۱۶۱٬۰۹۹
ویرایش
مثنوی و مردم: روایتهای شفاهی قصههای مثنوی: تفاوت میان نسخهها
مثنوی و مردم: روایتهای شفاهی قصههای مثنوی (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۲۱
، ۷ ژانویهبدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'ال الدین' به 'الالدین') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان =فارسی | | زبان =فارسی | ||
| کد کنگره =PIR | | کد کنگره =PIR ۵۳۰۱/ج۷۵م۲ ۱۳۹۲ | ||
| موضوع =مولوی، جلالالدین محمد بن محمد، ۵۴-۶۷۲ ق. مثنوی - نقد و تفسیر، شعر فارسی - قرن ۷ ق. - تاریخ و نقد، افسانهها و قصههای ایرانی - تاریخ و نقد | | موضوع =مولوی، جلالالدین محمد بن محمد، ۵۴-۶۷۲ ق. مثنوی - نقد و تفسیر، شعر فارسی - قرن ۷ ق. - تاریخ و نقد، افسانهها و قصههای ایرانی - تاریخ و نقد | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
}} | }} | ||
'''مثنوی و مردم: روایتهای شفاهی قصههای مثنوی''' تألیف محمد جعفری قنواتی (متولد ۱۳۳۷ش)، پژوهشگر ادبیات شفاهی و سید احمد وکیلیان (متولد ۱۳۲۶ش)، پژوهشگر فرهنگ عامه؛ این کتاب به گردآوری و تحلیل روایتهای شفاهی بیش از پنجاه قصه از مثنوی مولانا که در میان مردم ایران رواج دارند، پرداخته و در دو بخش اصلی تنظیم شده است. | '''مثنوی و مردم: روایتهای شفاهی قصههای مثنوی''' تألیف [[جعفری قنواتی، محمد|محمد جعفری قنواتی]] (متولد ۱۳۳۷ش)، پژوهشگر ادبیات شفاهی و [[وکیلیان، سید احمد|سید احمد وکیلیان]] (متولد ۱۳۲۶ش)، پژوهشگر فرهنگ عامه؛ این کتاب به گردآوری و تحلیل روایتهای شفاهی بیش از پنجاه قصه از مثنوی [[مولوی، جلالالدین محمد|مولانا]] که در میان مردم ایران رواج دارند، پرداخته و در دو بخش اصلی تنظیم شده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
==گزارش کتاب== | ==گزارش کتاب== | ||
کتاب «مثنوی و مردم: روایتهای شفاهی قصههای مثنوی» اثر مشترک محمد جعفری قنواتی و سید احمد | کتاب «مثنوی و مردم: روایتهای شفاهی قصههای مثنوی» اثر مشترک [[جعفری قنواتی، محمد|محمد جعفری قنواتی]] و [[وکیلیان، سید احمد|سید احمد وکیلیان]]، پژوهشی ارزشمند در حوزه ادبیات شفاهی و فرهنگ عامه ایران است که به بررسی روایتهای شفاهی قصههای مثنوی مولانا در میان مردم ایران میپردازد. این کتاب با رویکردی مردمشناختی و ادبی، نشان میدهد که چگونه داستانهای مثنوی در طول قرنها در فرهنگ شفاهی ایران تداوم یافته و بازآفرینی شدهاند. | ||
در بخش نخست کتاب، قصههایی از مثنوی مورد بررسی قرار گرفتهاند که مولوی شرح کامل آنها را بیان کرده است. این بخش با روایت مرد بقال و طوطی آغاز میشود و با داستان دژ هوشرُبا (معروف به «گل به صنوبر چه کرد») به پایان میرسد. در بخش دوم، تمثیلها و قصههایی مورد توجه قرار گرفتهاند که در مثنوی تنها بنمایه آنها در یکی دو بیت آمده است. از جمله حکایات بخش اول میتوان به داستانهای استاد و شاگرد احول، توکل نخچیران و ترک جهد گفتن نخچیران به شیر، نگریستن عزرائیل بر مردی و گریختن آن مرد در سرای سلیمان، قصه بازرگان که طوطی او را پیغام داد به طوطیان هندوستان، و کبودی زدن قزوینی بر شانهگاه صورت شیر اشاره کرد. | در بخش نخست کتاب، قصههایی از [[مثنوی معنوی|مثنوی]] مورد بررسی قرار گرفتهاند که [[مولوی، جلالالدین محمد|مولوی]] شرح کامل آنها را بیان کرده است. این بخش با روایت مرد بقال و طوطی آغاز میشود و با داستان دژ هوشرُبا (معروف به «گل به صنوبر چه کرد») به پایان میرسد. در بخش دوم، تمثیلها و قصههایی مورد توجه قرار گرفتهاند که در مثنوی تنها بنمایه آنها در یکی دو بیت آمده است. از جمله حکایات بخش اول میتوان به داستانهای استاد و شاگرد احول، توکل نخچیران و ترک جهد گفتن نخچیران به شیر، نگریستن عزرائیل بر مردی و گریختن آن مرد در سرای سلیمان، قصه بازرگان که طوطی او را پیغام داد به طوطیان هندوستان، و کبودی زدن قزوینی بر شانهگاه صورت شیر اشاره کرد. | ||
روش کار در این کتاب بدین صورت است که در هر مورد، ابتدا روایت مولوی از قصه ارائه شده، سپس روایتهای مکتوب این قصه در ادبیات فارسی (چه پیش از مثنوی و چه پس از آن) بررسی شدهاند. پس از آن، روایتهای شفاهی این قصهها در ایران ارائه شده و در نهایت، اگر روایتهای جهانی از این قصهها وجود داشته، اشاره شدهاند. حدود پنجاه درصد از روایتهای شفاهی ارائه شده در این کتاب، حاصل کار میدانی نویسندگان است که برای نخستین بار منتشر میشوند. | روش کار در این کتاب بدین صورت است که در هر مورد، ابتدا روایت [[مولوی، جلالالدین محمد|مولوی]] از قصه ارائه شده، سپس روایتهای مکتوب این قصه در ادبیات فارسی (چه پیش از مثنوی و چه پس از آن) بررسی شدهاند. پس از آن، روایتهای شفاهی این قصهها در ایران ارائه شده و در نهایت، اگر روایتهای جهانی از این قصهها وجود داشته، اشاره شدهاند. حدود پنجاه درصد از روایتهای شفاهی ارائه شده در این کتاب، حاصل کار میدانی نویسندگان است که برای نخستین بار منتشر میشوند. | ||
یکی از یافتههای مهم این پژوهش آن است که اگرچه از بسیاری از این قصهها روایتهای دیگری در ادبیات گذشته فارسی وجود دارد، اما آنچه در میان مردم ایران رواج دارد، بیشتر با روایتهای مثنوی منطبق است. این موضوع به خوبی نشاندهنده تأثیرپذیری عمیق ادبیات شفاهی ایران از مثنوی مولوی است. همچنین در این کتاب به چند روایت شفاهی از کتاب | یکی از یافتههای مهم این پژوهش آن است که اگرچه از بسیاری از این قصهها روایتهای دیگری در ادبیات گذشته فارسی وجود دارد، اما آنچه در میان مردم ایران رواج دارد، بیشتر با روایتهای [[مثنوی معنوی|مثنوی]] منطبق است. این موضوع به خوبی نشاندهنده تأثیرپذیری عمیق ادبیات شفاهی ایران از مثنوی مولوی است. همچنین در این کتاب به چند روایت شفاهی از کتاب «[[فيه مافيه|فیه مافیه]]» [[مولوی، جلالالدین محمد|مولوی]] نیز پرداخته شده است. | ||
نویسندگان کتاب نشان میدهند که داستانهای مثنوی به دو صورت شعر و نثر در ادبیات شفاهی ایران نقل میشوند: صورت شعری آن توسط خنیاگران سنتی همراه با دوتار خوانده میشود (مثنویخوانی) و صورت نثر آن مانند افسانه و قصه در مجامع خانوادگی روایت میشود. در روایتهای شفاهی، بسیاری از شاخ و برگها و مباحثی که مولوی در ضمن قصه یا در پایان آنها نقل کرده، حذف شدهاند که این امر در سنت شفاهی موضوعی رایج و طبیعی است. | نویسندگان کتاب نشان میدهند که داستانهای [[مثنوی معنوی|مثنوی]] به دو صورت شعر و نثر در ادبیات شفاهی ایران نقل میشوند: صورت شعری آن توسط خنیاگران سنتی همراه با دوتار خوانده میشود (مثنویخوانی) و صورت نثر آن مانند افسانه و قصه در مجامع خانوادگی روایت میشود. در روایتهای شفاهی، بسیاری از شاخ و برگها و مباحثی که مولوی در ضمن قصه یا در پایان آنها نقل کرده، حذف شدهاند که این امر در سنت شفاهی موضوعی رایج و طبیعی است. | ||
این کتاب با ارائه نمونههایی از انواع مختلف قصههای مثنوی شامل قصههای حیوانات، قصههای دینی، قصههای سحرآمیز، قصههای فکاهی و لطیفهها، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات شفاهی، فرهنگ عامه و مطالعات مولویشناسی به شمار میرود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1492 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | این کتاب با ارائه نمونههایی از انواع مختلف قصههای مثنوی شامل قصههای حیوانات، قصههای دینی، قصههای سحرآمیز، قصههای فکاهی و لطیفهها، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات شفاهی، فرهنگ عامه و مطالعات مولویشناسی به شمار میرود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1492 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]] | |||
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]] | |||
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]] | |||
[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]] | [[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]] | ||
[[رده:فاقد اتوماسیون]] | [[رده:فاقد اتوماسیون]] | ||