تحلیل و نقد بهاييت: تفاوت میان نسخه‌ها

تحلیل و نقد بهاييت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۴

۱۲۳ بایت اضافه‌شده ، ۱۰ مارس

بدون خلاصۀ ویرایش

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۶۱٬۸۵۴

ویرایش

@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 | پیش از =
 }}
-'''تحلیل و نقد بهاییت'''، اثر [[علیرضا روزبهانی]] (معاصر)، کتابی است در واکاوی ریشه‌های پیدایش، سیر تاریخی و نقد مبانی اعتقادی و احکام فرقه بهاییت و بررسی ابعاد سیاسی و پیوندهای آن با استعمار.
+'''تحلیل و نقد بهاییت'''، اثر [[روزبهانی، علیرضا|علیرضا روزبهانی]] (معاصر)، کتابی است در واکاوی ریشه‌های پیدایش، سیر تاریخی و نقد مبانی اعتقادی و احکام فرقه بهاییت و بررسی ابعاد سیاسی و پیوندهای آن با استعمار.
 ==ساختار==
@@ خط ۳۵: / خط ۳۵: @@
 نویسنده در پیشگفتار، نمایی کلی از سیر تاریخی و انحرافی این جریان را ارائه داده و تأکید می‌کند که دولت‌های روسیه و انگلیس با حمایت‌های بی‌دریغ و اسناد تاریخی موجود، نقشی بنیادین در گسترش و ترویج این عقاید پوشالی داشته‌اند. نگارنده هدف خود را بررسی جنبه‌های گوناگون بهاییت و ارائه اطلاعاتی مختصر، اما دقیق برای بیدار کردن غفلت‌زدگان و آگاهی‌بخشی به پژوهشگران بیان کرده است<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص2-3</ref>.
-فصل اول، به بررسی مکتب شیخیه به‌عنوان پیش‌زمینه فکری بابیت اختصاص دارد. در این بخش، آرا و زندگی شیخ احمد احسایی<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4-13</ref> و سید کاظم رشتی<ref>ر.ک: همان، ص13-17</ref> واکاوی شده است. نویسنده به عقاید خاص احسایی، از جمله معاد با جسم هورقلیایی<ref>ر.ک: همان، ص9</ref>، جایگاه غلوآمیز ائمه در آفرینش<ref>ر.ک: همان، ص11</ref> و حیات عنصری امام زمان<ref>ر.ک: همان</ref> می‌پردازد که زمینه‌ساز ادعاهای بعدی باب شد. همچنین، در این فصل از مخالفان شیخ احمد، از میان علمای شیعه که مذهب او را باطل اعلام کرده‌اند، سخن رفته است<ref>ر.ک: همان، ص7-8</ref>. در این فصل، از فرقه‌های شیخیه، شامل کرمانیه، باقریه و شیخیه آذربایجان<ref>ر.ک: همان، ص20-21</ref> و تفاوت عقاید کرمانی‌ها و آذربایجانی‌ها<ref>ر.ک: همان، ص23</ref>، سخن به میان آمده است.
+فصل اول، به بررسی مکتب شیخیه به‌عنوان پیش‌زمینه فکری بابیت اختصاص دارد. در این بخش، آرا و زندگی [[احسائی، احمد بن زین‌الدین|شیخ احمد احسایی]]<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4-13</ref> و [[رشتی، کاظم بن قاسم|سید کاظم رشتی]]<ref>ر.ک: همان، ص13-17</ref> واکاوی شده است. نویسنده به عقاید خاص احسایی، از جمله معاد با جسم هورقلیایی<ref>ر.ک: همان، ص9</ref>، جایگاه غلوآمیز ائمه در آفرینش<ref>ر.ک: همان، ص11</ref> و حیات عنصری امام زمان<ref>ر.ک: همان</ref> می‌پردازد که زمینه‌ساز ادعاهای بعدی باب شد. همچنین، در این فصل از مخالفان شیخ احمد، از میان علمای شیعه که مذهب او را باطل اعلام کرده‌اند، سخن رفته است<ref>ر.ک: همان، ص7-8</ref>. در این فصل، از فرقه‌های شیخیه، شامل کرمانیه، باقریه و شیخیه آذربایجان<ref>ر.ک: همان، ص20-21</ref> و تفاوت عقاید کرمانی‌ها و آذربایجانی‌ها<ref>ر.ک: همان، ص23</ref>، سخن به میان آمده است.
 فصل دوم، تاریخچه فرقه بابیه و زندگی سید علی‌محمد باب را روایت می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص26-31</ref>. کتاب به تشریح ادعاهای متناقض او از «ادعای نمایندگی و جانشینی خاص امام زمان» تا «ادعای رسالت و مظهریت» پرداخته<ref>ر.ک: همان، ص31-32</ref> و نقش حروف حی (نخستین پیروان او) را بررسی می‌کند<ref>ر.ک: همان، ص35</ref>. وقایع مهمی نظیر فتنه‌های قلعه طبرسی<ref>ر.ک: همان، ص40</ref>، زنجان<ref>ر.ک: همان، ص41</ref> و نیریز<ref>ر.ک: همان، ص42</ref>، واقعه بدشت (که در آن نسخ شریعت اسلام اعلام شد)<ref>ر.ک: همان، ص44</ref>، همچنین اعدام باب<ref>ر.ک: همان، ص34</ref> و چالش‌های جانشینی او میان شیخ علی ترشیزی عظیم<ref>ر.ک: همان، ص54</ref>، میرزا یحیی صبح ازل<ref>ر.ک: همان، ص55</ref> و میزرا حسین‌علی نوری<ref>ر.ک: همان، ص58</ref> در این بخش گزارش شده است.