مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران (مجموعه مقالات): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR96577J1.jpg | عنوان = | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = حسني فر، عبد الرحمان (گردآورنده ) اصغري، بهزاد (گردآورنده ) |زبان | زبان = | کد کنگره =‏ | موضوع =مردم (حقوق اساسي) - ايران - تاريخ - قرن 14 People (Constitutional law)- Ira...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۱: خط ۳۱:
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
'''مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران (مجموعه مقالات)''' تألیف جمعی از نویسندگان به کوشش عبدالرحمن حسنی‌فر، بهزاد اصغری، دربارۀ مناسبات میان دولت و مردم ایران، عوامل زیادی دخیل هستند که منشأ نظریات و آرائی شده است. این موضوع از چنان اهمیتی برخوردار است که می‌تواند از جنبه‌های متفاوت مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین در این کتاب هدف و تمرکز اصلی بر نقد نظرات و دیدگاه‌های مربوط به مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران است.
'''مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران (مجموعه مقالات)''' تألیف جمعی از نویسندگان به کوشش [[حسني فر، عبد الرحمان|عبدالرحمن حسنی‌فر]]، [[اصغري، بهزاد|بهزاد اصغری]]، دربارۀ مناسبات میان دولت و مردم ایران، عوامل زیادی دخیل هستند که منشأ نظریات و آرائی شده است. این موضوع از چنان اهمیتی برخوردار است که می‌تواند از جنبه‌های متفاوت مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین در این کتاب هدف و تمرکز اصلی بر نقد نظرات و دیدگاه‌های مربوط به مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران است.


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
خط ۳۸: خط ۳۸:
دربارۀ مناسبات میان دولت و مردم ایران، عوامل زیادی دخیل هستند که منشأ نظریات و آرائی شده است. این موضوع از چنان اهمیتی برخوردار است که می‌تواند از جنبه‌های متفاوت مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین در این کتاب هدف و تمرکز اصلی بر نقد نظرات و دیدگاه‌های مربوط به مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران است. این کتاب تلاش کرده از حالت توصیف یا تبیین خارج شده و گامی به جلو بردارد و در حوزۀ نقد و نظریه‌پردازی وارد شود. از این‌رو این مجموعه سرفصل‌های متفاوتی را انتخاب کرده است؛ چراکه نقد نظریه‌ها مورد توجه بوده است. این کتاب مناسبا دولت و ملت در تاریخ ایران را از نظر متفکران به بحث گذاشته تا آشکار شود آنها با استناد به چه نوع داده‌های تاریخی و با اتکا بر چه مفاهیم و مباحث نظری به تبیین مناسبات دولت و ملت در تاریخ ایران پرداخته‌اند. به همین دلیل کوشیده شده آرای همۀ متفکران و صاحب‌نظران دوران پیشامدرن و مدرن این حوزه مورد بررسی قرار گیرد. به همین دلیل در نهایت چهار محور برای این مجموعه تعریف شده و اندیشمندان و صاحب‌نظران در قالب این چهار گروه تعریف شده‌اند:
دربارۀ مناسبات میان دولت و مردم ایران، عوامل زیادی دخیل هستند که منشأ نظریات و آرائی شده است. این موضوع از چنان اهمیتی برخوردار است که می‌تواند از جنبه‌های متفاوت مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین در این کتاب هدف و تمرکز اصلی بر نقد نظرات و دیدگاه‌های مربوط به مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران است. این کتاب تلاش کرده از حالت توصیف یا تبیین خارج شده و گامی به جلو بردارد و در حوزۀ نقد و نظریه‌پردازی وارد شود. از این‌رو این مجموعه سرفصل‌های متفاوتی را انتخاب کرده است؛ چراکه نقد نظریه‌ها مورد توجه بوده است. این کتاب مناسبا دولت و ملت در تاریخ ایران را از نظر متفکران به بحث گذاشته تا آشکار شود آنها با استناد به چه نوع داده‌های تاریخی و با اتکا بر چه مفاهیم و مباحث نظری به تبیین مناسبات دولت و ملت در تاریخ ایران پرداخته‌اند. به همین دلیل کوشیده شده آرای همۀ متفکران و صاحب‌نظران دوران پیشامدرن و مدرن این حوزه مورد بررسی قرار گیرد. به همین دلیل در نهایت چهار محور برای این مجموعه تعریف شده و اندیشمندان و صاحب‌نظران در قالب این چهار گروه تعریف شده‌اند:


متفکران سنتی و سنت‌گرایان در زمینۀ مناسبات دولت و مردم نظیر ابن مقفع، ماوردی، نظام‌الملک، بیهقی و .... ؛ متفکران مدرن همچون آخوندزاده، میرزا ملکم، حسن تقی‌زاده و ....؛ متفکران‌ دین‌گرای معاصر از جمله علی شریعتی، مهدی بازرگان، سروش و ....؛ صاحب‌نظران آکادمیک که از دو بخش تشکیل می‌شوند: صاحب‌نظران ایرانی معاصر نظیر سیدجواد طباطبایی، فریدون آدمیت، حسین بشیریه و ... و مستشرقان همچون آن لمبتون،  پطروشفسکی، فرانتس روزنتال و .... .
متفکران سنتی و سنت‌گرایان در زمینۀ مناسبات دولت و مردم نظیر [[ابن مقفع، عبدالله بن دادویه|ابن مقفع]]، [[ماوردی، علی بن محمد|ماوردی]]، [[نظام‌الملک، حسن بن علی|نظام‌الملک]]، [[بیهقی، محمد بن حسین|بیهقی]] و .... ؛ متفکران مدرن همچون آخوندزاده، میرزا ملکم، [[تقی‌زاده، حسن|حسن تقی‌زاده]] و ....؛ متفکران‌ دین‌گرای معاصر از جمله [[شریعتی، علی|علی شریعتی]]، [[مهدی بازرگان]]، [[سروش، عبدالکریم|سروش]] و ....؛ صاحب‌نظران آکادمیک که از دو بخش تشکیل می‌شوند: صاحب‌نظران ایرانی معاصر نظیر [[طباطبایی، سید جواد|سید جواد طباطبایی]]، [[فریدون آدمیت]]، [[حسین بشیریه]] و ... و مستشرقان همچون آن لمبتون،  [[پطروشفسکی]]، [[روزنتال، فرانتس|فرانتس روزنتال]] و .... .


هدف از اولین نوشتار این کتاب، طرح پیشنهادی برای فهم ماهیت دولت در شاکلۀ کلی آن در درازنای تاریخ است. طرح پیشنهادی در اینجا «پارمنیدسی» نامیده شده است. دومین نوشتار کتاب کوشیده ضمن بررسی و تبیین برخی فرامین مدیریتی در «سیر الملوک» به نقد و ارزیابی آنها نیز بپردازد. برخی از مهم‌ترین دستورات این کتاب که قالب‌های دنیای سنت را نیز شکسته، نتوانسته به یک روند جریان‌ساز حتی در درون خود کتاب تبدیل شود.
هدف از اولین نوشتار این کتاب، طرح پیشنهادی برای فهم ماهیت دولت در شاکلۀ کلی آن در درازنای تاریخ است. طرح پیشنهادی در اینجا «پارمنیدسی» نامیده شده است. دومین نوشتار کتاب کوشیده ضمن بررسی و تبیین برخی فرامین مدیریتی در «سیر الملوک» به نقد و ارزیابی آنها نیز بپردازد. برخی از مهم‌ترین دستورات این کتاب که قالب‌های دنیای سنت را نیز شکسته، نتوانسته به یک روند جریان‌ساز حتی در درون خود کتاب تبدیل شود.
خط ۴۶: خط ۴۶:
نوشتار چهارم کتاب با تحلیلی به اندیشه‌های شیخ ابراهیم زنجانی در چارچوب حاکمیت دوگانۀ «روحانی ـ دیوانی» به این نتیجه می‌رسد که وی با دفاع از دموکراسی در برابر نظام استبدادی و دفاع از سکولاریسم و اصلاح دینی در برابر نهاد دینی، می‌کوشید این حاکمیت دوگانه را به چالش بکشد و راه را برای حاکمیت مردم هموار سازد.
نوشتار چهارم کتاب با تحلیلی به اندیشه‌های شیخ ابراهیم زنجانی در چارچوب حاکمیت دوگانۀ «روحانی ـ دیوانی» به این نتیجه می‌رسد که وی با دفاع از دموکراسی در برابر نظام استبدادی و دفاع از سکولاریسم و اصلاح دینی در برابر نهاد دینی، می‌کوشید این حاکمیت دوگانه را به چالش بکشد و راه را برای حاکمیت مردم هموار سازد.


شایع‌ترین و مهم‌ترین دیدگاه دربارۀ تاریخ روابط مردم و حکومت در ایران، دیدگاه مربوط به «تضاد جامعه و دولت» است که از جانب محمدعلی همایون‌کاتوزیان و برخی افراد دیگر به صورت‌های ضمنی و حتی تصریحی مطرح شده است. در نوشتار پنجم این کتاب کوشیده شده این دیدگاه مورد ارزیابی انتقادی قرار گیرد.
شایع‌ترین و مهم‌ترین دیدگاه دربارۀ تاریخ روابط مردم و حکومت در ایران، دیدگاه مربوط به «تضاد جامعه و دولت» است که از جانب [[محمدعلی همایون‌ کاتوزیان]] و برخی افراد دیگر به صورت‌های ضمنی و حتی تصریحی مطرح شده است. در نوشتار پنجم این کتاب کوشیده شده این دیدگاه مورد ارزیابی انتقادی قرار گیرد.


رابطۀ میان حکومت و مردم در اندیشۀ علی شریعتی در قالب دو شکل و در دل مناسبات اجتماعی، دینی و سیاسی سامان می‌یابد. اندیشه و آرای شریعتی دربارۀ مناسبات دولت و مردم انتقادی و متضمن نفی وضع موجود و ضرورت دستیابی به آگاهی و عمل برای رسیدن به وضع مطلوب است. در راستای تبیین این مدعا، در نوشتار ششم کتاب، نخست نگرش شریعتی به تاریخ یا فلسفۀ تاریخ او بررسی شده تا درون این نگاه بتوان رابطۀ مطلوب میان حکومت و مردم ترسیم شده و ابعاد آن نشان داده شود. آنگاه در افق وضع آرمانی مطلوب که ریشه در گذشته و خویشتن عمومی و تاریخی نیز دارد، به تبیین اندیشۀ انتقادی شریعتی دربارۀ مناسبات دولت ـ مردم در وضع موجود پرداخته شده است.
رابطۀ میان حکومت و مردم در اندیشۀ [[شریعتی، علی|علی شریعتی]] در قالب دو شکل و در دل مناسبات اجتماعی، دینی و سیاسی سامان می‌یابد. اندیشه و آرای شریعتی دربارۀ مناسبات دولت و مردم انتقادی و متضمن نفی وضع موجود و ضرورت دستیابی به آگاهی و عمل برای رسیدن به وضع مطلوب است. در راستای تبیین این مدعا، در نوشتار ششم کتاب، نخست نگرش [[شریعتی، علی|شریعتی]] به تاریخ یا فلسفۀ تاریخ او بررسی شده تا درون این نگاه بتوان رابطۀ مطلوب میان حکومت و مردم ترسیم شده و ابعاد آن نشان داده شود. آنگاه در افق وضع آرمانی مطلوب که ریشه در گذشته و خویشتن عمومی و تاریخی نیز دارد، به تبیین اندیشۀ انتقادی شریعتی دربارۀ مناسبات دولت ـ مردم در وضع موجود پرداخته شده است.


آخرین نوشتار کتاب به بررسی فرایند عمل سیاسی دولت در سال‌های بعد از انقلاب پرداخته و عوامل مؤثر بر این فرایند را تبیین کرده و به این سؤال پاسخ می‌دهد که چه عواملی در فرایند عمل سیاسی در ایران تأثیرگذار بوده‌اند؟ و این عوامل چه تعاملی با یکدیگر در عرصۀ عملکردی دولت‌ها داشته‌اند؟<ref> [https://literaturelib.com/books/4994 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
آخرین نوشتار کتاب به بررسی فرایند عمل سیاسی دولت در سال‌های بعد از انقلاب پرداخته و عوامل مؤثر بر این فرایند را تبیین کرده و به این سؤال پاسخ می‌دهد که چه عواملی در فرایند عمل سیاسی در ایران تأثیرگذار بوده‌اند؟ و این عوامل چه تعاملی با یکدیگر در عرصۀ عملکردی دولت‌ها داشته‌اند؟<ref> [https://literaturelib.com/books/4994 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
==پانويس ==
==پانويس ==
<references />
<references />