۱۵۹٬۹۷۴
ویرایش
مشکوة المسافرين (سفرنامه تبريز - عتبات): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (Hbaghizadeh صفحهٔ مشکوة المسافرین را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به مشکوة المسافرين (سفرنامه تبريز - عتبات) منتقل کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
}} | }} | ||
'''مشکوة المسافرین''' تألیف | '''مشکوة المسافرین''' تألیف [[مشکوة السلطان، علیاکبر|علیاکبر مشکوة السلطان]] (۱۲۵۰-۱۳۱۱ق)، به کوشش [[محدث، سید میرهاشم|میرهاشم محدث]]؛ این کتاب سفرنامۀ تبریز ـ عتبات [[مشکوة السلطان، علیاکبر|علیاکبر مشکوة السلطان]] است که دربردارندۀ اطلاعات باارزش و مفیدی از مشهودات مؤلف از ابنیه تاریخی و مستحدثه و کتیبهها و اوقاف مسیر میباشد. مؤلف در این سفرنامه وضعیت شهرها و دهات و احوال سکنه و مردم را حکایت کرده و شرح مفصلی از وضعیت ساختمان و خصوصیات بنا و سایر کیفیات عتبات مقدسه و مشاهد مشرفه و مقابر بزرگان دین ارائه داده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
==گزارش کتاب== | ==گزارش کتاب== | ||
کتاب «مشکوة المسافرین» تألیف | کتاب «مشکوة المسافرین» تألیف [[مشکوة السلطان، علیاکبر|علیاکبر مشکوة السلطان]]، به کوشش [[محدث، سید میرهاشم|میرهاشم محدث]]، در سال ۱۳۹۲ توسط انتشارات سفیر اردهال در تهران منتشر شده است. این اثر ارزشمند، سفرنامۀ تبریز به عتبات است که اطلاعات جغرافیایی، تاریخی و اجتماعی ارزشمندی از دورۀ قاجار ارائه میدهد. | ||
[[مشکوة السلطان، علیاکبر|علیاکبر مشکوة السلطان]]، نویسندۀ این سفرنامه، از ادبا، شعرا و خوشنویسان آذربایجان بود که تخلص «هما» و سپس «مشکوة» داشت و دارای دیوان شعری در ده هزار بیت بود. وی در سال ۱۲۵۰ هجری قمری متولد شد و در سال ۱۳۱۱ هجری قمری در تبریز درگذشت. این سفرنامه حاصل سفر او در تاریخ دهم جمادی الاول سال ۱۳۱۷ هجری قمری از تبریز آغاز و در تاریخ ۲۹ ذیقعده همان سال به پایان رسیده است. | |||
این سفرنامه افزون بر ارزش ادبی، از نظر تاریخی و جغرافیایی نیز حائز اهمیت است. مؤلف در این اثر مشهودات خود را از ابنیه تاریخی، مستحدثات، کتیبهها و اوقاف مسیر نقل نموده و وضعیت شهرها و دهات و احوال سکنه و مردم را به دقت توصیف کرده است. یکی از مزایای برجستۀ این کتاب، شرح مفصلی است که از وضعیت ساختمان و خصوصیات بنا و سایر کیفیات عتبات مقدسه و مشاهد مشرفه و مقابر بزرگان دین ارائه داده است. | این سفرنامه افزون بر ارزش ادبی، از نظر تاریخی و جغرافیایی نیز حائز اهمیت است. مؤلف در این اثر مشهودات خود را از ابنیه تاریخی، مستحدثات، کتیبهها و اوقاف مسیر نقل نموده و وضعیت شهرها و دهات و احوال سکنه و مردم را به دقت توصیف کرده است. یکی از مزایای برجستۀ این کتاب، شرح مفصلی است که از وضعیت ساختمان و خصوصیات بنا و سایر کیفیات عتبات مقدسه و مشاهد مشرفه و مقابر بزرگان دین ارائه داده است. | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
از جمله نکات قابل توجه در این سفرنامه، اشارات مؤلف به وضعیت ارزاق عمومی در آن روزگار است. به عنوان مثال، در صفحه ۱۷ سفرنامه میخوانیم: «عجیب است که با وجود این همه گندم که همه روزه وارد تبریز میشود، باز عمل نان مغشوش است. حضرت واهب العطایا خود به حال ضعفا و فقرا ترحم فرماید». | از جمله نکات قابل توجه در این سفرنامه، اشارات مؤلف به وضعیت ارزاق عمومی در آن روزگار است. به عنوان مثال، در صفحه ۱۷ سفرنامه میخوانیم: «عجیب است که با وجود این همه گندم که همه روزه وارد تبریز میشود، باز عمل نان مغشوش است. حضرت واهب العطایا خود به حال ضعفا و فقرا ترحم فرماید». | ||
نسخۀ خطی این سفرنامه که در کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران به شمارۀ ۰۳۰۷۳ نگهداری میشود، شامل ۸۶ برگ نوزده سطری بوده و به خط نستعلیق توسط | نسخۀ خطی این سفرنامه که در کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران به شمارۀ ۰۳۰۷۳ نگهداری میشود، شامل ۸۶ برگ نوزده سطری بوده و به خط نستعلیق توسط علیاصغر بنان دفتر ـ برادر مؤلف ـ کتابت شده است. این اثر به راستی یک جغرافیای تاریخی به حساب میآید و منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ و فرهنگ دورۀ قاجار محسوب میشود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1614 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | ||
==پانويس == | ==پانويس == | ||