لاهیجی، عبدالرزاق بن علی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''ملا عبدالرزاق بن علی لاهیجی''' (متوفای ۱۰۷۲ق)، متخلص به فیاض، حکیم متشرع، متکلم، فیلسوف، ادیب و شاعر برجسته ایرانی و از شاگردان ممتاز ملاصدرا و میرداماد بود. وی در لاهیجان متولد شد و در اوایل عمر به قم آمد و در آنجا ساکن گردید و مدرسه معصومه(س) را محل تدریس خود قرار داد. او از مهم‌ترین همدرسان و معاصران ملا محسن فیض کاشانی (داماد ملاصدرا) بود. حکیم لاهیجی گرچه فیلسوف مشایی و شاگرد میرداماد و ملاصدرا بود، هیچ‌گاه بدون تحقیق تابع آنها نبوده و در مسائل فلسفی و اعتقادی دارای بینش و طرز تفکر خاصی بوده است. در تمام نوشته‌های او، آگاهی عمیق وی به افکار و عقاید فلاسفه، متکلمان و پیروان ملل و نحل به چشم می‌خورد. او با وجود احترام فراوان به عقل و برهان، در برابر کتاب و سنت تسلیم بود و در صورت مخالفت آنها با براهین عقلی، آنها را به گونه‌ای مناسب تأویل می‌نمود. وی به‌عنوان رئیس حوزه علمیه قم شناخته می‌شد و شاگرد برجسته‌ای چون قاضی سعید قمی را تربیت کرد. حکیم لاهیجی علم را با عمل جمع کرده و معتقد بود علمی که عمل با آن نباشد، خود حجاب بزرگی برای تباهی انسان است. او همچون برخی گوشه‌نشینی و رهبانیت را اختیار نکرد، بلکه برای انجام تکلیف الهی پیوسته مانند مردم و در کنار آنان بود. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «گوهر مراد» (جامع‌ترین تألیفات وی در کلام و حکمت و اخلاق و عرفان)، «شوارق الإلهام فی شرح تجرید الکلام» (از مهم‌ترین کتاب‌های کلامی شیعه)، «سرمایه ایمان» (گزیده‌ای از گوهر مراد)، «الکلمات الطیبه» (در داوری میان میرداماد و ملاصدرا درباره اصالت ماهیت و وجود) و «دیوان فیاض لاهیجی» (حاوی دوازده هزار بیت) اشاره کرد. وی سرانجام در سال ۱۰۷۲ق در قم درگذشت و در قبرستان شیخان به خاک سپرده شد و سپس بقایای پیکرش به صحن حرم حضرت معصومه(س) منتقل گردید.