پرش به محتوا

امثال و حکم: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۰۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ اوت ۲۰۲۴
جز
جایگزینی متن - 'امثال و حکم (ابهام زدایی)' به 'امثال و حکم (ابهام‌زدایی)'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'امثال و حکم (ابهام زدایی)' به 'امثال و حکم (ابهام‌زدایی)')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۰: خط ۲۰:
| شابک =964-00-0156-2
| شابک =964-00-0156-2
| تعداد جلد =4
| تعداد جلد =4
| کتابخانۀ دیجیتال نور =7361
| کتابخانۀ دیجیتال نور =11385
| کتابخوان همراه نور =11385
| کتابخوان همراه نور =11385
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
خط ۲۶: خط ۲۶:
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
{{کاربردهای دیگر|امثال و حکم (ابهام‌زدایی)}}


'''امثال و حکم''' اثر [[دهخدا، علی‌اکبر|على‌اکبر دهخدا]]، به موضوع ضرب المثل‌ها و حکمت‌هاى ادب فارسی است. زمانى که [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] به تدوین لغت‌نامه خود پرداخت یادداشت‌هاى «امثال و حکم» را نیز در لغت‌نامه وارد کرده بود و اعتماد‌الدوله قراگزلو وزیر معارف وقت از ایشان درخواست کرد که «امثال و حکم» را از یادداشت‌ها مجزا کند و جداگانه منتشر سازد، وى نیز موافقت کرد و یادداشتهاى خود که حاوى مثل، حکمت، اصطلاح و حتى اخبار و احادیث بود را به‌طور جداگانه منتشر نمود.
'''امثال و حکم''' اثر [[دهخدا، علی‌اکبر|على‌اکبر دهخدا]]، به موضوع ضرب المثل‌ها و حکمت‌هاى ادب فارسی است. زمانى که [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] به تدوین لغت‌نامه خود پرداخت یادداشت‌هاى «امثال و حکم» را نیز در لغت‌نامه وارد کرده بود و اعتماد‌الدوله قراگزلو وزیر معارف وقت از ایشان درخواست کرد که «امثال و حکم» را از یادداشت‌ها مجزا کند و جداگانه منتشر سازد، وى نیز موافقت کرد و یادداشتهاى خود که حاوى مثل، حکمت، اصطلاح و حتى اخبار و احادیث بود را به‌طور جداگانه منتشر نمود.
خط ۴۱: خط ۴۲:
وى از منابع مختلفى در تنظیم کتاب استفاده کرده که از آن جمله است:
وى از منابع مختلفى در تنظیم کتاب استفاده کرده که از آن جمله است:


1- مجموعه «امثال میدانى» که در سده پنجم هجرى به زبان عربى تألیف شده است. [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] از این کتاب نزدیک به هزار ضرب المثل عربى بر گرفته و به مجموعه خود وارد کرده است.
# مجموعه «امثال میدانى» که در سده پنجم هجرى به زبان عربى تألیف شده است. [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] از این کتاب نزدیک به هزار ضرب المثل عربى بر گرفته و به مجموعه خود وارد کرده است.
 
# «مجموعه مختصر امثال» چاپ هندوستان که یکصد ضرب المثل از آن اقتباس کرده است.
2- «مجموعه مختصر امثال» چاپ هندوستان که یکصد ضرب المثل از آن اقتباس کرده است.
# «جامع التمثیل» که در هند و در سده 11هجرى چاپ شده و [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] نزدیک به سیصد مثل از آن در کتاب خود آورده است.
 
# «شاهد صادق» که یک مجموعه هندى است و [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] توجه ویژه‌اى به آن نداشته و به نقل از چند مثال از آن بسنده کرده است.
3- «جامع التمثیل» که در هند و در سده 11هجرى چاپ شده و [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] نزدیک به سیصد مثل از آن در کتاب خود آورده است.
 
4- «شاهد صادق» که یک مجموعه هندى است و [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] توجه ویژه‌اى به آن نداشته و به نقل از چند مثال از آن بسنده کرده است.


گروهى بر کتاب خرده گرفتند که عنوان کتاب «امثال و حکم» است ولى در طى آن اصطلاحات و کنایات و اخبار و احادیث و کلمات دیگرى که مثل نیستند وارد شده است. [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] بر این خرده‌گیرى چنین پاسخ گفته است که اگر عنوان کتاب «امثال و حکم و مصطلاحات و کنایات و اخبار و احادیث و...» یا نظیر آن انتخاب مى‌گردید، عنوانى دراز مى‌شد و احتراز از آن واجب بود و از او به عنوان مختصر «امثال و حکم» اکتفا شد. راه دیگر این بوده است که آن اصطلاحات و... حذف شود و طبیعى است که آن حذف، پاسخگوى خردیران مى‌توانست باشد؛ اما محرومیت خوانندگان از فواید آنها جبرانى نمى‌توانست داشته باشد.
گروهى بر کتاب خرده گرفتند که عنوان کتاب «امثال و حکم» است ولى در طى آن اصطلاحات و کنایات و اخبار و احادیث و کلمات دیگرى که مثل نیستند وارد شده است. [[دهخدا، علی‌اکبر|دهخدا]] بر این خرده‌گیرى چنین پاسخ گفته است که اگر عنوان کتاب «امثال و حکم و مصطلاحات و کنایات و اخبار و احادیث و...» یا نظیر آن انتخاب مى‌گردید، عنوانى دراز مى‌شد و احتراز از آن واجب بود و از او به عنوان مختصر «امثال و حکم» اکتفا شد. راه دیگر این بوده است که آن اصطلاحات و... حذف شود و طبیعى است که آن حذف، پاسخگوى خردیران مى‌توانست باشد؛ اما محرومیت خوانندگان از فواید آنها جبرانى نمى‌توانست داشته باشد.
خط ۶۰: خط ۵۸:


مقدمه و متن کتاب
مقدمه و متن کتاب
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[ارسال المثل در مثنوی مولانا جلال‌الدین بلخی]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات فارسی]]