پرش به محتوا

أبوحيان و تفسيره البحر المحيط: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '}} '''' به '}} '''')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۰: خط ۳۰:
}}
}}


 
'''ابوحيان و تفسيره البحر المحيط''' تأليف [[بدر بن ناصر البدر]] عضو هيأت علمى دانشگاه امام محمد بن مسعود به زبان عربى، گزارشى از زندگانى [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان محمد يوسف الاندلسى]] (654-745ق)، وتفسير او [[البحر المحيط في التفسير|بحر المحيط]] می‌باشد. بدين جهت كه صاحب تفسير از بزرگان مفسران اهل سنت است مؤلف بر خود لازم مى‌بيند كه گزارشى از آن ارائه دهند تا مورد استفاده همگان قرار گيرد.  
'''ابوحيان و تفسيره البحر المحيط''' تأليف [[بدر بن ناصر البدر]] عضو هيأت علمى دانشگاه امام محمد بن مسعود به زبان عربى، گزارشى از زندگانى ابوحيان محمد يوسف الاندلسى متولد 745 ه‍- وتفسير او بحر المحيط می‌باشد. بدين جهت كه صاحب تفسير از بزرگان مفسران اهل سنت است مؤلف بر خود لازم مى‌بيند كه گزارشى از آن ارائه دهند تا مورد استفاده همگان قرار گيرد.  


==ساختار==
==ساختار==
مؤلف پس از بررسى گزيده‌هاى نحوى ابوحيان در تفسير بحرالمحيط در خلال بحث به ویژگی‌هاى خاص این تفسير از جهت علمى، جامعيت، تنوع مباحث و حسن استفاده از مصادر، رساله‌اى در مورد ابوحيان و تفسيرش مى‌نویسد كه شامل یک مقدمه، دو فصل، خاتمه و فهرست اعلام و فهرست موضوعات است و با بيانى ساده، رعايت اختصار، نظم منطقى و با دقت در استناد، نگاشته شده است.
مؤلف پس از بررسى گزيده‌هاى نحوى [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان]] در تفسير [[البحر المحيط في التفسير|بحرالمحيط]] در خلال بحث به ویژگی‌هاى خاص این تفسير از جهت علمى، جامعيت، تنوع مباحث و حسن استفاده از مصادر، رساله‌اى در مورد [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان]] و تفسيرش مى‌نویسد كه شامل یک مقدمه<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=5&viewType=html ر.ک: همان، ص5]</ref>، دو فصل، خاتمه و فهرست اعلام<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=123&viewType=html ر.ک: همان، ص123]</ref> و فهرست موضوعات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=125&viewType=html ر.ک: همان، ص125]</ref> است و با بيانى ساده، رعايت اختصار، نظم منطقى و با دقت در استناد، نگاشته شده است.


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
در فصل اوّل زندگانى ابوحيان، نسبت و محل تولد، صفات، سفرها، اساتيد، شاگردان، تأليف‌ها و وفاتش بررسى شده است.
در فصل اوّل زندگانى [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان]]، نسبت و محل تولد، صفات، سفرها، اساتيد، شاگردان، تأليف‌ها و وفاتش بررسى شده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=11&viewType=html ر.ک: متن کتاب، ص11]</ref>


در فصل دوم به زمان و مكان تأليف، روش تفسيرى، ارزش علمى، مصادر، جايگاه او در فرق و طائفه‌هاى معتزله، فلاسفه، صوفيه، شيعه باطنيه و... واستفاده او از كتب سائر علماء و استفاده علماى بعدى از تفسير ايشان اشاره شده است.
در فصل دوم به زمان و مكان تأليف<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=67&viewType=html ر.ک: همان، ص67]</ref>، روش تفسيرى<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=71&viewType=html ر.ک: همان، ص71]</ref>، ارزش علمى، مصادر<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=89&viewType=html ر.ک: همان، ص89]</ref>، جايگاه او در فرق و طائفه‌هاى معتزله، فلاسفه، صوفيه، شيعه باطنيه و...<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=103&viewType=html ر.ک: همان، ص103]</ref> واستفاده او از كتب سائر علماء و استفاده علماى بعدى از تفسير ايشان اشاره شده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=65&viewType=html ر.ک: همان، ص65]</ref>


مؤلف در روش تفسيرى ابوحيان چنين نگاشته‌اند:ابوحيان در ابتداى کتاب پس از بررسى مفردات، آياتى را كه وى آنها تفسير مى‌كند از جهت لغوى و احكام ادبى به سبب نزول آيه و نسخ، مناسبت و ارتباط آن با آيات قبلى و قرائات آيه به همراه توجيه آن در علم عربى، اقوال علماء متقدم و متأخّر در فهم آيه می‌پردازد. ايشان با رعايت اختصار اهتمام درعدم تكرار مباحث داشته، بدين جهت در بسيارى از موارد، تحقيق موضوع را به جاى ديگرى حواله كرده و در ادامه به اقوال علماى چهارگانه و غير ايشان هم اشاره كرده است. جائیکه حكم، غريب و خلاف مشهور است ادلّه و مقتضاى دليل آمده است سپس فوائد بيانى و بديع آيات را به طور خلاصه بررسى و در آخر آيات مضمون آيات را به طور خلاصه آورده‌اند.
مؤلف در روش تفسيرى [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان]] چنين نگاشته‌اند: [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان]] در ابتداى کتاب پس از بررسى مفردات، آياتى را كه وى آنها تفسير مى‌كند از جهت لغوى و احكام ادبى به سبب نزول آيه و نسخ، مناسبت و ارتباط آن با آيات قبلى و قرائات آيه به همراه توجيه آن در علم عربى، اقوال علماء متقدم و متأخّر در فهم آيه می‌پردازد. ايشان با رعايت اختصار اهتمام درعدم تكرار مباحث داشته، بدين جهت در بسيارى از موارد، تحقيق موضوع را به جاى ديگرى حواله كرده و در ادامه به اقوال علماى چهارگانه و غير ايشان هم اشاره كرده است. جائیکه حكم، غريب و خلاف مشهور است ادلّه و مقتضاى دليل آمده است سپس فوائد بيانى و بديع آيات را به طور خلاصه بررسى و در آخر آيات مضمون آيات را به طور خلاصه آورده‌اند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=71&viewType=html ر.ک: همان، ص71]</ref>


به نظر ابوحيان برای تفسير احتياج به هفت مسأله ضرورى است؛ آشنايى با علم لغت و احكام، ادبيان عرب و علم بيان و بديع و تعيين مبهم، تبيين مجمل، سبب نزول، نسخ و شناخت اجمال و تبيين، عموم و خصوص، اطلاق و تقييد، دلالت امر و نهى و كلام در آنچه بر خداوند ممكن است، واجب است و محال است.
به نظر [[ابوحیان، محمد بن یوسف|ابوحيان]] برای تفسير احتياج به هفت مسأله ضرورى است؛ آشنايى با علم لغت و احكام، ادبيان عرب و علم بيان و بديع و تعيين مبهم، تبيين مجمل، سبب نزول، نسخ و شناخت اجمال و تبيين، عموم و خصوص، اطلاق و تقييد، دلالت امر و نهى و كلام در آنچه بر خداوند ممكن است، واجب است و محال است.


==وضعيت کتاب==
==وضعيت کتاب==


 
در آخر کتاب فهرست اعلام<ref>ر.ک: همان، ص123</ref> و فهرست موضوعات<ref>[https://noorlib.ir/book/view/10537?pageNumber=125&viewType=html ر.ک: همان، ص125]</ref>، آمده، و در پاورقى به آدرس آيات، روايات، مطالب نقل شده و هم چنين توضيح برخى لغات، اصطلاحات، اماكن و شرح مختصر بعضى اعلام اشاره شده است.
در آخر کتاب فهرست اعلام و فهرست موضوعات، آمده، و در پاورقى به آدرس آيات، روايات، مطالب نقل شده و هم چنين توضيح برخى لغات، اصطلاحات، اماكن و شرح مختصر بعضى اعلام اشاره شده است.
 
 


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش