پرش به محتوا

حنیفه در اعراب و توضیح صحیفه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (Hbaghizadeh صفحهٔ حنیفه‌ در إعراب‌ و توضیح‌ صحیفه‌ را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به حنیفه در اعراب و توضیح صحیفه منتقل کرد)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۴: خط ۲۴:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''حنیفه در اعراب و توضیح صحیفه (لطائف دقیقه در صحیفه سجادیه)'''، اثر [[محمدرضا هاتفی]] (معاصر) اثری پژوهشی در تبیین لطایف دقیق ادبی، اعراب‌گذاری و شرح مفاهیم عالی «صحیفه سجادیه» با استناد به آیات، روایات و اشعار و امثال عرب است.
'''حنیفه در اعراب و توضیح صحیفه (لطائف دقیقه در صحیفه سجادیه)'''، اثر [[هاتفی، محمدرضا|محمدرضا هاتفی]] (معاصر) اثری پژوهشی در تبیین لطایف دقیق ادبی، اعراب‌گذاری و شرح مفاهیم عالی «[[الصحيفة السجادية الكاملة|صحیفه سجادیه]]» با استناد به آیات، روایات و اشعار و امثال عرب است.


==انگیزه نگارش==
==انگیزه نگارش==
انگیزه اصلی نویسنده، تکمیل و تدوین یادداشت‌های علمی حاصل از حضور در کلاس‌های درس استاد «محمود آقا انصاری» و تسهیل فهم ساختار ترکیبی و معانی بلند صحیفه سجادیه برای خوانندگان است. نویسنده در مقدمه کتاب تصریح می‌کند که در دهه شصت شمسی، هنگام تحصیل در کلاس‌های استاد خود، نحوه ترکیب و نکات ادبی صحیفه را یادداشت می‌کرده است. وی بیان می‌دارد که برای کمک به فهم بهتر متن دعاهای امام سجاد(ع) و شناخت جایگاه هر کلمه در عبارت، تصمیم به اصلاح، تکمیل و چاپ این اوراق پراکنده گرفت تا زحمات استادش به ثمر بنشیند و اثری ماندگار برای پژوهشگران فراهم آید<ref>مقدمه، ص26</ref>.
انگیزه اصلی نویسنده، تکمیل و تدوین یادداشت‌های علمی حاصل از حضور در کلاس‌های درس استاد «[[محمود آقا انصاری]]» و تسهیل فهم ساختار ترکیبی و معانی بلند [[الصحيفة السجادية الكاملة|صحیفه سجادیه]] برای خوانندگان است. نویسنده در مقدمه کتاب تصریح می‌کند که در دهه شصت شمسی، هنگام تحصیل در کلاس‌های استاد خود، نحوه ترکیب و نکات ادبی صحیفه را یادداشت می‌کرده است. وی بیان می‌دارد که برای کمک به فهم بهتر متن دعاهای [[امام سجاد علیه‌السلام|امام سجاد(ع)]] و شناخت جایگاه هر کلمه در عبارت، تصمیم به اصلاح، تکمیل و چاپ این اوراق پراکنده گرفت تا زحمات استادش به ثمر بنشیند و اثری ماندگار برای پژوهشگران فراهم آید<ref>مقدمه، ص26</ref>.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۹: خط ۳۹:
==اهمیت شرح یا ترجمه==
==اهمیت شرح یا ترجمه==
# دقت علمی در اعراب‌گذاری: این اثر یکی از معدود کتبی است که با تمرکز بر «علم اعراب»، گره‌های ادبی متن صحیفه را باز کرده و ارزش علمی آن را برای دانشوران آشکار می‌کند<ref>همان، ص39- 45</ref>.
# دقت علمی در اعراب‌گذاری: این اثر یکی از معدود کتبی است که با تمرکز بر «علم اعراب»، گره‌های ادبی متن صحیفه را باز کرده و ارزش علمی آن را برای دانشوران آشکار می‌کند<ref>همان، ص39- 45</ref>.
# پیوند میان وحی و دعا: با تطبیق فرازهای دعا با آیات قرآن، نشان می‌دهد که کلام امام سجاد(ع) چگونه از سرچشمه قرآن نشئت‌گرفته است<ref>همان، ص46</ref>.
# پیوند میان وحی و دعا: با تطبیق فرازهای دعا با آیات قرآن، نشان می‌دهد که کلام [[امام سجاد علیه‌السلام|امام سجاد(ع)]] چگونه از سرچشمه قرآن نشئت‌گرفته است<ref>همان، ص46</ref>.


جامعیت منابع: استفاده از نظرات نحویان بزرگی چون سیبویه، خلیل، زمخشری و ابن هشام در کنار تفاسیر معتبری چون کشاف، به کتاب اعتباری ویژه بخشیده است<ref>همان، ص39، 45</ref>.
جامعیت منابع: استفاده از نظرات نحویان بزرگی چون [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سیبویه]]، [[خلیل بن احمد|خلیل]]، [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]] و [[ابن هشام، عبدالله بن یوسف|ابن هشام]] در کنار تفاسیر معتبری چون [[الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل|کشاف]]، به کتاب اعتباری ویژه بخشیده است<ref>همان، ص39، 45</ref>.


==نوع شرح یا ترجمه==
==نوع شرح یا ترجمه==
نوع این اثر، شرح توضیحی، ادبی و تحلیلی است که با تمرکز بر تبیین ساختار نحوی (اعراب) انجام شده است. نویسنده ابتدا بخشی از دعا را ذکر کرده و سپس به‌صورت جزءبه‌جزء به بررسی نقش کلمات می‌پردازد؛ به‌عنوان نمونه در تحلیل عبارت «الحمدلله»، بیش از ده احتمال برای نوع «لام» در آن ذکر شده و وجوه مختلف معنایی «حمد» بررسی می‌گردد<ref>همان، ص39- 40</ref>.
نوع این اثر، شرح توضیحی، ادبی و تحلیلی است که با تمرکز بر تبیین ساختار نحوی (اعراب) انجام شده است. نویسنده ابتدا بخشی از دعا را ذکر کرده و سپس به‌صورت جزءبه‌جزء به بررسی نقش کلمات می‌پردازد؛ به‌عنوان نمونه در تحلیل عبارت «الحمدلله»، بیش از ده احتمال برای نوع «لام» در آن ذکر شده و وجوه مختلف معنایی «حمد» بررسی می‌گردد<ref>همان، ص39- 40</ref>.
از مهم‌ترین ویژگی‌های این شرح، ریشه‌یابی لغات و تبیین تفاوت‌های ظریف معنایی میان واژگان مشابه (مانند تفاوت «سنت» و «بدعت» یا «حمد» و «شکر») با نگاهی به قواعد ادبی و کلامی است<ref>همان، ص40- 41</ref>.
از مهم‌ترین ویژگی‌های این شرح، ریشه‌یابی لغات و تبیین تفاوت‌های ظریف معنایی میان واژگان مشابه (مانند تفاوت «سنت» و «بدعت» یا «حمد» و «شکر») با نگاهی به قواعد ادبی و کلامی است<ref>همان، ص40- 41</ref>.