وصف إفريقيا: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'میدهد' به 'می‌دهد'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'میدهد' به 'می‌دهد')
 
خط ۳۲: خط ۳۲:


== گزارش محتوا==
== گزارش محتوا==
اين اثر به نه باب تقسيم شده كه در باب اول از آفريقا به طور كلي و از مناطق و قبايل آن و نيز مكان‌های وحشتناك و بيماري‌ها و از مردم بدوي سخن میگويد. دوم نواحي مراكش و شهرها و كوه‌ها را وصف میكند. سوم به مملكت فاس اختصاص دارد و شهرها و معادن و كوه‌های آن را شرح میدهد. در سه باب بعدي به ترتيب به تلسمان، بجايه و تونس، و طرابلس می‌پردازد. باب هفتم به دولت‌های سودان و هشتم به از مصر و شهرهای آن و عادات، پوشش و ساكنين قاهره و اميران اين سرزمين سخن گفته است. در باب نهم گزارش مختصري از رودها، حيوانات، ماهى‌ها، پرندگان، معادن و گياهان موجود آفريقا به دست میدهد.
اين اثر به نه باب تقسيم شده كه در باب اول از آفريقا به طور كلي و از مناطق و قبايل آن و نيز مكان‌های وحشتناك و بيماري‌ها و از مردم بدوي سخن میگويد. دوم نواحي مراكش و شهرها و كوه‌ها را وصف میكند. سوم به مملكت فاس اختصاص دارد و شهرها و معادن و كوه‌های آن را شرح می‌دهد. در سه باب بعدي به ترتيب به تلسمان، بجايه و تونس، و طرابلس می‌پردازد. باب هفتم به دولت‌های سودان و هشتم به از مصر و شهرهای آن و عادات، پوشش و ساكنين قاهره و اميران اين سرزمين سخن گفته است. در باب نهم گزارش مختصري از رودها، حيوانات، ماهى‌ها، پرندگان، معادن و گياهان موجود آفريقا به دست می‌دهد.


مؤلف در ابتدای كتاب میگويد كه كتاب خويش را از روي حافظه و پس از ده سال كه يك كتاب عربی نديده، به قلم آورده است. حافظه وي هميشه وفادار نبوده و اگر چه گزارش جغرافیایی او كاملاً دقيق است؛ اما مطالب تاریخی و تاريخ‌های آن رضايت بخش نيست. شايد از اين رو كه منابع لازم را در دسترس نداشته است.
مؤلف در ابتدای كتاب میگويد كه كتاب خويش را از روي حافظه و پس از ده سال كه يك كتاب عربی نديده، به قلم آورده است. حافظه وي هميشه وفادار نبوده و اگر چه گزارش جغرافیایی او كاملاً دقيق است؛ اما مطالب تاریخی و تاريخ‌های آن رضايت بخش نيست. شايد از اين رو كه منابع لازم را در دسترس نداشته است.


آثار اقامت او در اروپا در كتاب نمايان است؛ زيرا اگر چه مؤلف يك دانشمند عرب است و مطالب نيز عربی است؛ اما كتاب برای اروپايى‌ها نوشته شده است. شايد مؤلف كه به چند زبان آشنايي داشته، توانسته است از مؤلفات كلاسيك جهان و مؤلفات قرون وسطايي اروپا اطلاع پيدا كند و شايد دانشوران ايتاليايي در اين باب به او كمك كرده‌اند. قراين نشان میدهد كه وي آثار بعضي از مورخان لاتيني را نيز خوانده است.
آثار اقامت او در اروپا در كتاب نمايان است؛ زيرا اگر چه مؤلف يك دانشمند عرب است و مطالب نيز عربی است؛ اما كتاب برای اروپايى‌ها نوشته شده است. شايد مؤلف كه به چند زبان آشنايي داشته، توانسته است از مؤلفات كلاسيك جهان و مؤلفات قرون وسطايي اروپا اطلاع پيدا كند و شايد دانشوران ايتاليايي در اين باب به او كمك كرده‌اند. قراين نشان می‌دهد كه وي آثار بعضي از مورخان لاتيني را نيز خوانده است.


نویسنده از منابع كتاب كمتر نام میبرد و اگر هم ياد كند، به احتمال قوي از روي حافظه است. از مؤلفان معروف از مسعودي، بكري، ادريسي، ابن‌ خطیب و ابن‌ بشكوال نام میبرد. از ميان همه مورخان و جغرافی  نويسان از مؤلفي به نام ابن‌ رقيق بيشتر از همه نقل میكند. در واقع او طبقه‌بندی بديع قبايل عرب و بربر و مقدار زيادي از مطالب مختلف و بلكه طرح عمومی تأليف خود را از لحاظ تاریخی و نژاد نگاری به اين شخص مديون است كه متأسفانه هنوز به درستي شناخته نشده است.
نویسنده از منابع كتاب كمتر نام میبرد و اگر هم ياد كند، به احتمال قوي از روي حافظه است. از مؤلفان معروف از مسعودي، بكري، ادريسي، ابن‌ خطیب و ابن‌ بشكوال نام میبرد. از ميان همه مورخان و جغرافی  نويسان از مؤلفي به نام ابن‌ رقيق بيشتر از همه نقل میكند. در واقع او طبقه‌بندی بديع قبايل عرب و بربر و مقدار زيادي از مطالب مختلف و بلكه طرح عمومی تأليف خود را از لحاظ تاریخی و نژاد نگاری به اين شخص مديون است كه متأسفانه هنوز به درستي شناخته نشده است.


ارزش كتاب لئون، به مطالب منقول از ديگران نيست، بلكه به ملاحظات شخصي اوست كه قسمت اساسي اثر را تشكيل میدهد. وي در تأليف اروپايي خود، سليقه عربی را حفظ كرده و به رسم مجموعه‌های ادبي كه در زبان عربی رواج دارد، قصه‌های ساختگي نقل میكند كه نتيجه آن اندرز و عبرت‌آموزي است. همه كسانی كه به تحقيق درباره اين كتاب پرداخته‌اند، روش تأليف آن را كه در خاتمه آورده تأييد میكنند. از نكات بارز اين اثر آن است كه نزديك به چهارصد نام جغرافیایی را با ملاحظات دقيق و تازه ياد كرده است.
ارزش كتاب لئون، به مطالب منقول از ديگران نيست، بلكه به ملاحظات شخصي اوست كه قسمت اساسي اثر را تشكيل می‌دهد. وي در تأليف اروپايي خود، سليقه عربی را حفظ كرده و به رسم مجموعه‌های ادبي كه در زبان عربی رواج دارد، قصه‌های ساختگي نقل میكند كه نتيجه آن اندرز و عبرت‌آموزي است. همه كسانی كه به تحقيق درباره اين كتاب پرداخته‌اند، روش تأليف آن را كه در خاتمه آورده تأييد میكنند. از نكات بارز اين اثر آن است كه نزديك به چهارصد نام جغرافیایی را با ملاحظات دقيق و تازه ياد كرده است.


هدف از تأليف كتاب را می‌توان از خاتمه بدست آورد، چنانكه خود گفته است: «به طور كلي اين چيزهای جالبي است كه من، جوواني لئوني، در همه آفريقا كه سراسر آن را گشته‌ام، ديده‌ام و به خاطرم مانده است و روز به روز همه آنچه را با چشم خويش ديده‌ام و در خور ياد كردن بوده، يادداشت كرده‌ام و آنچه را، از تنگي وقت يا سختي راه، خود نديده‌ام از مردم موثق كه ديده‌اند، گرفته‌ام. آنگاه بكوشيدم تا اين مطالب پراكنده را به صورت كتابی در آورم و آن را در رم به روز دهم ماه مارس 1526م از ميلاد مسيح به پايان بردم».
هدف از تأليف كتاب را می‌توان از خاتمه بدست آورد، چنانكه خود گفته است: «به طور كلي اين چيزهای جالبي است كه من، جوواني لئوني، در همه آفريقا كه سراسر آن را گشته‌ام، ديده‌ام و به خاطرم مانده است و روز به روز همه آنچه را با چشم خويش ديده‌ام و در خور ياد كردن بوده، يادداشت كرده‌ام و آنچه را، از تنگي وقت يا سختي راه، خود نديده‌ام از مردم موثق كه ديده‌اند، گرفته‌ام. آنگاه بكوشيدم تا اين مطالب پراكنده را به صورت كتابی در آورم و آن را در رم به روز دهم ماه مارس 1526م از ميلاد مسيح به پايان بردم».