۱۵۱٬۵۲۴
ویرایش
مجموعة أجزاء حديثية: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ']]') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان = عربی | | زبان = عربی | ||
| کد کنگره = | | کد کنگره =BP ۱۲۷/آ۷م۳ | ||
| موضوع =احادیث اهل سنت - قرن 14 - احادیث اهل سنت - | | موضوع =احادیث اهل سنت - قرن 14 - احادیث اهل سنت - مجموعهها | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| ناشر = المجلس الثقافی للبنان الجنوبي | | ناشر = المجلس الثقافی للبنان الجنوبي | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''مجموعة اجزاء حدیثیة'''، مشتمل بر «فنون العجائب» محمد بن علی بن عمرو نقاش حنبلی (متوفی 414ق) و چهار جزء حدیثی دیگر از نویسندگان اهلسنت قرن چهارم تا ششم هجری است که با مقدمه و تحقیق مشهور بن حسن آل سلمان به طبع رسیده است. | '''مجموعة اجزاء حدیثیة'''، مشتمل بر «فنون العجائب» [[ابوسعید نقاش، محمد بن علی|محمد بن علی بن عمرو نقاش حنبلی]] (متوفی 414ق) و چهار جزء حدیثی دیگر از نویسندگان اهلسنت قرن چهارم تا ششم هجری است که با مقدمه و تحقیق [[سلمان، مشهور حسن|مشهور بن حسن آل سلمان]] به طبع رسیده است. | ||
اجزاء حدیثی ارائه شده در جلد اول کتاب به ترتیب عبارتاند از: | اجزاء حدیثی ارائه شده در جلد اول کتاب به ترتیب عبارتاند از: | ||
*فنون العجائب: ابوسعید محمد بن علی بن عمرو نقّاش حنبلی (متوفی 414ق) در این جزء، احادیث و آثار شگفت را گردآورده است. بیشتر این احادیث همانگونه که یاقوت حموی گفته است از اسانید صحیحی برخوردار نیستند: «این اخباری که نقاش نقل کرده است و در کتب دیگر علما نیز آن را مییابیم، از عقل بهدور است و جز کسانی که جهل بر آنها چیره شده است به آنها اعتقاد ندارند و البته خداوند داناتر است». | *فنون العجائب: [[ابوسعید نقاش، محمد بن علی|ابوسعید محمد بن علی بن عمرو نقّاش حنبلی]] (متوفی 414ق) در این جزء، احادیث و آثار شگفت را گردآورده است. بیشتر این احادیث همانگونه که یاقوت حموی گفته است از اسانید صحیحی برخوردار نیستند: «این اخباری که نقاش نقل کرده است و در کتب دیگر علما نیز آن را مییابیم، از عقل بهدور است و جز کسانی که جهل بر آنها چیره شده است به آنها اعتقاد ندارند و البته خداوند داناتر است». | ||
با این اوصاف اسانید بعضی حکایات آن صحیح است و مصنف طرق و شواهد فراوانی در این کتاب آورده که در کمتر مجموعه حدیثی یافت میشود؛ مانند حدیث «الغار» و «کلام الذئب»؛ بنابراین ارزش این کتاب به اسانیدی است که در دواوین اهلسنت و اجزاء حدیثی یافت نمیشود؛ بهعنوانمثال او از اسحاق بن راهویه و ابن | با این اوصاف اسانید بعضی حکایات آن صحیح است و مصنف طرق و شواهد فراوانی در این کتاب آورده که در کمتر مجموعه حدیثی یافت میشود؛ مانند حدیث «الغار» و «کلام الذئب»؛ بنابراین ارزش این کتاب به اسانیدی است که در دواوین اهلسنت و اجزاء حدیثی یافت نمیشود؛ بهعنوانمثال او از [[ابن راهویه، اسحاق بن ابراهیم|اسحاق بن راهویه]] و [[ابن ابیداود، عبدالله بن سلیمان|ابن ابیداود سجستانی]] و [[طبرانی، سلیمان بن احمد|طبرانی]] و ابوبکر شافعی و دیگران نصوص و احادیثی را آورده که در مشهور دواوین و اجزاء حدیثی نیامده است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد اول، ص5-6</ref> | ||
*فضائل الرمی فیسبیلالله تعالی: | *فضائل الرمی فیسبیلالله تعالی: [[قراب، اسحاق بن ابراهیم|ابویعقوب اسحاق بن ابی اسحاق قراب]] (متوفی 429ق)، رساله نفیسی است که قریب هزار سال در گوشه فراموشی بوده است درحالیکه از اصول کتاب «[[الجامع الصغیر في أحادیث البشیر النذیر|الجامع الصغیر]]» و پس از آن «[[الجامع الکبیر]]» [[سیوطی]] (911-849ق) بوده است.<ref>ر.ک: متن کتاب، جلد اول، ص263</ref> این جزء مشتمل بر 38 حدیث است. | ||
*جزء القاضی الاشنانی: | *جزء القاضی الاشنانی: [[اشنانی، عمر بن حسن|ابوالحسین عمر بن حسن بن اشرس شیبانی بغدادی اشنانی]]: جزئی حدیثی است که در آن از [[ابن ابیالدنیا، عبدالله بن محمد|ابن ابیالدنیا]] و [[حارث بن ابی اسامه]] و طبقه ایشان روایت کرده است. [[دارقطنی، علی بن عمر|دارقطنی]] و [[ابن شاهین، عمر بن احمد|ابن شاهین]] و [[ابن عقده، احمد بن محمد|ابن عقده]] و [[جریری نهروانی، معافی بن زکریا|معافی بن زکریا نهروانی]] و طبقه ایشان نیز از او روایت کردهاند. در این جزء مختصر حدیثی، ده حدیث و اثر ذکر شده است. | ||
*ذکر ابیبکر عبدالله بن محمد بن عبید بن ابیالدنیا و حاله و ما وقع عالیاً من حدیثه: ابوموسی محمد بن ابیبکر بن | *ذکر [[ابن ابیالدنیا، عبدالله بن محمد|ابیبکر عبدالله بن محمد بن عبید بن ابیالدنیا]] و حاله و ما وقع عالیاً من حدیثه: [[مدینی، محمد بن عمر|ابوموسی محمد بن ابیبکر بن ابیعیسی مدینی]] (متوفی 581ق): جزئی حدیثی مشتمل بر 34 خبر دررابطهبا [[ابن ابیالدنیا، عبدالله بن محمد|ابن ابیالدنیا]] و احوال او و اخباری است که [[ابن ابیالدنیا، عبدالله بن محمد|ابن ابیالدنیا]] در طریق آن است و به [[مدینی، محمد بن عمر|مدینی]] رسیده است. | ||
*مسألة سبحان: ابراهیم بن محمد عتکی مشهور به نفطویه (متوفی 323ق): این جزء حدیثی در موضوع تسبیح خداوند حاوی 11 حدیث و اثر مسند شگفت است که کمتر در دسترس محققان علم حدیث بوده است و لذا محقق اثر تصمیم به انتشار آن در این مجموعه گرفته است.<ref>ر.ک: جلد اول، مقدمه محقق، ص377</ref> | *مسألة سبحان: [[ابراهیم بن محمد عتکی]] مشهور به نفطویه (متوفی 323ق): این جزء حدیثی در موضوع تسبیح خداوند حاوی 11 حدیث و اثر مسند شگفت است که کمتر در دسترس محققان علم حدیث بوده است و لذا محقق اثر تصمیم به انتشار آن در این مجموعه گرفته است.<ref>ر.ک: جلد اول، مقدمه محقق، ص377</ref> | ||
اجزاء حدیثی ارائه شده در جلد دوم کتاب به ترتیب عبارتاند از: | اجزاء حدیثی ارائه شده در جلد دوم کتاب به ترتیب عبارتاند از: | ||
*جزء فی طرق حدیث: «إن لله تسعة وتسعين اسماً»: جزئی حدیثی در مورد سندهای حدیث «خداوند نود و نه نام دارد»، تألیف ابونعیم احمد بن عبدالله اصفهانی (336- 430ق) است. این جزء تنها هزار نسخه از آن در کتابخانه الغرباء در مدینه نبوی به چاپ رسیده بود و آنگونه که شایسته بود، منتشر نشده بود. باوجوداینکه برخی از محققان پیشین از آن استفاده کرده و بر آن تعلیقاتی نوشتهاند، نویسنده در این چاپ، تحقیق خوبی بر آن به انجام رسانده و منابع متعددی به تخریج حدیث افزوده است و بر برخی از سندهای آن، سندها یا شواهد دیگری اضافه کرده است و راویانش را معرفی کرده است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد دوم، ص6</ref> | *جزء فی طرق حدیث: «إن لله تسعة وتسعين اسماً»: جزئی حدیثی در مورد سندهای حدیث «خداوند نود و نه نام دارد»، تألیف [[ابونعیم، احمد بن عبدالله|ابونعیم احمد بن عبدالله اصفهانی]] (336- 430ق) است. این جزء تنها هزار نسخه از آن در کتابخانه الغرباء در مدینه نبوی به چاپ رسیده بود و آنگونه که شایسته بود، منتشر نشده بود. باوجوداینکه برخی از محققان پیشین از آن استفاده کرده و بر آن تعلیقاتی نوشتهاند، نویسنده در این چاپ، تحقیق خوبی بر آن به انجام رسانده و منابع متعددی به تخریج حدیث افزوده است و بر برخی از سندهای آن، سندها یا شواهد دیگری اضافه کرده است و راویانش را معرفی کرده است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد دوم، ص6</ref> | ||
ابونعیم اصفهانی در این جزء 92 حدیث و اثر را آورده که بیشتر روایات را از طرق متعدد از ابوهریره نقل کرده است. | [[ابونعیم، احمد بن عبدالله|ابونعیم اصفهانی]] در این جزء 92 حدیث و اثر را آورده که بیشتر روایات را از طرق متعدد از ابوهریره نقل کرده است. | ||
اهمیت این جزء حدیثی از دیدگاه محقق اثر ازاینجهت است که رسالهای مستقل حدیثی در موضوع اسماء حسنای الهی نیافته و لذا این جزء حدیثی را میتوان منبع اصلی دانست؛ زیرا که بسیاری اسانید در آن است؛ آنگونه که ابن حجر برخی از سندها را مختص آن دانسته که در جای دیگری ذکر نشده است. | اهمیت این جزء حدیثی از دیدگاه محقق اثر ازاینجهت است که رسالهای مستقل حدیثی در موضوع اسماء حسنای الهی نیافته و لذا این جزء حدیثی را میتوان منبع اصلی دانست؛ زیرا که بسیاری اسانید در آن است؛ آنگونه که ابن حجر برخی از سندها را مختص آن دانسته که در جای دیگری ذکر نشده است. | ||
نکته قابلتوجه آنکه همه طرق این حدیث که ابونعیم در این جزء ذکر کرده صحیح نیست؛ بلکه در میان آنها صحیح و حسن و ضعیف و موضوع وجود دارد؛ بهعنوانمثال سعید بن مسیب و حسن بصری تنها از یک طریق حدیث را روایت کردهاند که محل بحث است.<ref>ر.ک: همان، ص14 و 17</ref> | نکته قابلتوجه آنکه همه طرق این حدیث که ابونعیم در این جزء ذکر کرده صحیح نیست؛ بلکه در میان آنها صحیح و حسن و ضعیف و موضوع وجود دارد؛ بهعنوانمثال سعید بن مسیب و حسن بصری تنها از یک طریق حدیث را روایت کردهاند که محل بحث است.<ref>ر.ک: همان، ص14 و 17</ref> | ||
*حدیث احمد بن عبدالله بن خالد جویباری فی مسائل عبدالله بن سلام: تألیف ابوبکر احمد بن حسین بیهقی (متوفی 458ق). این جزء نیز -که برای اولین بار به چاپ رسیده- درباره یک راوی کذاب به نام عبدالله بن سلام است. او صحابی و از یهودیان مسلمانشده مدینه است. مجموعهای به نام مسائل عبدالله بن سلام در میان محدثان تداول داشته که مشتمل بر هزار مسئله و در حد یک جزء حدیثی بوده است. مجلسی ضمن نقل تحریری از کتاب مسائل که در کتابی کهن یافته بود، به شهرت این متن در میان اهل سنت و شیعه اشاره کرده است. ابن بابویه و دیگر عالمان امامی نیز متن آن یا بخشهایی از آن را با ذکر اسناد در آثار خود نقل کردهاند.<ref>ر.ک: رضایی، علی اکبر، ص713-714</ref>،<ref>ج2، مقدمه محقق، ص7-6</ref> | *حدیث احمد بن عبدالله بن خالد جویباری فی مسائل عبدالله بن سلام: تألیف [[بیهقی، احمد بن حسین|ابوبکر احمد بن حسین بیهقی]] (متوفی 458ق). این جزء نیز -که برای اولین بار به چاپ رسیده- درباره یک راوی کذاب به نام عبدالله بن سلام است. او صحابی و از یهودیان مسلمانشده مدینه است. مجموعهای به نام مسائل عبدالله بن سلام در میان محدثان تداول داشته که مشتمل بر هزار مسئله و در حد یک جزء حدیثی بوده است. مجلسی ضمن نقل تحریری از کتاب مسائل که در کتابی کهن یافته بود، به شهرت این متن در میان اهل سنت و شیعه اشاره کرده است. ابن بابویه و دیگر عالمان امامی نیز متن آن یا بخشهایی از آن را با ذکر اسناد در آثار خود نقل کردهاند.<ref>ر.ک: رضایی، علی اکبر، ص713-714</ref>،<ref>ج2، مقدمه محقق، ص7-6</ref> | ||
[[بیهقی]] در این رساله عدم صحت روایات احمد بن عبدالله جویباری هروی و مسائل عبدالله بن سلام را تبیین کرده و او را جعلکنندگان حدیث دانسته است. او تصریح کرده که ابن سلام تنها سه مسئله از نبی(ص) سؤال کرده نه هزار مساله و لذا او کذاب است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد دوم، ص207</ref> | [[بیهقی، احمد بن حسین|بیهقی]] در این رساله عدم صحت روایات احمد بن عبدالله جویباری هروی و مسائل عبدالله بن سلام را تبیین کرده و او را جعلکنندگان حدیث دانسته است. او تصریح کرده که ابن سلام تنها سه مسئله از نبی(ص) سؤال کرده نه هزار مساله و لذا او کذاب است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، جلد دوم، ص207</ref> | ||
*ادب النفوس: تألیف ابوبکر محمد بن حسین آجری (متوفی 360ق): از این جزء نیز تنها یک نسخه خطی یافت شده که پایان آن ناقص است، و محقق اثر تلاش کرده تا با نقل از ابن جوزی آن را تکمیل کند. | *ادب النفوس: تألیف [[آجری، محمد بن حسین|ابوبکر محمد بن حسین آجری]] (متوفی 360ق): از این جزء نیز تنها یک نسخه خطی یافت شده که پایان آن ناقص است، و محقق اثر تلاش کرده تا با نقل از ابن جوزی آن را تکمیل کند. | ||
این رساله مشتمل بر 19 روایت و اثر در موضوع جهاد با نفس است که با این حدیث از رسول الله(ص) آغاز شده است: «المجاهد من جاهد نفسه فی الله عزوجل».<ref>ر.ک: همان، ص251 و 271</ref>: مجاهد (واقعی) کسی است که با نفس خود در راه خداوند متعال جهاد کند. این عبارت به جهاد اکبر یا همان جهاد با نفس اشاره دارد، که در مقابل جهاد اصغر (جهاد با دشمن بیرونی) قرار میگیرد و به معنای مبارزه با خواهشهای نفسانی، وسوسههای شیطانی، و تلاش برای اطاعت از اوامر الهی و کسب فضایل اخلاقی است. | این رساله مشتمل بر 19 روایت و اثر در موضوع جهاد با نفس است که با این حدیث از رسول الله(ص) آغاز شده است: «المجاهد من جاهد نفسه فی الله عزوجل».<ref>ر.ک: همان، ص251 و 271</ref>: مجاهد (واقعی) کسی است که با نفس خود در راه خداوند متعال جهاد کند. این عبارت به جهاد اکبر یا همان جهاد با نفس اشاره دارد، که در مقابل جهاد اصغر (جهاد با دشمن بیرونی) قرار میگیرد و به معنای مبارزه با خواهشهای نفسانی، وسوسههای شیطانی، و تلاش برای اطاعت از اوامر الهی و کسب فضایل اخلاقی است. | ||
*حدیث ابوالحسن احمد بن ابراهیم بن عبدویه بن سدوسی هذلی عبدویی نیشابوری (متوفی 385ق) با انتخاب [[ضیاءالدین مقدسی]] (متوفی 643ق). این جزء نیز برای اولینبار به طبع رسیده است. | *حدیث [[ابوالحسن احمد بن ابراهیم بن عبدویه بن سدوسی هذلی عبدویی نیشابوری]] (متوفی 385ق) با انتخاب [[ضیاءالدین مقدسی، محمد بن عبدالواحد|ضیاءالدین مقدسی]] (متوفی 643ق). این جزء نیز برای اولینبار به طبع رسیده است. | ||
این رساله حاوی 27 حدیث و اثر مسند است. این اثر مشتمل بر احادیث عجیب و دشواری است و لذا محقق اثر بر اینگونه احادیث تعلیقه زده و صحیح بعضی کلمات را نیز ذکر کرده است.<ref>ر.ک: همان، ص277 و 279</ref>، <ref>ج2، مقدمه محقق، ص7-6</ref> | این رساله حاوی 27 حدیث و اثر مسند است. این اثر مشتمل بر احادیث عجیب و دشواری است و لذا محقق اثر بر اینگونه احادیث تعلیقه زده و صحیح بعضی کلمات را نیز ذکر کرده است.<ref>ر.ک: همان، ص277 و 279</ref>، <ref>ج2، مقدمه محقق، ص7-6</ref> | ||
*حدیث ابونعیم احمد بن محمد بن ابراهیم بن عیسی ازهری، با انتخاب [[ضیاءالدین مقدسی]]. این جزء حدیثی نیز که برای اولینبار به طبع رسیده مشتمل بر چهار حدیث مسند و دو اثر است.<ref>ر.ک: همان، ص327</ref>.<ref>ج2، مقدمه محقق، ص7-6</ref> | *حدیث ابونعیم احمد بن محمد بن ابراهیم بن عیسی ازهری، با انتخاب [[ضیاءالدین مقدسی، محمد بن عبدالواحد|ضیاءالدین مقدسی]]. این جزء حدیثی نیز که برای اولینبار به طبع رسیده مشتمل بر چهار حدیث مسند و دو اثر است.<ref>ر.ک: همان، ص327</ref>.<ref>ج2، مقدمه محقق، ص7-6</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۸: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
#مقدمه محقق و متن کتاب. | #مقدمه محقق و متن کتاب. | ||
#رضایی، علی اکبر، «عبدالله بن سلاّم»، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، جلد 32، ص 713 تا 715. | #[[:noormags:2209497|رضایی، علی اکبر، «عبدالله بن سلاّم»، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، جلد 32، ص 713 تا 715]]. | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۶: | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:اسلام، عرفان، غیره]] | ||
[[رده:حدیث]] | |||
[[رده:متون احادیث]] | |||
[[رده:احادیث اهل سنت]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]] | |||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط فریدون سبحانی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط فریدون سبحانی]] | ||