | [[سید ابوالقاسم فانی اصفهانی]]}}

'''سید منیرالدین حسینی الهاشمی''' (۱۳۲۳-۱۳۷۹ش)، روحانی شیعه، مؤسس دفتر مجامع مقدماتی فرهنگستان علوم اسلامی قم و نظریه‌پرداز برجسته در حوزه فلسفه علوم انسانی اسلامی و روش‌شناسی نظام‌سازی دینی بود.او از اعضای مجلس خبرگان قانون اساسی و از مدافعان کلیدی گنجاندن اصل ولایت فقیه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رفت. مهمترین دستاورد علمی او، تأسیس «فلسفه شدن اسلامی» یا «فلسفه نظام ولایت» با تکیه بر مبنای «فاعلیت» به جای «اصالت وجود» و «اصالت ماهیت» بود که هدف آن هماهنگ‌سازی سه منطق «حجیت»، «معادله» و «مدل» برای تحقق اسلام در عرصه‌های نظری و عملی زندگی اجتماعی بود.

سید منیرالدین حسینی الهاشمی، فرزند ارشد سید نورالدین حسینی الهاشمی، از مراجع تقلید و رهبران سیاسی مذهبی استان فارس، در بیستم آبان ماه سال ۱۳۲۲ در شیراز به دنیا آمد. پدرش که از پیشگامان مبارزه با حکومت پهلوی و مؤسس «حزب برادران» بود، در سال ۱۳۳۵ به طرز مشکوکی درگذشت. در پی این رویداد، سید منیرالدین که تنها ۱۲ سال داشت، به سفارش ارادتمندان پدرش، لباس روحانیت را بر تن کرد و به طور تشریفاتی به عنوان جانشین پدر و رهبر حزب برادران معرفی شد.<ref> [https://hosseiniehandisheh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C/ ر.ک: مرحوم علامه سید منیرالدین حسینی الهاشمی،پایگاه حسینیه اندیشه]</ref>

 

ایشان تحصیلات مقدماتی و بخشی از دروس سطح حوزه را در شیراز به پایان برد و سپس برای ادامه تحصیل به حوزه علمیه قم مهاجرت کرد. در قم، دروس ادبیات، معالم، حاشیه و قوانین را نزد اساتید بازآموزی کرد و بخشی از کتاب وسائل الشیعه را نیز فراگرفت. او از محضر استادانی چون حسین نوری همدانی (در درس رسائل) و مرتضی حائری یزدی بهره برد.

 

پس از تبعید سید روح‌الله خمینی در سال ۱۳۴۳، به شیراز بازگشت و به مدت دو سال به تدریس و فعالیت‌های مبارزاتی مشغول بود. در سال ۱۳۴۶ به حج مشرف شد و سپس به نجف رفت. در نجف، سطوح عالیه را نزد سید اسدالله مدنی فرا گرفت و در درس خارج بیع سید روح‌الله خمینی شرکت کرد. او همچنین در درس خارج سید ابوالقاسم فانی اصفهانی نیز حضور می‌یافت و از مستشکلان اصلی جلسات بود. پس از بازگشت از نجف در سال ۱۳۴۹ و مدتی تبعید به گنبد کاووس، در سال ۱۳۵۲ مجدداً به قم بازگشت و تحصیلات خود را تا سطوح عالی ادامه داد.

با بازگشت به شیراز، به مرکزیت برای نیروهای انقلابی تبدیل شد و مجالس پرشوری با حضور سخنرانان برجسته برای افشاگری علیه رژیم پهلوی برگزار می‌کرد.

در سال ۱۳۵۱ به دلیل فعالیت‌های سیاسی به گنبد کاووس تبعید شد.

 

 

از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بود و در تصمیم‌گیری‌های مهم آن، از جمله افشای ماهیت ابوالحسن بنی‌صدر، نقش کلیدی داشت.

 

 

'''بنیان‌گذاری فرهنگستان علوم اسلامی:''' ایشان با هدف رفع نیازهای علمی و نظری نظام اسلامی، «دفتر مجامع مقدماتی فرهنگستان علوم اسلامی» را با حمایت افرادی همچون شیخ حسین راستی کاشانی و سید علی‌اصغر حائری شیرازی تأسیس کرد. هدف نهایی، ایجاد یک اندیشکده (فرهنگستان) برای تولید علوم و روش‌های بومی و اسلامی در راستای حل مسائل عینی کشور بود.

 

'''تأسیس منطق موضوع‌شناسی (منطق انطباق):''' ایشان با تشخیص ضعف ادبیات تخصصی حوزه در «موضوع‌شناسی» و خطر تفکیک حکم از موضوع، به ضرورت تولید منطقی برای تطبیق احکام کلی فقه بر موضوعات پیچیده و تخصصی تمدن مدرن (مانند بانک و شرکت) پی برد و طی چند سال، این منطق را تأسیس کرد.

 

'''بنیان‌گذاری فلسفه شدن اسلامی (فلسفه نظام ولایت):''' مهم‌ترین دستاورد علمی ایشان، نقد مبانی فلسفی رایج (اصالت وجود، اصالت ماهیت، اصالت ربط و اصالت تعلق) و اثبات «فاعلیت» به عنوان مبنای تحلیل حرکت و تغییر بود. بر این اساس، وی توانست «فلسفه چگونگی اسلامی» را تأسیس کند و به هماهنگ‌سازی سه منطق «حجیت» (برای استنباط)، «معادله» (برای علوم کاربردی) و «مدل» (برای برنامه‌ریزی و اجرا) بپردازد تا زمینه برای تحقق تمدن نوین اسلامی فراهم شود. حاصل این اندیشه، تولید آثاری در حوزه‌های «علم اصول احکام حکومتی» و «روش تحقیق جدید» است.

سید منیرالدین حسینی الهاشمی پس از سال‌ها مجاهدت علمی و فرهنگی، سرانجام در روز جمعه، ۱۲ اسفند ماه سال ۱۳۷۹، در سن ۵۷ سالگی در قم درگذشت. پیکر ایشان در حرم مطهر فاطمه معصومه (س) به خاک سپرده شد.<ref> [https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/62169 ر.ک: سید منیر الدین حسینی الهاشمی، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref>