نظیری نیشابوری، میرزا محمدحسین: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR52089.jpg|بندانگشتی|]]
| عنوان = میرزا محمدحسین نظیری نیشابوری
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR52089.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |
| توضیح تصویر =
| نام کامل = میرزا محمدحسین نظیری نیشابوری
| نام‌های دیگر = نظیری نیشابوری
| لقب =
| تخلص = نظیری
| نسب =
| نام پدر =
| ولادت = سده دهم قمری
| محل تولد = نیشابور
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = نیشابور، کاشان، هند
| رحلت = ۱۰۲۱ قمری
| شهادت =
| مدفن = هندوستان
| طول عمر =
| نام همسر =
| فرزندان = نورالدین محمد
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه دوازده‌امامی
| پیشه = شاعر
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه =
| علایق پژوهشی = شعر فارسی، غزل، قصیده
| منصب = ملازم دربار اکبرشاه و جهانگیرشاه
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ غوثی مندوی | حسین جوهری}}
| مشایخ =
| معاصرین = عبدالرحیم خان خانان، خواجه ثنایی مشهدی، میرزا شکیبی اصفهانی، نادم گیلانی، تقی اوحدی، فایض نطنزی، میر عسگری کاشانی، امین احمد رازی، تقی کاشی، [[ظهوری ترشیزی، نورالدین محمد|ظهوری ترشیزی]]، ملک قمی، انیسی شاملو، نظیر مشهدی، نوعی خپوشانی، رسمی قلند
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان نظیری نیشابوری]]}}
| سبک نوشتاری = متأثر از حافظ، نوآوری در ترکیب‌سازی و تصویرسازی
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE52089AUTHORCODE
}}


|-
'''میرزا محمدحسین نظیری نیشابوری''' (وفات ۱۰۲۱ق)، متخلص به نظیری، از شاعران بلندآوازه سده دهم و اوایل سده یازدهم هجری است که دیوان او شامل قصاید، ترکیبات، ترجیعات، مقطعات و رباعیات در حدود ۱۰ هزار بیت دارد. وی در نیشابور متولد شد و در زادگاه خود تحصیل علم کرد و از همان دوران سرودن شعر را آغاز کرد و در جوانی تمامی اهل خراسان او را به شاعری می‌شناختند. سپس به کاشان رفت و در مجالس شعرخوانی شاعران برجسته‌ای همچون حاتم، رضایی، فهمی، مقصود و شجاع شرکت کرد و بر تجارب ادبی خود افزود. پس از چندی با شنیدن آوازه داد و دهش‌های عبدالرحیم بیرم خان خانان، راهی هند شد و از ملازمان خان گردید. بعدها از سوی خان خانان به اکبرشاه معرفی شد و به آرزوی دیرین خود یعنی راه یافتن به دربار دست یافت. پس از مرگ اکبرشاه (۱۰۱۴ق)، در دربار جانشین او «جهانگیر» بار یافت و از مقربان این شهریار شد. نظیری بر مذهب دوازده‌امامی استوار بود و کسانی را که نسبت به دین بی‌اعتنایی می‌نمودند به بدی می‌نگریست. او در شعر، علی‌الخصوص در غزل سخت تحت تأثیر «حافظ» بود و خود می‌سراید: «تا اقتدا به حافظ شیراز کرده‌ایم / گردید مقتدای دو عالم کلام ما». نظیری در انواع قالب‌های شعری توانایی نشان داده، اما استادی او در غزل‌سرایی است. نوآوری در ترکیب‌سازی، تصویرسازی و خیال‌پردازی از ویژگی‌های شعر اوست. وی با بسیاری از شاعران هم‌عصر خویش روابط دوستانه داشت و برخی از آنان حتی شاگرد او محسوب می‌شدند. نظیری بر شاعران پس از خود تأثیر ژرفی گذاشت و شاعری همچون اقبال لاهوری به‌شدت تحت تأثیر سروده‌های اوست. وی سرانجام در سال ۱۰۲۱ق درگذشت.
|نام‌های دیگر
| data-type="authorOtherNames" |
|-
|نام پدر
| data-type="authorfatherName" |
 
|-
|متولد
| data-type="authorbirthDate" |سده دهم
 
|-
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |نیشابور
 
|-
|رحلت
| data-type="authorDeathDate" |1021ق
|-
|اساتید
| data-type="authorTeachers" | شیخ غوثى مندوى
 
حسین جوهرى
|-
|برخی آثار
| data-type="authorWritings" |[[دیوان نظیری نیشابوری]]
 
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE52089AUTHORCODE<br>
|}
</div>
 
 
'''میرزا محمدحسین نظیری نیشابوری''' (وفات:1021ق/ 1612م)، متخلص به نظیری، از شاعران بلندآوازه سده دهم و اوایل سده یازدهم هجری است که دیوان او شامل قصاید، ترکیبات، ترجیعات، مقطعات، رباعیات در حدود 10 هزار بیت دارد. وی غزل‌سرای و قصیده‌گوی مقتدری بوده که بر شاعران پس از خود و شعر آنان تأثیر ژرف و بسزایی گذارده است. او در ایجاد ترکیبات و تعبیرات جدید و به کار انداختن خیال باریک، مهارت داشته است.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۶۳: خط ۶۷:
نظیری در انواع قالب‌های شعری اعم از قصیده، غزل، رباعی مثنوی، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند از خود توانایی نشان داده است، اما بااین‌حال استادی نظیری در غزل‌سرایی است. او در غزل زبانی ویژه دارد و این امر بر کسی که غزلیات او را مطالعه کند به‌خوبی روشن و مبرهن می‌گردد. نوآوری در ترکیب‌سازی، تصویرسازی و خیال‌پردازی، مضمون یابی و نکته‌پردازی سبب شده است تا شعر او اوج و اعتلایی خاصی یابد. شاید بی‌مناسبت نباشد اگر گفته شود که روح حافظانه بیش از هر شاعر دیگری در نظیری مشاهده می‌گردد<ref>ر.ک: همان</ref>.
نظیری در انواع قالب‌های شعری اعم از قصیده، غزل، رباعی مثنوی، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند از خود توانایی نشان داده است، اما بااین‌حال استادی نظیری در غزل‌سرایی است. او در غزل زبانی ویژه دارد و این امر بر کسی که غزلیات او را مطالعه کند به‌خوبی روشن و مبرهن می‌گردد. نوآوری در ترکیب‌سازی، تصویرسازی و خیال‌پردازی، مضمون یابی و نکته‌پردازی سبب شده است تا شعر او اوج و اعتلایی خاصی یابد. شاید بی‌مناسبت نباشد اگر گفته شود که روح حافظانه بیش از هر شاعر دیگری در نظیری مشاهده می‌گردد<ref>ر.ک: همان</ref>.


نظیری نیشابوری با بسیاری از شاعران هم‌عصر خویش روابط دوستانه و نزدیک داشته است. افزون بر عبدالرحیم خان خانان که خود شاعری چیره‌دست بوده، شاعران دیگری مانند: خواجه ثنایی مشهدی، میرزا شکیبی اصفهانی، نادم گیلانی، تقی اوحدی، فایض نطنزی، میر عسگری کاشانی، امین احمد رازی، تقی کاشی، ظهوری ترشیزی، ملک قمی، انیسی شاملو، نظیر مشهدی، نوعی خپوشانی، رسمی قلند و تنی چند دیگر، با نظیری دوستی داشته‌اند. برخی از ایشان حتی شاگرد او محسوب شده‌اند<ref>ر.ک: همان</ref>.
نظیری نیشابوری با بسیاری از شاعران هم‌عصر خویش روابط دوستانه و نزدیک داشته است. افزون بر عبدالرحیم خان خانان که خود شاعری چیره‌دست بوده، شاعران دیگری مانند: خواجه ثنایی مشهدی، میرزا شکیبی اصفهانی، نادم گیلانی، تقی اوحدی، فایض نطنزی، میر عسگری کاشانی، امین احمد رازی، تقی کاشی، [[ظهوری ترشیزی، نورالدین محمد|ظهوری ترشیزی]]، ملک قمی، انیسی شاملو، نظیر مشهدی، نوعی خپوشانی، رسمی قلند و تنی چند دیگر، با نظیری دوستی داشته‌اند. برخی از ایشان حتی شاگرد او محسوب شده‌اند<ref>ر.ک: همان</ref>.


نظیری به شاعران و هنرمندان علاقه خاصی داشته است. نقل است در روزی که پسر جوان او «نورالدین محمد» به علت بیماری، چشم از جهان بست و پدر را با کوهی از اندوه تنها گذاشت، خبر مرگ شاعر برجسته آن دوران «انیسی شاملو» را نیز به شاعر دادند؛ نظیری وقتی این خبر تلخ را شنید، گفت: «ترکیب‌بندی می‌سرایم نیمی برای پسر خود و نیمی برای انیسی. این مرثیه چنین آغاز می‌شود:
نظیری به شاعران و هنرمندان علاقه خاصی داشته است. نقل است در روزی که پسر جوان او «نورالدین محمد» به علت بیماری، چشم از جهان بست و پدر را با کوهی از اندوه تنها گذاشت، خبر مرگ شاعر برجسته آن دوران «انیسی شاملو» را نیز به شاعر دادند؛ نظیری وقتی این خبر تلخ را شنید، گفت: «ترکیب‌بندی می‌سرایم نیمی برای پسر خود و نیمی برای انیسی. این مرثیه چنین آغاز می‌شود:
خط ۷۷: خط ۸۱:
نظیری:
نظیری:
{{شعر}}
{{شعر}}
{{ب|'' هرکه نوشید می شوق تو، نسیانش نیست ''|2='' وانکه محو تو شد، اندیشه حرمانش نیست ''}}
{{ب|'' هرکه نوشید می‌شوق تو، نسیانش نیست ''|2='' وانکه محو تو شد، اندیشه حرمانش نیست ''}}
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}