پرش به محتوا

بستان الناظرين في معرفة ائمة الهادين: «اربعین حدیث» در شناخت امامان و عقاید شیعه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURبستان الناظرين في معرفة ائمة الهادينJ1.jpg | عنوان =بستان الناظرين في معرفة ائمة الهادين: «اربعین حدیث» در شناخت امامان و عقاید شیعه | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = بیک، محمدیوسف (نویسنده) جعفریان، ر...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۶: خط ۲۶:
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
'''بستان الناظرين في معرفة ائمة الهادين: «اربعین حدیث» در شناخت امامان و عقاید شیعه''' تألیف محمدیوسف بیک «ناجی»، مصحح رسول جعفریان؛ این کتاب اثری در قالب «اربعین‌نگاری» و موضوع آن شناخت امامان، معرفی فضایل و مناقب ایشان، جایگاه ایشان در مذهب تشیع، شناخت راه و روش آنها و همچنین معرفی مخالفان و جریان‌های انحرافی در جامعۀ شیعۀ عصر صفوی است.
'''بستان الناظرين في معرفة ائمة الهادين: «اربعین حدیث» در شناخت امامان و عقاید شیعه''' تألیف [[بیک، محمدیوسف|محمدیوسف بیک «ناجی»]]، مصحح [[جعفریان، رسول|رسول جعفریان]]؛ این کتاب اثری در قالب «اربعین‌نگاری» و موضوع آن شناخت امامان، معرفی فضایل و مناقب ایشان، جایگاه ایشان در مذهب تشیع، شناخت راه و روش آنها و همچنین معرفی مخالفان و جریان‌های انحرافی در جامعۀ شیعۀ عصر صفوی است.


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
سنت «اربعین‌نگاری» پیشینه‌ای دیرین در ادبیات حدیثی مسلمانان دارد. این سنت در دورۀ صفوی سبب نگارش آثار فراوانی شد که یکی از آنها همین کتاب یعنی «اربعین» محمدیوسف بیک ناجی (متوفای بعد از 1134 ق) است. او عالم رسمی دینی نیست؛ اما این کتاب و دو کتاب دیگرش با عنوان «رساله در پادشاهی صفوی» و «معرفة الابرار» نشان از آن دارد که وی با مباحث دینی آشنایی داشته است.
سنت «اربعین‌نگاری» پیشینه‌ای دیرین در ادبیات حدیثی مسلمانان دارد. این سنت در دورۀ صفوی سبب نگارش آثار فراوانی شد که یکی از آنها همین کتاب یعنی «اربعین» [[بیک، محمدیوسف|محمدیوسف بیک ناجی]] (متوفای بعد از 1134 ق) است. او عالم رسمی دینی نیست؛ اما این کتاب و دو کتاب دیگرش با عنوان «رساله در پادشاهی صفوی» و «معرفة الابرار» نشان از آن دارد که وی با مباحث دینی آشنایی داشته است.


این کتاب اثری در قالب «اربعین‌نگاری» و موضوع آن شناخت امامان، معرفی فضایل و مناقب ایشان، جایگاه ایشان در مذهب تشیع، شناخت راه و روش آنها و همچنین معرفی مخالفان و جریان‌های انحرافی در جامعۀ شیعۀ عصر صفوی است. محتوای کتاب شامل چهل روایت شیعی از متون کهن و شماری هم از منابع کمتر شناخته‌شدۀ از دورۀ اخیر صفوی است. هر حدیث شرحی می‌یابد و در مواردی شرح مفصل‌تر می‌شود. تاریخ تألیف آن میانۀ حکومت شاه سلطان حسین یعنی سال‌های 1119 و 1120 است. کتاب به مناسبت ناظر به پاره‌ای از منازعات فکری آن جامعه هم هست؛ از جمله مسائل مربوط به صوفیان و قصه‌خوانان. بخشی هم دربارۀ مهدویت است که تازه‌هایی هم در این‌باره دارد. از این زاویه می‌توان این کتاب را به نوعی اثری در «شناخت شیعه» بر اساس نگره‌های خاصی دانست که در دورۀ صفوی رایج بوده است.
این کتاب اثری در قالب «اربعین‌نگاری» و موضوع آن شناخت امامان، معرفی فضایل و مناقب ایشان، جایگاه ایشان در مذهب تشیع، شناخت راه و روش آنها و همچنین معرفی مخالفان و جریان‌های انحرافی در جامعۀ شیعۀ عصر صفوی است. محتوای کتاب شامل چهل روایت شیعی از متون کهن و شماری هم از منابع کمتر شناخته‌شدۀ از دورۀ اخیر صفوی است. هر حدیث شرحی می‌یابد و در مواردی شرح مفصل‌تر می‌شود. تاریخ تألیف آن میانۀ حکومت شاه سلطان حسین یعنی سال‌های 1119 و 1120 است. کتاب به مناسبت ناظر به پاره‌ای از منازعات فکری آن جامعه هم هست؛ از جمله مسائل مربوط به صوفیان و قصه‌خوانان. بخشی هم دربارۀ مهدویت است که تازه‌هایی هم در این‌باره دارد. از این زاویه می‌توان این کتاب را به نوعی اثری در «شناخت شیعه» بر اساس نگره‌های خاصی دانست که در دورۀ صفوی رایج بوده است.
خط ۴۷: خط ۴۷:
ب) برخی از نکات تاریخی که مربوط به روزگار مؤلف است و این نوشته بیشتر عهده‌دار همان است. وی در جای‌جای به‌مناسبت مسائلی مرتبط با مباحث کتاب و دیدگاه‌هایش را بیان می‌کند. بحث از صوفیه و قصه‌خوانان دو مورد مهم است.
ب) برخی از نکات تاریخی که مربوط به روزگار مؤلف است و این نوشته بیشتر عهده‌دار همان است. وی در جای‌جای به‌مناسبت مسائلی مرتبط با مباحث کتاب و دیدگاه‌هایش را بیان می‌کند. بحث از صوفیه و قصه‌خوانان دو مورد مهم است.


ج) ارزش ادبی ـ شعری این کتاب؛ نویسنده در جای‌جای کتاب اشعاری از شعرای قدیمی و معاصر خود آورده است. این اشعار اغلب در فضایل امامان و قدح مخالفان است و برخی چندان تند است که امکان درج آنها در این چاپ نیست. فارغ از جنبۀ ادبی، این اشعار در شناخت ادبیات آیینی این دوره به پژوهشگران کمک می‌کند. اهمیت اشعار شیخ حسن کاشی، شاعر معروف دورۀ صفوی از این کتاب به‌خوبی آشکار است. کتاب به اقتضای بحث‌های امامت، مانند آثار مشابه دورۀ صفوی تعابیر زیادی دارد که انتشار آنها ممکن نیست.
ج) ارزش ادبی ـ شعری این کتاب؛ نویسنده در جای‌جای کتاب اشعاری از شعرای قدیمی و معاصر خود آورده است. این اشعار اغلب در فضایل امامان و قدح مخالفان است و برخی چندان تند است که امکان درج آنها در این چاپ نیست. فارغ از جنبۀ ادبی، این اشعار در شناخت ادبیات آیینی این دوره به پژوهشگران کمک می‌کند. اهمیت اشعار شیخ [[کاشی، حسن|حسن کاشی]]، شاعر معروف دورۀ صفوی از این کتاب به‌خوبی آشکار است. کتاب به اقتضای بحث‌های امامت، مانند آثار مشابه دورۀ صفوی تعابیر زیادی دارد که انتشار آنها ممکن نیست.


به طور کلی مروری بر احادیث کتاب به این ترتیب است: روایت افتراق امت، عرضۀ دین از عبدالعظیم حسنی، دربارۀ امام علی (ع) و اولاد او، فضایل امام علی (ع)، نام دوازده امام، علامات امام، قصه‌خوانان، صوفیه، مسائل مهدویت و ظهور.
به طور کلی مروری بر احادیث کتاب به این ترتیب است: روایت افتراق امت، عرضۀ دین از عبدالعظیم حسنی، دربارۀ [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] و اولاد او، فضایل [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]]، نام دوازده امام، علامات امام، قصه‌خوانان، صوفیه، مسائل مهدویت و ظهور.


نسخۀ این کتاب به شمارۀ 10133 در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود.<ref> [https://literaturelib.com/books/7216 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] </ref>
نسخۀ این کتاب به شمارۀ 10133 در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود.<ref> [https://literaturelib.com/books/7216 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] </ref>