جمال‌زاده، سید محمدعلی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR18470.jpg|بندانگشتی|جمال‌زاده، محمدعلی ]]
| عنوان = سید محمدعلی جمال‌زاده
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR18470.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |جمال‌زاده، محمدعلی
| توضیح تصویر =
|-
| نام کامل = سید محمدعلی موسوی جمال‌زاده اصفهانی
|نام‎های دیگر
| نام‌های دیگر =
| data-type="authorOtherNames" |
| لقب = پدر داستان کوتاه فارسی
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر = سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی
| ولادت = ۲۳ دی ۱۲۷۰ش
| محل تولد = اصفهان
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = اصفهان، تهران، بیروت، فرانسه، سوئیس، برلین، ژنو
| رحلت = ۱۷ آبان ۱۳۷۶ش
| شهادت =
| مدفن = قبرستان پتی ساکونه، ژنو
| طول عمر = ۸۵ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = تشیع
| پیشه = نویسنده، مترجم، پژوهشگر
| درجه علمی = دیپلم حقوق
| دانشگاه = دانشگاه دیژون فرانسه
| علایق پژوهشی = ادبیات داستانی، فرهنگ عامه، تاریخ، ترجمه
| منصب = سرپرست محصلین ایرانی در برلین، کارمند دفتر بین‌المللی کار ژنو
| پس از =
| پیش از =
| اساتید =
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[یکی بود یکی نبود]] | [[دارالمجانین]] | [[فرهنگ لغات عامیانه]] | [[صحرای محشر]] | [[خلقیات ما ایرانیان]]}}
| سبک نوشتاری = واقع‌گرایی، طنز اجتماعی
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE18470AUTHORCODE
}}
{{کاربردهای دیگر|جمال‌زاده (ابهام‌زدایی)}}
'''سید محمدعلی موسوی جمال‌زاده اصفهانی''' (۱۲۷۰-۱۳۷۶ش) نویسنده و مترجم معاصر ایرانی، پدر داستان کوتاه زبان فارسی و آغازگر سبک واقع‌گرایی در ادبیات فارسی.  در ۲۳ دی ۱۲۷۰ش در اصفهان متولد شد. پدرش سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی از خطیبان مشهور دوران مشروطیت بود. تحصیلات مقدماتی را در تهران گذراند و در سال ۱۳۲۶ق برای تحصیل به بیروت رفت. سپس راهی اروپا شد و از دانشگاه دیژون فرانسه دیپلم حقوق گرفت. هم‌زمان با جنگ جهانی اول به دعوت کمیته ملیون به برلین رفت و با مجله کاوه همکاری کرد. پس از مدتی سرپرستی محصلین ایرانی در برلین را عهده‌دار شد و سپس به دفتر بین‌المللی کار در ژنو پیوست و تا پایان عمر در آنجا اقامت داشت. جمال‌زاده را همراه با صادق هدایت و بزرگ علوی سه بنیان‌گذار اصلی ادبیات داستانی معاصر فارسی می‌دانند. داستان «فارسی شکر است» از کتاب «یکی بود یکی نبود» نخستین داستان کوتاه فارسی به شیوه غربی محسوب می‌شود. از مهمترین آثار او می‌توان به «یکی بود یکی نبود»، «دارالمجانین»، «صحرای محشر»، «فرهنگ لغات عامیانه»، «خلقیات ما ایرانیان»، «تلخ و شیرین»، «قصه‌های کوتاه برای بچه‌های ریش‌دار»، «آزادی و حیثیت انسانی»، «گنج شایان» و «بانگ نای» اشاره کرد. همچنین ترجمه‌هایی از آثار نویسندگان اروپایی انجام داده است. سرانجام در ۱۷ آبان ۱۳۷۶ش در ژنو درگذشت و در قبرستان پتی ساکونه به خاک سپرده شد.


|-
داستان‌های وی انتقادی (از وضع زمانه)، ساده، طنزآمیز و آکنده از ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات عامیانه است.
|نام پدر
| data-type="authorfatherName" |
|-
|متولد
| data-type="authorbirthDate" |
|-
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |
|-
|رحلت
| data-type="authorDeathDate" |
|-
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |[[          |            ]]


[[                |              ]]؛
==ولادت==
|-
سید محمدعلی جمال‌زاده، در ۲۳ دی ۱۲۷۰ش، در خانواده‌ای مذهبی در اصفهان به دنیا آمد. او فرزند سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی بود.
|برخی آثار
| data-type="authorWritings" |[[              ]]


[[                  ]]
وی به‌همراه خانواده در سال ۱۳۲۱ق، به تهران مهاجرت کرد<ref>ر.ک: ویکی‌پدیای فارسی</ref>.
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE18470AUTHORCODE
|}
</div>


'''سید محمدعلی موسوی جمال‌زاده اصفهانی''' (۱۲۷۰-۱۳۷۶ش)، نویسنده و مترجم معاصر ایرانی که او را پدر داستان کوتاه زبان فارسی و آغازگر سبک واقع‌گرایی در ادبیات فارسی می‌دانند. او نخستین مجموعه داستان‌های کوتاه ایرانی را با عنوان «یکی بود، یکی نبود»، در سال ۱۳۰۰ در برلین منتشر ساخت.
==تحصیلات==
داستان‌های وی انتقادی (از وضع زمانه)، ساده، طنزآمیز و آکنده از ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات عامیانه است.  
او تحصیلات مقدماتی را در تهران گذراند. در سال 1326ق حدود دوازده سال داشت که پدرش او را برای تحصیل به بیروت فرستاد.


==زادروز، زادگاه و خاندان==
وی در بیروت با [[ابراهیم پورداود]] و [[مهدی ملک‌زاده]] فرزند ملک‌المتکلمین چندین سال هم‌دوره بود. در سال ۱۹۱۰م، تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل به اروپا برود. سپس از راه مصر عازم فرانسه شد. در آنجا ممتازالسلطنه سفیر ایران به وی پیشنهاد کرد که برای تحصیل به لوزان سوئیس برود. سید محمدعلی تا سال ۱۹۱۱م، در لوزان بود. پس از آن به شهر دیژون در فرانسه رفت و دیپلم حقوق خود را از دانشگاه آن شهر گرفت<ref>ر.ک: همان</ref>.
سید محمدعلی جمال‌زاده، در ۲۳ دی ۱۲۷۰ش، در خانواده‌ای مذهبی در اصفهان به دنیا آمد. او فرزند سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی بود.
وی به‌همراه خانواده در سال ۱۳۲۱ق، به تهران مهاجرت کرد<ref>ر.ک: ویکی‌پدیای فارسی</ref>.
 
==تحصیل و سفر برای آن==
جمال‌زاده حدود دوازده سال داشت که پدرش او را برای تحصیل به بیروت فرستاد.
وی در بیروت با ابراهیم پورداود و مهدی ملک‌زاده فرزند ملک‌المتکلمین چندین سال هم‌دوره بود. در سال ۱۹۱۰م، تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل به اروپا برود. سپس از راه مصر عازم فرانسه شد. در آنجا ممتازالسلطنه سفیر ایران به وی پیشنهاد کرد که برای تحصیل به لوزان سوئیس برود. سید محمدعلی تا سال ۱۹۱۱م، در لوزان بود. پس از آن به شهر دیژون در فرانسه رفت و دیپلم حقوق خود را از دانشگاه آن شهر گرفت<ref>ر.ک: همان</ref>.


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
هم‌زمان با جنگ جهانی اول، کمیته‌ای به نام کمیته ملّیّون به رهبری سید حسن تقی‌زاده برای مبارزه با روسیه و انگلیس در برلین تشکیل شد. این کمیته سید محمدعلی جمال‌زاده را به همکاری دعوت نمود. جمال‌زاده در سال ۱۹۱۵م، به برلین رفت و تا سال ۱۹۳۰م، در آنجا اقامت داشت. پس از اقامت کوتاهی در برلین، برای مأموریت از طرف کمیته ملیون به بغداد و کرمانشاه رفت و مدت شانزده ماه در آنجا اقامت داشت. در بازگشت به برلین، مجله کاوه، وی را به همکاری دعوت کرد و تا تعطیلی مجله (۳۰ مارس ۱۹۲۲م)، به همکاری خود با تقی‌زاده ادامه داد.
هم‌زمان با جنگ جهانی اول، کمیته‌ای به نام کمیته ملّیّون به رهبری سید حسن تقی‌زاده برای مبارزه با روسیه و انگلیس در برلین تشکیل شد. این کمیته سید محمدعلی جمال‌زاده را به همکاری دعوت نمود. جمال‌زاده در سال ۱۹۱۵م، به برلین رفت و تا سال ۱۹۳۰م، در آنجا اقامت داشت. پس از اقامت کوتاهی در برلین، برای مأموریت از طرف کمیته ملیون به بغداد و کرمانشاه رفت و مدت شانزده ماه در آنجا اقامت داشت. در بازگشت به برلین، مجله کاوه، وی را به همکاری دعوت کرد و تا تعطیلی مجله (۳۰ مارس ۱۹۲۲م)، به همکاری خود با تقی‌زاده ادامه داد.
پس از تعطیلی مجله کاوه، سرپرستی محصلین ایرانی در سفارت ایران در برلین را به‌عهده گرفت. او به مدت هشت سال این مسئولیت را برعهده داشت، تا اینکه در سال ۱۹۳۱م، به دفتر بین‌المللی کار وابسته به جامعه ملل در ژنو پیوست. وی پس از بازنشستگی از آنجا در سال ۱۹۵۶م، تا پایان عمر همچنان در ژنو اقامت داشت.
 
جمال‌زاده بیشتر عمر خود را در خارج از ایران سپری کرد، اما می‌توان گفت که تمام تحقیقاتش درباره ایران، زبان فارسی و گسترده کردن دانش ایرانیان بود. علی‌رغم اینکه در رشته حقوق تحصیل کرد، ولی درباره حقوق مطلبی ننوشته است<ref>ر.ک: همان</ref>.
پس از تعطیلی مجله کاوه، سرپرستی محصلین ایرانی در سفارت ایران در برلین را به‌عهده گرفت. او به مدت هشت سال این مسئولیت را برعهده داشت، تا اینکه در سال ۱۹۳۱م، به دفتر بین‌المللی کار وابسته به جامعه ملل در ژنو پیوست. وی پس از بازنشستگی از آنجا در سال ۱۹۵۶م برابر با 1315ش، تا پایان عمر همچنان در ژنو اقامت داشت.
جمال‌زاده بیشتر عمر خود را در خارج از ایران سپری کرد، اما می‌توان گفت که تمام تحقیقاتش درباره ایران، زبان فارسی و گسترده کردن دانش ایرانیان بود. علی‌رغم اینکه در رشته حقوق تحصیل کرد، ولی درباره حقوق مطلبی ننوشته است<ref>مهدوی، مصلح‌الدین، ج4، ص754</ref>.


==سبک نگارش==
==سبک نگارش==
محمدعلی جمال‌زاده را همراه با صادق هدایت و بزرگ علوی سه بنیان‌گذار اصلی ادبیات داستانی معاصر فارسی می‌دانند. داستان کوتاه «فارسی شکر است» را که در کتاب «یکی بود، یکی نبود» او چاپ شده‌ است، عموماً به‌عنوان نخستین داستان کوتاه فارسی به شیوه غربی می‌شمارند. این داستان پس از هزار سال از نثرنویسی فارسی، نقطه عطفی برای آن بشمار می‌رود. به‌علاوه، مقدمه جمال‌زاده بر کتاب «یکی بود، یکی نبود»، سند ادبی مهم و در واقع بیانیه نثر معاصر فارسی است. در این مقدمه جمال‌زاده مؤکداً بیان می‌کند که کاربرد ادبیات مدرن نخست بازتاب فرهنگ عامه و سپس انعکاس مسائل و واقعیت‌های اجتماعی می‌باشد<ref>ر.ک: همان</ref>.
محمدعلی جمال‌زاده را همراه با صادق هدایت و بزرگ علوی سه بنیان‌گذار اصلی ادبیات داستانی معاصر فارسی می‌دانند. داستان کوتاه «فارسی شکر است» را که در کتاب «یکی بود، یکی نبود» او چاپ شده‌ است، عموماً به‌عنوان نخستین داستان کوتاه فارسی به شیوه غربی می‌شمارند. این داستان پس از هزار سال از نثرنویسی فارسی، نقطه عطفی برای آن بشمار می‌رود. به‌علاوه، مقدمه جمال‌زاده بر کتاب «یکی بود، یکی نبود»، سند ادبی مهم و در واقع بیانیه نثر معاصر فارسی است. در این مقدمه جمال‌زاده مؤکداً بیان می‌کند که کاربرد ادبیات مدرن نخست بازتاب فرهنگ عامه و سپس انعکاس مسائل و واقعیت‌های اجتماعی می‌باشد<ref>ر.ک: همان</ref>.
== وفات ==
سرانجام این نویسنده محبوب در ۱۷آبان ۱۳۷۶خورشیدی در یکی از خانه‌های سالمندان شهر ژنو راهی دیار ابدی می‌شود. مقبره وی در بلوک ۲۲ قبرستان پتی ساکونه ژنو قرار دارد،


==آثار==
==آثار==
===تألیف===
===تألیف===
{{ستون-شروع|2}}
# گنج شایان؛
# گنج شایان؛
# تاریخ روابط روس با ایران؛
# تاریخ روابط روس با ایران؛
خط ۸۹: خط ۱۰۳:
# کباب غاز؛
# کباب غاز؛
# کشکول جمالی؛
# کشکول جمالی؛
# صندوقچه اسرار؛
# صندوقچه اسرار؛ و...
و...
{{پایان}}


===ترجمه===
===ترجمه===
{{ستون-شروع|2}}
# قهوه‌خانه سورات یا جنگ هفتاد و دو ملت (برناردن دو سن پیر)؛
# قهوه‌خانه سورات یا جنگ هفتاد و دو ملت (برناردن دو سن پیر)؛
# ویلهلم تل (شیللر)؛
# ویلهلم تل (شیللر)؛
خط ۱۰۲: خط ۱۱۷:
# قنبرعلی، جوانمرد شیراز (آرتور کنت دو گوبینو)؛
# قنبرعلی، جوانمرد شیراز (آرتور کنت دو گوبینو)؛
# سیر و سیاحت در ترکستان و ایران (هانری موزر)؛
# سیر و سیاحت در ترکستان و ایران (هانری موزر)؛
# جنگ ترکمن (آرتور کنت دو گوبینو)؛
# جنگ ترکمن (آرتور کنت دو گوبینو)؛و...<ref>ر.ک: همان</ref>.
و...<ref>ر.ک: همان</ref>.
{{پایان}}
 
==درگذشت==
جمال‌زاده در پاییز ۱۳۷۶ش، در سن 105 سالگی، در یک آسایشگاه سالمندان در ژنو، درگذشت.
مقبره وی در بلوک ۲۲ قبرستان پتی ساکونه در شهر ژنو قرار دارد<ref>ر.ک: همان</ref>.
 
==پانویس==
==پانویس==
<references />
<references />


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
ویکی‌پدیای فارسی، به آدرس:
#مهدوی، مصلح‌الدین، اعلام اصفهان، ج2، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، مرکز اصفهان‌شناسی و خانه ملل، چاپ نخست، 1386
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87  
#[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 ویکی‌پدیای فارسی]
 
{{داستان‌نویسی}}
==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
خط ۱۲۲: خط ۱۳۴:
[[‏شهید راه آزادی سید جمال واعظ اصفهانی]]
[[‏شهید راه آزادی سید جمال واعظ اصفهانی]]


[[داستانهای مثنوی : بانگ نای]]
[[داستان‌های مثنوی بانگ نای]]
 
[[آزادی و حیثیت انسانی]]


[[دار المجانین]]
[[دار المجانین]]
[[دوردست؛ زن در ادبیات ایران: زن در آثار محمدعلی جمال‌زاده]]


[[صحرای محشر]]
[[صحرای محشر]]
خط ۱۳۷: خط ۱۵۳:


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات جدید]]
[[رده:نویسندگان]]
[[رده:مترجمان]]
[[رده:داستان‌نویسان]]