پرش به محتوا

مامقانی، محمدرضا: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۷۱۶ بایت اضافه‌شده ،  دیروز در ‏۱۲:۳۲
 
(۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{کاربردهای دیگر|مامقانی (ابهام زدایی)}}
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = محمدرضا مامقانی
| عنوان = محمدرضا مامقانی
خط ۴۲: خط ۴۳:
}}
}}


'''محمدرضا مامقانی''' (۱۳۳۲‎-۱۴۰۴ش/۱۳۷۳-۱۴۴۷ق)، پژوهشگر و نویسنده برجسته حوزوی در علوم رجال، درایه و حدیث، فرزند [[مامقانی، محی‌الدین|آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی]] و نواده دو فقیه بزرگ شیعه، [[مامقانی، عبدالله|شیخ عبدالله مامقانی]] (صاحب [[تنقیح المقال في علم الرجال (آل البیت)|تنقیح المقال]]) و [[کاشف‌الغطاء، جعفر بن خضر|شیخ جعفر کاشف‌الغطاء]] بود. او از شاگردان برجسته‌ای چون [[تبریزی، جواد|میرزا جواد تبریزی]]، [[وحید خراسانی، حسین|وحید خراسانی]] و [[مطهری، مرتضی|شهید مرتضی مطهری]] بهره برد و بیش از ۸۰ اثر علمی از خود به جای گذاشت. احیای آثار رجالی خاندان مامقانی و تحقیق و تعلیقه بر کتاب‌های «[[تنقیح المقال في علم الرجال (آل البیت)|تنقیح المقال]]» و «[[مقباس الهداية في علم الدراية|مقباس الهدایة]]» از مهمترین خدمات علمی اوست.
'''محمدرضا مامقانی''' (۱۳۳۲‎-۱۴۰۴ش/۱۳۷۳-۱۴۴۷ق)، پژوهشگر و نویسنده برجسته حوزوی در علوم رجال، درایه و حدیث، فرزند [[مامقانی، محی‌الدین|آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی]] و نواده دو فقیه بزرگ شیعه، [[مامقانی، عبدالله|شیخ عبدالله مامقانی]] (صاحب [[تنقیح المقال في علم الرجال (آل البیت)|تنقیح المقال]]) و [[کاشف‌الغطاء، جعفر بن خضر|شیخ جعفر کاشف‌الغطاء]] بود. او از اساتید برجسته‌ای مانند [[تبریزی، جواد|میرزا جواد تبریزی]]، [[وحید خراسانی، حسین|وحید خراسانی]] و [[مطهری، مرتضی|شهید مرتضی مطهری]] بهره برد و بیش از ۸۰ اثر علمی از خود به جای گذاشت. احیای آثار رجالی خاندان مامقانی و تحقیق و تعلیقه بر کتاب‌های «[[تنقیح المقال في علم الرجال (آل البیت)|تنقیح المقال]]» و «[[مقباس الهداية في علم الدراية|مقباس الهدایة]]» از مهمترین خدمات علمی اوست.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۴۹: خط ۵۰:
پدرش، [[مامقانی، محی‌الدین|آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی]] (متوفای ۱۴۲۹ق)، از علمای زاهد و متقی بود که نقش اساسی در تربیت علمی و معنوی فرزند خود ایفا کرد. جد پدری او، [[مامقانی، عبدالله|آیت‌الله شیخ عبدالله مامقانی]] (متوفای ۱۳۵۱ق)، از مفاخر علم رجال و نویسنده دو اثر جاویدان «تنقیح المقال فی علم الرجال» و «مقباس الهدایة فی علم الدرایة» است. جد اعلای ایشان نیز [[مامقانی، محمدحسن|آیت‌الله شیخ محمدحسن مامقانی]] (متوفای ۱۳۲۳ق)، از مراجع تقلید و شاگردان برجسته شیخ انصاری بود.
پدرش، [[مامقانی، محی‌الدین|آیت‌الله شیخ محیی‌الدین مامقانی]] (متوفای ۱۴۲۹ق)، از علمای زاهد و متقی بود که نقش اساسی در تربیت علمی و معنوی فرزند خود ایفا کرد. جد پدری او، [[مامقانی، عبدالله|آیت‌الله شیخ عبدالله مامقانی]] (متوفای ۱۳۵۱ق)، از مفاخر علم رجال و نویسنده دو اثر جاویدان «تنقیح المقال فی علم الرجال» و «مقباس الهدایة فی علم الدرایة» است. جد اعلای ایشان نیز [[مامقانی، محمدحسن|آیت‌الله شیخ محمدحسن مامقانی]] (متوفای ۱۳۲۳ق)، از مراجع تقلید و شاگردان برجسته شیخ انصاری بود.


از سوی مادر، نسب ایشان به خاندان معروف کاشف‌الغطاء می‌رسد. مادرش دختر [[آل کاشف‌الغطاء، محمدرضا|شیخ محمدرضا بن شیخ هادی]] (صاحب المقبولة الحسینیة) و نواده [[کاشف‌الغطاء، جعفر بن خضر|شیخ جعفر کاشف‌الغطاء]] (صاحب کتاب معروف «کشف‌الغطاء») بود. این پیوند دو خاندان بزرگ علمی، بستر مناسبی برای رشد و بالندگی علمی وی فراهم آورد.
از سوی مادر، نسب ایشان به خاندان معروف کاشف‌الغطاء می‌رسد. مادرش دختر [[آل کاشف‌الغطاء، محمدرضا|شیخ محمدرضا بن شیخ هادی]] (صاحب المقبولة الحسینیة) و نواده [[کاشف‌الغطاء، جعفر بن خضر|شیخ جعفر کاشف‌الغطاء]] (صاحب کتاب معروف «کشف‌الغطاء») بود. این پیوند دو خاندان بزرگ علمی، بستر مناسبی برای رشد و بالندگی علمی وی فراهم آورد.<ref> [https://www.ibna.ir/news/547421 ر.ک:محقق برجسته حوزه درگذشت؛ نگاهی به زندگی و آثار شیخ محمدرضا مامقانی، خبرگزاری کتاب ایران]</ref>


==تحصیلات==
==تحصیلات==
محمدرضا مامقانی تحصیلات مقدماتی را از پنج‌سالگی در مدرسه امام صادق (ع) نجف آغاز کرد. سپس به مدرسه علویه (از مدارس معروف ایرانیان در نجف) رفت و تا کلاس پنجم در آنجا تحصیل کرد. پس از آن، برای ادامه تحصیلات جدید به مدرسه ملی «منتدی النشر» که توسط [[مظفر، محمدرضا|شیخ محمدرضا مظفر]] تأسیس شده بود، وارد شد و دوره راهنمایی و دبیرستان را به صورت شبانه به پایان رساند. در همین ایام، روزها را به فراگیری دروس حوزوی اختصاص می‌داد. وی سپس در دانشکده فقه (کلیة الفقه) نجف ثبت‌نام کرد و موفق به کسب رتبه اول در این مؤسسه شد.
محمدرضا مامقانی تحصیلات مقدماتی را از پنج‌سالگی در مدرسه امام صادق(ع) نجف آغاز کرد. سپس به مدرسه علویه (از مدارس معروف ایرانیان در نجف) رفت و تا کلاس پنجم در آنجا تحصیل کرد. پس از آن، برای ادامه تحصیلات جدید به مدرسه ملی «منتدی النشر» که توسط [[مظفر، محمدرضا|شیخ محمدرضا مظفر]] تأسیس شده بود، وارد شد و دوره راهنمایی و دبیرستان را به صورت شبانه به پایان رساند. در همین ایام، روزها را به فراگیری دروس حوزوی اختصاص می‌داد. وی سپس در دانشکده فقه (کلیة الفقه) نجف ثبت‌نام کرد و موفق به کسب رتبه اول در این مؤسسه شد.


ایشان مقدمات و سطوح عالی حوزه را نزد استادان برجسته‌ای در نجف فرا گرفت که از آن جمله‌اند:
ایشان مقدمات و سطوح عالی حوزه را نزد استادان برجسته‌ای در نجف فرا گرفت که از آن جمله‌اند:
خط ۶۴: خط ۶۵:
در سال ۱۳۹۱ قمری، حکومت بعثی عراق به اخراج ایرانیان از این کشور اقدام کرد. شیخ محمدرضا به همراه پدرش به دلیل خطرات جانی (پس از شهادت دوستانشان) به ایران مهاجرت کردند. پدرش در تهران ساکن شد و ایشان رهسپار مشهد گردید و در رشته فلسفه دانشگاه الهیات ثبت‌نام کرد. در حوزه علمیه مشهد، از محضر اساتیدی چون [[آیت‌الله سید محمدباقر حجت طباطبایی]] (مکاسب، رسائل و کفایه)، آیت‌الله میرزا سیدحسن صالحی (لمعه و مکاسب) و آیت‌الله شیخ ابوالقاسم روحانی بهره برد. در اواخر سال ۱۳۹۴ قمری به قم مهاجرت کرد و باقیمانده دروس سطح (کفایه) را نزد [[آیت‌الله سید محمد مفتی‌الشیعه]] تکمیل نمود.
در سال ۱۳۹۱ قمری، حکومت بعثی عراق به اخراج ایرانیان از این کشور اقدام کرد. شیخ محمدرضا به همراه پدرش به دلیل خطرات جانی (پس از شهادت دوستانشان) به ایران مهاجرت کردند. پدرش در تهران ساکن شد و ایشان رهسپار مشهد گردید و در رشته فلسفه دانشگاه الهیات ثبت‌نام کرد. در حوزه علمیه مشهد، از محضر اساتیدی چون [[آیت‌الله سید محمدباقر حجت طباطبایی]] (مکاسب، رسائل و کفایه)، آیت‌الله میرزا سیدحسن صالحی (لمعه و مکاسب) و آیت‌الله شیخ ابوالقاسم روحانی بهره برد. در اواخر سال ۱۳۹۴ قمری به قم مهاجرت کرد و باقیمانده دروس سطح (کفایه) را نزد [[آیت‌الله سید محمد مفتی‌الشیعه]] تکمیل نمود.


در قم، در دروس خارج فقه و اصول اساتید نام‌آوری حضور یافت که مهمترین آنان عبارتند از: [[روحانی، سید محمد|سید محمد روحانی]]، [[میرزا کاظم تبریزی قاروبی]]، [[شریعتمداری، سید محمدکاظم|سید محمدکاظم شریعتمداری]]، [[آملی، میرزا هاشم|میرزا هاشم آملی]]، [[کوکبی تبریزی، سید ابوالقاسم|سید ابوالقاسم کوکبی تبریزی]]، [[تبریزی، جواد|میرزا جواد تبریزی]]، و [[وحید خراسانی، حسین|حسین وحید خراسانی]]. وی در کنار فقه و اصول، به فراگیری علوم معقول نیز همت گماشت. منظومه را نزد شیخ مهدی محمدی‌گیلانی، هیئت و نجوم را نزد [[حسن‌زاده آملی، حسن|حسن حسن‌زاده آملی]]، و بحث حرکت جوهری از کتاب اسفار را نزد [[مطهری، مرتضی|شهید مرتضی مطهری]] فرا گرفت.
در قم، در دروس خارج فقه و اصول اساتید نام‌آوری حضور یافت که مهمترین آنان عبارتند از: [[روحانی، سید محمد|سید محمد روحانی]]، [[میرزا کاظم تبریزی قاروبی]]، [[شریعتمداری، سید محمدکاظم|سید محمدکاظم شریعتمداری]]، [[آملی، میرزا هاشم|میرزا هاشم آملی]]، [[کوکبی تبریزی، سید ابوالقاسم|سید ابوالقاسم کوکبی تبریزی]]، [[تبریزی، جواد|میرزا جواد تبریزی]]، و [[وحید خراسانی، حسین|حسین وحید خراسانی]]. وی در کنار فقه و اصول، به فراگیری علوم معقول نیز همت گماشت. منظومه را نزد شیخ مهدی محمدی‌گیلانی، هیئت و نجوم را نزد [[حسن‌زاده آملی، حسن|حسن حسن‌زاده آملی]]، و بحث حرکت جوهری از کتاب اسفار را نزد [[مطهری، مرتضی|شهید مرتضی مطهری]] فرا گرفت.<ref> [https://hadith.net/author/883 ر.ک: محمد رضا مامقانی، پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]</ref>


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
خط ۷۸: خط ۷۹:


==وفات==
==وفات==
آیت‌الله شیخ محمدرضا مامقانی سرانجام پس از ۷۲ سال زندگی پربار علمی، در روز دوشنبه، چهارم اسفندماه ۱۴۰۴ شمسی، مصادف با پنجم ماه رمضان‌المبارک سال ۱۴۴۷ قمری، دار فانی را وداع گفت.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2217752 خبرگزاری بین المللی شفقنا] </ref>. خبر درگذشت این محقق برجسته، موجب تأثر و تأسف جامعه علمی حوزه علمیه قم و تمامی دوستداران علوم اسلامی گردید.
آیت‌الله شیخ محمدرضا مامقانی سرانجام پس از ۷۲ سال زندگی پربار علمی، در روز دوشنبه، چهارم اسفندماه ۱۴۰۴ شمسی، مصادف با پنجم ماه رمضان‌المبارک سال ۱۴۴۷ قمری، دار فانی را وداع گفت.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2217752 خبرگزاری بین المللی شفقنا] </ref>. پیکر ایشان پس از تشییع از مقابل مسجد امام حسن عسکری(ع) به سمت حرم مطهر حضرت معصومه(س) شهر مقدس قم، برای تدفین به نجف اشرف انتقال داده شد.<ref> [https://www.hawzahnews.com/photo/1352982 ر.ک: مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله مامقانی، خبرگزاری رسمی حوزه]</ref>


==آثار==
==آثار==
محمدرضا مامقانی از پرکارترین پژوهشگران حوزه علمیه بود. حاصل عمر پرثمر او بیش از ۸۰ عنوان کتاب در موضوعات متنوع اسلامی، اعم از تألیف و تحقیق، می‌باشد. برخی از آثار ایشان به دلایلی با نام مستعار منتشر شده است. مهمترین آثار وی عبارتند از:
محمدرضا مامقانی از پرکارترین پژوهشگران حوزه علمیه بود. حاصل عمر پرثمر او بیش از ۸۰ عنوان کتاب در موضوعات متنوع اسلامی، اعم از تألیف و تحقیق، می‌باشد. برخی از آثار ایشان به دلایلی با نام مستعار منتشر شده است.<ref> [https://hadith.net/author/883 ر.ک: محمد رضا مامقانی، پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]</ref> مهمترین آثار وی عبارتند از:


*'''مسرد تنقيح المقال في علم الرجال:''' اثری مستقل در پاسخ به اشکالات و نقدهای وارد شده بر کتاب «تنقیح المقال» جدش.
*'''مسرد تنقيح المقال في علم الرجال:''' اثری مستقل در پاسخ به اشکالات و نقدهای وارد شده بر کتاب «تنقیح المقال» جدش.
خط ۹۶: خط ۹۷:
*'''الفوائد الرجالیة:''' (تحقیق).
*'''الفوائد الرجالیة:''' (تحقیق).
*'''مخزن المعاني في ترجمة المحقق المامقاني:''' (تحقیق و تعلیق) که به مهمترین منبع برای شرح حال خاندان مامقانی تبدیل شده است.
*'''مخزن المعاني في ترجمة المحقق المامقاني:''' (تحقیق و تعلیق) که به مهمترین منبع برای شرح حال خاندان مامقانی تبدیل شده است.
*'''الکنی و الألقاب التي یعبر بها في الأخبار عن الرسول و الأئمة الأطهار (ع).'''
*'''الکنی و الألقاب التي یعبر بها في الأخبار عن الرسول و الأئمة الأطهار(ع).'''
*'''علامات الترقیم (قدیماً و حدیثاً):''' در باب پیشگامی مسلمانان در علم نشانه‌گذاری.
*'''علامات الترقیم (قدیماً و حدیثاً):''' در باب پیشگامی مسلمانان در علم نشانه‌گذاری.<ref> [https://www.ibna.ir/news/547421 ر.ک:محقق برجسته حوزه درگذشت؛ نگاهی به زندگی و آثار شیخ محمدرضا مامقانی، خبرگزاری کتاب ایران]</ref>


علاوه بر این، نرم‌افزار «مجموعه آثار آل‌مامقانی» که توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور  تولید شده است، مشتمل بر ۸۰ عنوان کتاب در ۲۲۸ جلد از آثار پنج نسل از این خاندان (از جمله آثار شیخ محمدرضا مامقانی) می‌باشد و دسترسی به این میراث عظیم را برای پژوهشگران فراهم ساخته است.
علاوه بر این، نرم‌افزار «مجموعه آثار آل‌مامقانی» که توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور  تولید شده است، مشتمل بر ۸۰ عنوان کتاب در ۲۲۸ جلد از آثار پنج نسل از این خاندان (از جمله آثار شیخ محمدرضا مامقانی) می‌باشد و دسترسی به این میراث عظیم را برای پژوهشگران فراهم ساخته است.<ref> [https://www.noorshop.ir/fa/product/74045 ر.ک: مجموعه آثار آل مامقانی، فروشگاه اینترنتی نورشاپ]</ref>
 
برای مشاهده و مطالعهٔ مجموعه‌ای ارزشمند از آثار و تألیفات آیت‌الله محمدرضا مامقانی(ره)، می‌توانید به کتابخانه دیجیتال نور مراجعه نمایید<ref>[[searchbook:86|کتابخانه دیجیتال نور]]</ref>. این پایگاه علمی-پژوهشی، با فراهم‌آوری نسخه‌های دیجیتال‌شده از کتب معتبر، دسترسی آسان و سریعی را برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به علوم اسلامی و معارف اهل‌بیت(ع) فراهم کرده است. با مراجعه به این سامانه، می‌توانید گنجینه‌ای از دانش و دیدگاه‌های این نویسنده را در هر زمان و مکان، مورد کنکاش و بهره‌برداری قرار دهید.


==پانویس==
==پانویس==
خط ۱۰۵: خط ۱۰۸:


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
#[http://hadith.net/author/883 پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه، 26 آذر 1399]
* [http://hadith.net/author/883 پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه، 26 آذر 1399]
#[https://fa.shafaqna.com/news/2217752 خبرگزاری بین المللی شفقنا، 4 اسفند 1404].
* [https://fa.shafaqna.com/news/2217752/ خبرگزاری بین‌المللی شفقنا: آیت الله محمّدرضا مامقانی دار فانی را وداع گفت، دوشنبه ۰۴ / ۱۲ /۱۴۰۴]
*خبرگزاری بین‌المللی شفقنا (fa.shafaqna.com)، ۴ اسفند ۱۴۰۴.
* [https://www.ibna.ir/news/547421 خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): محقق برجسته حوزه درگذشت؛ نگاهی به زندگی و آثار شیخ محمدرضا مامقانی۴ اسفند ۱۴۰۴.]
*خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، ۴ اسفند ۱۴۰۴.
* [https://www.noorshop.ir/fa/product/74045 فروشگاه اینترنتی نورش: مجموعه آثار آل مامقانی]
* [[searchbook:86|کتابخانه دیجیتال نور]]
* [https://www.hawzahnews.com/photo/1352982 خبرگزاری رسمی حوزه: مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله مامقانی]


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
خط ۱۳۳: خط ۱۳۸:


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:نویسندگان]]
[[رده:مصححان]]
[[رده:رجالیان]]
[[رده:محدثان شیعه]]
[[رده:درگذشتگان ‍‍1404]]