۱۵۲٬۵۰۳
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
A-esmaeili (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR59788J1.jpg | عنوان = نقش شیعه در پزشکی | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = واشیان، عباسعلی (نويسنده) کنگره بینالمللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی. گروه علمی علوم طبیعی (زير نظر) مکارم شی...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''نقش شیعه در علوم پزشکی'''، اثر [[عباسعلی واشیان]] (معاصر)، زیر نظر گروه علمی علوم طبیعی، کتابی است در بررسی نقش شیعه در حوزههای پزشکی و داروسازی که هدف کلی آن، شناساندن پزشکان، مؤلفان و داروسازان شیعه و بررسی بیمارستانهای ساختهشده توسط ایشان و کتب طبی و داروسازی آنها در طول تاریخ اسلام است. | '''نقش شیعه در علوم پزشکی'''، اثر [[واشیان، عباسعلی|عباسعلی واشیان]] (معاصر)، زیر نظر گروه علمی علوم طبیعی، کتابی است در بررسی نقش شیعه در حوزههای پزشکی و داروسازی که هدف کلی آن، شناساندن پزشکان، مؤلفان و داروسازان شیعه و بررسی بیمارستانهای ساختهشده توسط ایشان و کتب طبی و داروسازی آنها در طول تاریخ اسلام است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
کتاب، مشتمل است بر: مقدمه آیتالله مکارم | کتاب، مشتمل است بر: مقدمه [[مکارم شیرازی، ناصر|آیتالله مکارم شیرازی]]، مقدمه دبیر کنگره بینالمللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی و چهار فصل اصلی. | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
در مقدمه آیتالله مکارم | در مقدمه [[مکارم شیرازی، ناصر|آیتالله مکارم شیرازی]]، از معجزه علمی پیامبر اسلام(ص)، اهمیت علم و عالم در اسلام، نقش برجسته [[امام علی علیهالسلام|امیرالمؤمنین علی(ع)]] در نشر علوم، نقش پیروان آن حضرت در گسترش و تحقیق علوم اسلامی و غیر اسلامی، بیان «علومی که با همت دانشمندان شیعه، پس از پیدایش، گسترش و توسعه یافت، در سه بخش» و... سخن رفته است<ref>ر.ک: مقدمه نخست، ص11-12</ref>. | ||
در مقدمه دبیر کنگره، به بیان تاریخچه و اهداف کنگره، سیاستها و راهبردها و محورهای آن و...، پرداخته شده است<ref>ر.ک: مقدمه دوم، ص13-16</ref>. | در مقدمه دبیر کنگره، به بیان تاریخچه و اهداف کنگره، سیاستها و راهبردها و محورهای آن و...، پرداخته شده است<ref>ر.ک: مقدمه دوم، ص13-16</ref>. | ||
فصل اول با عنوان "کلیات"، ابتدا به تعریف مفاهیم بنیادی میپردازد؛ «شیعه» به گروهی از مسلمانان گفته میشود که پیرو حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) هستند. بر این اساس شیعه دوازدهامامی تنها یکی از فرقههای مهم شیعه است و شامل فرق دیگر نظیر زیدیه و اسماعیلیه میشود<ref>ر.ک: متن کتاب، ص25</ref>. | فصل اول با عنوان "کلیات"، ابتدا به تعریف مفاهیم بنیادی میپردازد؛ «شیعه» به گروهی از مسلمانان گفته میشود که پیرو [[امام علی علیهالسلام|حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)]] هستند. بر این اساس شیعه دوازدهامامی تنها یکی از فرقههای مهم شیعه است و شامل فرق دیگر نظیر زیدیه و اسماعیلیه میشود<ref>ر.ک: متن کتاب، ص25</ref>. | ||
«پزشک» که ریشه در زبان پهلوی دارد، به معنای کسی است که به درد بیماران رسیدگی کند و به تدبیر و دارو، شفا بخشد. | «پزشک» که ریشه در زبان پهلوی دارد، به معنای کسی است که به درد بیماران رسیدگی کند و به تدبیر و دارو، شفا بخشد. | ||
علوم پزشکی، علومی دارای دو جنبه نظری و عملی (کاربردی) است<ref>ر.ک: همان</ref>. | علوم پزشکی، علومی دارای دو جنبه نظری و عملی (کاربردی) است<ref>ر.ک: همان</ref>. | ||
همچنین، این فصل به تعریف «طب» و «تفاوت طب نظری و طب عملی» میپردازد. «آثار طبی»، شامل کتابهای مهم پزشکی، نظریات تحولآفرین در علم طب و تربیت شاگردان برجسته طبی و تأسیس و اداره درمانگاه و بیمارستانهای مهم برای مداوای بیماران نیز در این فصل ذکر شده است<ref>ر.ک: همان، ص26-27</ref>. | همچنین، این فصل به تعریف «طب» و «تفاوت طب نظری و طب عملی» میپردازد. «آثار طبی»، شامل کتابهای مهم پزشکی، نظریات تحولآفرین در علم طب و تربیت شاگردان برجسته طبی و تأسیس و اداره درمانگاه و بیمارستانهای مهم برای مداوای بیماران نیز در این فصل ذکر شده است<ref>ر.ک: همان، ص26-27</ref>. | ||
فصل دوم، به معرفی «پزشکان، مؤلفان و داروسازان شیعه» از قرن اول تا چهاردهم هجری میپردازد؛ در قرن اول، افرادی که در موضوع طب فعالیت داشتند، بیشتر به پیروی از پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)، از صحابی و تابعین، همچنین انصار و مهاجرین بودهاند<ref>ر.ک: همان، ص32</ref>. در قرن دوم هجری، شاگردان برجسته ائمه معصومین(ع)، مانند جابر بن حیان (متوفی ۱۹۴ق)، فعالیتهای درخشانی در زمینه طب و علم دارو داشتند<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>. از شخصیتهای قرن سوم میتوان به ابوزید بلخی (متوفی ۳۲۲ق) اشاره کرد<ref>ر.ک: همان، ص37</ref> و از قرن چهارم به محمد بن زکریای رازی (متوفی ۳۱۳ق) که آثار شاخصی چون «الحاوي الكبير» را تألیف کرد<ref>ر.ک: همان، ص41-42</ref>. در قرن پنجم هجری، ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا (متوفی ۴۲7ق)، صاحب کتاب «القانون في الطب»<ref>ر.ک: همان، ص56</ref> و ابوالفرج علی بن الحسین هندو (متوفی ۴۲۰ق)، معرفی شدهاند<ref>ر.ک: همان، ص58</ref> و اسماعیل بن حسن جرجانی (متوفی 531ق) از چهرههای قرن ششم است<ref>ر.ک: همان، ص67</ref>. خواجه نصیرالدین طوسی و نجیبالدین سمرقندی از اندیشمندان شیعه در قرن هفتم ذکر شدهاند<ref>ر.ک: همان، ص74-75</ref>. همچنین، حکیم شفایی (متوفی 964ق) در قرن دهم<ref>ر.ک: همان، ص79</ref> و حکیم سید علوی خان<ref>ر.ک: همان، ص120</ref> در قرن دوازدهم، از جمله پزشکان و داروسازان شیعه معرفی شدهاند. | فصل دوم، به معرفی «پزشکان، مؤلفان و داروسازان شیعه» از قرن اول تا چهاردهم هجری میپردازد؛ در قرن اول، افرادی که در موضوع طب فعالیت داشتند، بیشتر به پیروی از پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)، از صحابی و تابعین، همچنین انصار و مهاجرین بودهاند<ref>ر.ک: همان، ص32</ref>. در قرن دوم هجری، شاگردان برجسته ائمه معصومین(ع)، مانند [[جابر بن حیان]] (متوفی ۱۹۴ق)، فعالیتهای درخشانی در زمینه طب و علم دارو داشتند<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>. از شخصیتهای قرن سوم میتوان به [[ابوزید، احمد بن سهل|ابوزید بلخی]] (متوفی ۳۲۲ق) اشاره کرد<ref>ر.ک: همان، ص37</ref> و از قرن چهارم به [[رازی، محمد بن زکریا|محمد بن زکریای رازی]] (متوفی ۳۱۳ق) که آثار شاخصی چون «الحاوي الكبير» را تألیف کرد<ref>ر.ک: همان، ص41-42</ref>. در قرن پنجم هجری، [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا]] (متوفی ۴۲7ق)، صاحب کتاب «القانون في الطب»<ref>ر.ک: همان، ص56</ref> و [[ابن هندو، علی بن حسین|ابوالفرج علی بن الحسین هندو]] (متوفی ۴۲۰ق)، معرفی شدهاند<ref>ر.ک: همان، ص58</ref> و [[جرجانی، اسماعیل بن حسن|اسماعیل بن حسن جرجانی]] (متوفی 531ق) از چهرههای قرن ششم است<ref>ر.ک: همان، ص67</ref>. [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصیرالدین طوسی]] و [[نجیب سمرقندی، محمد بن علی|نجیبالدین سمرقندی]] از اندیشمندان شیعه در قرن هفتم ذکر شدهاند<ref>ر.ک: همان، ص74-75</ref>. همچنین، [[حکیم شفایی]] (متوفی 964ق) در قرن دهم<ref>ر.ک: همان، ص79</ref> و حکیم سید علوی خان<ref>ر.ک: همان، ص120</ref> در قرن دوازدهم، از جمله پزشکان و داروسازان شیعه معرفی شدهاند. | ||
فصل سوم با عنوان «معرفی بیمارستانهای ساختهشده توسط شیعه»، ابتدا به سابقه تأسیس بیمارستانها در اوایل حکومت اسلامی اشاره میکند. از ویژگیهای بیمارستانها در این دوران، انطباق در ارائه خدمات درمانی و مراقبتی، هزینههای درمان و مراقبت در بیمارستانها، روح مساوات در ارائه خدمات درمانی و مراقبتی و همچنین آموزش در بیمارستان بوده است<ref>ر.ک: همان، ص171-174</ref>. بیمارستان عضدی بغداد (قرن چهارم هجری)، که توسط عضدالدوله دیلمی ساخته شد<ref>ر.ک: همان، ص175</ref> و بیمارستان امام رضا(ع) در مشهد (تأسیسشده در عصر صفوی)، از جمله بیمارستانهای مهمی هستند که توسط شیعیان ایجاد، توسعه و پشتیبانی شدهاند<ref>ر.ک: همان</ref>. بیمارستانهای دیگری نیز در شهرهایی چون ری، شیراز، تبریز و همدان فعال بودهاند<ref>ر.ک: همان، ص175-180</ref>. | فصل سوم با عنوان «معرفی بیمارستانهای ساختهشده توسط شیعه»، ابتدا به سابقه تأسیس بیمارستانها در اوایل حکومت اسلامی اشاره میکند. از ویژگیهای بیمارستانها در این دوران، انطباق در ارائه خدمات درمانی و مراقبتی، هزینههای درمان و مراقبت در بیمارستانها، روح مساوات در ارائه خدمات درمانی و مراقبتی و همچنین آموزش در بیمارستان بوده است<ref>ر.ک: همان، ص171-174</ref>. بیمارستان عضدی بغداد (قرن چهارم هجری)، که توسط عضدالدوله دیلمی ساخته شد<ref>ر.ک: همان، ص175</ref> و بیمارستان امام رضا(ع) در مشهد (تأسیسشده در عصر صفوی)، از جمله بیمارستانهای مهمی هستند که توسط شیعیان ایجاد، توسعه و پشتیبانی شدهاند<ref>ر.ک: همان</ref>. بیمارستانهای دیگری نیز در شهرهایی چون ری، شیراز، تبریز و همدان فعال بودهاند<ref>ر.ک: همان، ص175-180</ref>. | ||