میرداماد، سید محمدباقر بن محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

'''سید محمدباقر بن محمد حسینی استرآبادی'''  (حدود ۹۶۰-۱۰۴۰ق)، مشهور به میرداماد و ملقب به معلم ثالث، فقیه، متکلم، فیلسوف و شاعر برجسته عهد صفوی بود. وی متخلص به «اشراق» و از شاگردان شیخ حسین بن عبدالصمد عاملی (پدر شیخ بهایی) و معاصر با شیخ بهایی و میرفندرسکی بود. میر در حدود سال ۹۶۰ق در خاندانی شریف و اهل فضل دیده به جهان گشود. پدرش سید محمد داماد استرآبادی به سبب افتخار دامادی محقق کرکی، ملقب به «داماد» گردید و بعدها این لقب به فرزندش نیز اطلاق شد. نسب میرداماد به امام حسین(ع) می‌رسد. تحصیلات علوم دینی را در خردسالی در مشهد آغاز کرد و نزد سید علی بن ابی‌الحسن موسوی عاملی و شیخ عزالدین حسین بن عبدالصمد عاملی به تلمذ پرداخت. در علوم عقلی نزد امیر فخرالدین سماک استرآبادی شاگردی کرد و از دایی خود عبادالعالی عاملی نیز اجازه روایی داشت. میر در جوانی به هرات رفت و در آنجا با علما و افاضل مباحثات نمود و سرآمد روزگار خود در علوم معقول و منقول گشت. پس از انتقال پایتخت به اصفهان، در مدرسه خواجه اصفهان به تدریس حکمت پرداخت و حوزه درسش از مهم‌ترین حوزه‌های فلسفی عصر صفوی شد. میرداماد در جمیع مسائل مهم فلسفه و حکمت دارای استقلال فکری بود و برخی او را پس از ارسطو و فارابی «معلم ثالث» خوانده‌اند. وی در زمینه علوم شرعی نیز صاحب آثار ارزشمندی است و در مباحث فقه و اصول دارای آراء مستقلی بود. از شاگردان برجسته او می‌توان به ملاصدرای شیرازی، ملا عبدالرزاق لاهیجی، ملا محسن فیض کاشانی و قطب‌الدین لاهیجی اشاره کرد. میرداماد به زهد و تقوا شهره بود و بر همراهی حکمت نظری با تهذیب اخلاقی تأکید داشت. او در اواخر عمر به همراه شاه صفی به زیارت عتبات رفت و در منزل ذوالکفل در نزدیکی نجف در سن هشتادسالگی درگذشت و در آستانه حرم امام علی(ع) به خاک سپرده شد. از آثار متعدد او می‌توان به «القبسات»، «الصراط المستقیم»، «التقدیسات»، «الأفق المبین»، «الرواشح السماویة» و «دیوان اشراق» اشاره کرد.