تاریخ احمد شاهی (حسینی منشی): تفاوت میان نسخه‌ها

تاریخ احمد شاهی (حسینی منشی) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱

۶۹ بایت اضافه‌شده ، ۱۱ ژانویه

بدون خلاصۀ ویرایش

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۵۲٬۷۴۷

ویرایش

@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 | پیش از =
 }}
-'''تاریخ احمدشاهی''' اثر [[محمود حسینی جامی]] (قرن دوازدهم هجری قمری) مورخ درباری آغاز سلسله درانیان، است. این کتاب که وقایع پس از سقوط نادرشاه را در بر می‌گیرد، گزارشی مفصل از تشکیل اولین حکومت افغانستان توسط احمدشاه درانی و رویدادهای دوران سلطنت او تا سال ۱۱۷۲ق است.
+'''تاریخ احمدشاهی''' اثر [[حسینی منشی، محمود بن ابراهیم|محمود حسینی جامی]] (قرن دوازدهم هجری قمری) مورخ درباری آغاز سلسله درانیان، است. این کتاب که وقایع پس از سقوط نادرشاه را در بر می‌گیرد، گزارشی مفصل از تشکیل اولین حکومت افغانستان توسط احمدشاه درانی و رویدادهای دوران سلطنت او تا سال ۱۱۷۲ق است.
 ==اهمیت کتاب==
@@ خط ۳۵: / خط ۳۵: @@
 ==انگیزه نگارش==
 نویسنده پیرامون انگیزه نگارش کتاب به تفصل سخن گفته و به دستوراحمدشاه در خصوص تدوین کتابی در ثبت وقایع دولت اشاره کرده است<ref>ر.ک: دیباچه مؤلف، ص50- 54</ref>.
 نگارش این اثر در سال1167 هجری قمری (1754 میلادی) در مشهد آغاز و درسال 1186هجری قمری(1773 میلادی) در سمرقند به پایان رسیده است. <ref>مقدمه مصحح، ص36</ref>.
 ===سبک نگارش===
 شیوه نگارش کتاب، منعکس‌کننده سبک‌های تاريخ‌نگاری دوره نویسنده است. کتاب با نثری فخیم و غالباً همراه با سجع و عبارات پرآب و تاب نوشته شده است<ref>ر.ک: دیباچه مؤلف، ص51- 52</ref>. رویکرد وفادارانه در نگارش کتاب از دیگر ویژگی‌های سبک نگارش نویسنده است. ثبت وقایع با حمایت و وفاداری کامل به دربار و شخص احمدشاه درانی همراه است و شامل ستایش و چاپلوسی نسبت به شاه می‌شود<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص24، 41 </ref>.
@@ خط ۴۴: / خط ۴۳: @@
 مقدمه مصحح، متن کتاب با دیباچه نویسنده و یکصد و شصت وشش گفتار با حجم متفاوت است.
 <ref>مقدمه مصحح، ص37</ref>.
 ===گزارش محتوا===
 در مقدمه مصحح، تاریخچه‌ای مختصری از احمد خان درانی آمده و ضمن معرفی کتاب و نویسنده و ارزش و اهمیت تاریخی کتاب، شمه‌ای درباره روش تصحیح کتاب و گزیده‌ای از مقدمه دوست‌مراد سید مرادوف بر تاریخ احمدشاهی ذکر شده است<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص15- 44</ref>.
 در دیباچه کتاب، نویسنده ضمن مدح پادشاهان، سخنی درباره علت نگارش کتاب آورده است<ref>ر.ک: همان، ص37</ref>.
 نویسنده مطالب نخست کتاب را با ذکر نسب احمدشاه آغاز کرده سپس تاریخچه‌ای کوتاه از نادرشاه و کیفیت قتل او و اولادش ذکر کرده است<ref>ر.ک: متن، ص55- 57 ؛ ص58- 67</ref>.
-در ادامه به شرح رویدادهای سال ۱۱۶۰ق (۱۷۴۷م)  که شامل وقایع پس از مرگ نادرشاه، اقدامات احمدشاه برای کسب اعتبار و قدرت، و در نهایت تاج‌گذاری او در قندهار است، پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص68- 70</ref>. یکی از محورهای مهم کتاب که غرض از نگارش آن بوده، ثبت جزئیات لشکرکشی‌ها و فتوحات احمدشاه در مناطق مختلف است. این حوادث که نویسنده شاهد آن بوده و یا جزئیات آن را از برخی مطلعان پرسیده است، شامل مطیع ساختن ولایات خراسان و تحکیم پایه‌های دولت احمدشاه درانی در قندهار، هرات و سایر مناطق می‌شود<ref>ر.ک: دیباچه نویسنده، ص54؛ متن، ص226، 276، 653</ref>. همچنین، رویدادهای مربوط به هندوستان و پنجاب بخش قابل توجهی را شامل می‌شوند، از جمله مبارزه احمدشاه با مخالفان و تصرف برخی مناطق، سرکوب شورش‌ها و تثبیت اقتدار دولت درانی بر این مناطق از سال1172ق<ref>ر.ک: متن، ص456</ref>تا حوادث و وقایع مربوط به سال 1186ق و مرگ احمدشاه و جلوس شاهزاده سلمان بر تخت شاهی است.ref> ر.ک: همان، ص676- 688</ref>.
+در ادامه به شرح رویدادهای سال ۱۱۶۰ق (۱۷۴۷م)  که شامل وقایع پس از مرگ نادرشاه، اقدامات احمدشاه برای کسب اعتبار و قدرت، و در نهایت تاج‌گذاری او در قندهار است، پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص68- 70</ref>. یکی از محورهای مهم کتاب که غرض از نگارش آن بوده، ثبت جزئیات لشکرکشی‌ها و فتوحات احمدشاه در مناطق مختلف است. این حوادث که نویسنده شاهد آن بوده و یا جزئیات آن را از برخی مطلعان پرسیده است، شامل مطیع ساختن ولایات خراسان و تحکیم پایه‌های دولت احمدشاه درانی در قندهار، هرات و سایر مناطق می‌شود<ref>ر.ک: دیباچه نویسنده، ص54؛ متن، ص226، 276، 653</ref>. همچنین، رویدادهای مربوط به هندوستان و پنجاب بخش قابل توجهی را شامل می‌شوند، از جمله مبارزه احمدشاه با مخالفان و تصرف برخی مناطق، سرکوب شورش‌ها و تثبیت اقتدار دولت درانی بر این مناطق از سال1172ق<ref>ر.ک: متن، ص456</ref>تا حوادث و وقایع مربوط به سال 1186ق و مرگ احمدشاه و جلوس شاهزاده سلمان بر تخت شاهی است.ref> ر.ک: همان، ص676- 688<nowiki></ref></nowiki>.
 ==پانویس==