۱۵۹٬۸۰۵
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'هگ' به '') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
[[خانجانی، قاسم]] | [[خانجانی، قاسم]] | ||
[[فلاحزاده، حسین]] | [[فلاحزاده، سید حسین]] | ||
[[حسینیان مقدم، حسین]] | [[حسینیان مقدم، حسین]] | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| تعداد جلد =2 | | تعداد جلد =2 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =15748 | ||
| کتابخوان همراه نور =15748 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۴: | ||
}} | }} | ||
'''تاريخ تشيع''' زير نظر سيد | {{کاربردهای دیگر| تاریخ تشیع (ابهامزدایی)}} | ||
{{کاربردهای دیگر| شیعه (ابهامزدایی)}} | |||
'''تاريخ تشيع''' زير نظر [[خضری، احمدرضا|سيد احمدرضا خضرى]]، توسط [[حیدری آقایی، محمود|محمود حيدرى آقايى]]، [[خانجانی، قاسم|قاسم خانجانى]]، [[فلاحزاده، سید حسین|حسین فلاحزاده]] و [[محمدی، رمضان|رمضان محمدى]] (نويسندگان جلد اول) و [[حسینیان مقدم، حسین|حسین حسینیان مقدم]]، [[داداشنژاد، منصور|منصور داداشنژاد]]، [[مرادینسب، حسین|حسین مرادىنسب]] و [[هدایت پناه، محمدرضا|محمدرضا هدايتپناه]] (نويسندگان جلد دوم) تأليف شده است. در اين اثر تاريخ تشيع از ابتداى پيدايش آن تحت دو عنوان «دوره حضور امامان معصوم(ع)» و «دولتها، خاندانها و آثار علمى و فرهنگى شيعه» مورد بررسى قرار گرفته است. اين اثر به زبان فارسی در سال 1384ش نوشته شده است. | |||
انگيزه تأليف اثر حاضر آن است كه تاكنون يك اثر جامع و پاسخگوى نياز دانشجويان رشته تاريخ، بهويژه دانشجويان تاريخ و تمدن ملل اسلامى، نگارش نيافته است. انگيزه ديگر، آن است كه به مدد | انگيزه تأليف اثر حاضر آن است كه تاكنون يك اثر جامع و پاسخگوى نياز دانشجويان رشته تاريخ، بهويژه دانشجويان تاريخ و تمدن ملل اسلامى، نگارش نيافته است. انگيزه ديگر، آن است كه به مدد بهرهگيرى از منابع، مآخذ، پژوهشها و مطالعات نوين، بار ديگر مبانى و مفاهيم اساسى تشيّع و ارزيابى انتقادى علل و چگونگى پيدايش اين مذهب و سير تكوينى آن تبيين و سهم بزرگ و بىبديل آن در تكوين نهضت معنوى اسلام روشن و نقش انكارناپذير اين مذهب در گسترش حيات معنوى و بارورى اسلام بيان شود.<ref>پيشگفتار، ص18</ref> | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۴: | ||
در فصل دوم، چگونگى پيدايش تشيع بررسى شده است. آنچه در اين فصل مىخوانيم آن است كه روايات فراوانى در منابع حديثى شيعه و اهل سنت از پيامبر(ص) درباره برترى [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] بر ديگر اصحاب آن حضرت از جهت علم، فقه، قضا، شجاعت، تقوا، عبادت و... وجود دارد. از مجموع اين روايات چنين برمىآيد كه [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] بهعنوان برجستهترين صحابى پيامبر(ص) مطرح بود و اين مرتبه تا بدان حد مىرسد كه او را چون نفس پيامبر قرار داده است و براساس اصل عقلايى «تقدم افضل بر مفضول» شيعه بر اين باور است كه صلاحيت رهبرى امت و جانشينى پيامبر در آن برهه، منحصر به [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] بوده و ازاينرو انتخاب و مقدم كردن ديگر صحابه بر او، برخلاف عقل و يك انتخاب غيرشرعى بوده است؛ گرچه علما و متكلمين اهل سنت، برخلاف اين اصل عقلايى به جواز تقدم مفضول بر فاضل رأى دادهاند، اما هيچ دليل قانعكنندهاى براى اين مدعاى خود نتوانستهاند اقامه كنند.<ref>همان، ص88</ref> | در فصل دوم، چگونگى پيدايش تشيع بررسى شده است. آنچه در اين فصل مىخوانيم آن است كه روايات فراوانى در منابع حديثى شيعه و اهل سنت از پيامبر(ص) درباره برترى [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] بر ديگر اصحاب آن حضرت از جهت علم، فقه، قضا، شجاعت، تقوا، عبادت و... وجود دارد. از مجموع اين روايات چنين برمىآيد كه [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] بهعنوان برجستهترين صحابى پيامبر(ص) مطرح بود و اين مرتبه تا بدان حد مىرسد كه او را چون نفس پيامبر قرار داده است و براساس اصل عقلايى «تقدم افضل بر مفضول» شيعه بر اين باور است كه صلاحيت رهبرى امت و جانشينى پيامبر در آن برهه، منحصر به [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]] بوده و ازاينرو انتخاب و مقدم كردن ديگر صحابه بر او، برخلاف عقل و يك انتخاب غيرشرعى بوده است؛ گرچه علما و متكلمين اهل سنت، برخلاف اين اصل عقلايى به جواز تقدم مفضول بر فاضل رأى دادهاند، اما هيچ دليل قانعكنندهاى براى اين مدعاى خود نتوانستهاند اقامه كنند.<ref>همان، ص88</ref> | ||
تشيع دورههاى مختلفى را پشت سر گذاشته است كه دوره تكوينى انديشههاى سياسى اعتقادى آن از مهمترين اين دورههاست و تكوين انديشههاى شيعه، سبب تمييز آنان از تسنن شده است. در طول تاريخ، عواملى در بسط انديشههاى شيعى مؤثر بوده كه از مهمترين آنها رفتارها و سخنان حضرت زهرا(س) و [[امام على(ع)]] با خلفا مىباشد و بعد از آن دو، تربيتيافتگان خاص [[امام على(ع)]] مانند ابوذر، عمار، مقداد و سلمان از كوششكنندگان اوليه براى بسط اين انديشهها بودهاند. در فصل سوم كتاب، تشيع در دوران خلفاى | تشيع دورههاى مختلفى را پشت سر گذاشته است كه دوره تكوينى انديشههاى سياسى اعتقادى آن از مهمترين اين دورههاست و تكوين انديشههاى شيعه، سبب تمييز آنان از تسنن شده است. در طول تاريخ، عواملى در بسط انديشههاى شيعى مؤثر بوده كه از مهمترين آنها رفتارها و سخنان حضرت زهرا(س) و [[امام على(ع)]] با خلفا مىباشد و بعد از آن دو، تربيتيافتگان خاص [[امام على(ع)]] مانند ابوذر، عمار، مقداد و سلمان از كوششكنندگان اوليه براى بسط اين انديشهها بودهاند. در فصل سوم كتاب، تشيع در دوران خلفاى سهگانه، مورد بررسى قرار گرفته است.<ref>همان، ص107</ref> | ||
در فصل چهارم، به بررسى تاريخ تشيع در عصر [[امام على(ع)]] پرداخته شده است. نويسندگان براى درك عميقترى از روند تشيع در اين مقطع، نخست به جريان انتخاب آن حضرت و تحولات پس از آن روى آوردهاند. همچنين به اجمال، فرقهها و جريانهاى ديگرى را كه در دوره مذكور مطرح بودهاند، بررسى نمودهاند.<ref>همان، ص132</ref> | در فصل چهارم، به بررسى تاريخ تشيع در عصر [[امام على(ع)]] پرداخته شده است. نويسندگان براى درك عميقترى از روند تشيع در اين مقطع، نخست به جريان انتخاب آن حضرت و تحولات پس از آن روى آوردهاند. همچنين به اجمال، فرقهها و جريانهاى ديگرى را كه در دوره مذكور مطرح بودهاند، بررسى نمودهاند.<ref>همان، ص132</ref> | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۴: | ||
فصل دوم: آل بويه؛ از جمله نخستين دولتهاى قدرتمند شيعه است كه از سال 328 تا 446ق، به مدت نزدیک به يك قرنونيم، توانست در حوزه جغرافيايى ایران و عراق، برخلافت عباسى تسلط كامل داشته باشد. مؤسسان اين دولت، سه برادر بويهى، يعنى على عمادالدوله، حسن ركنالدوله و احمد معزالدوله بودند كه از خطه شمال ایران برخاسته بودند. آنان ابتدا از فرماندهان ماكان بن كاكى بودند كه با مرداويج بن زيار مىجنگيدند؛ ولى پس از شكست خودرن ماكان، به مرداويج پيوستند.<ref>همان، ص80</ref> | فصل دوم: آل بويه؛ از جمله نخستين دولتهاى قدرتمند شيعه است كه از سال 328 تا 446ق، به مدت نزدیک به يك قرنونيم، توانست در حوزه جغرافيايى ایران و عراق، برخلافت عباسى تسلط كامل داشته باشد. مؤسسان اين دولت، سه برادر بويهى، يعنى على عمادالدوله، حسن ركنالدوله و احمد معزالدوله بودند كه از خطه شمال ایران برخاسته بودند. آنان ابتدا از فرماندهان ماكان بن كاكى بودند كه با مرداويج بن زيار مىجنگيدند؛ ولى پس از شكست خودرن ماكان، به مرداويج پيوستند.<ref>همان، ص80</ref> | ||
فصل سوم: اسماعيليان؛ مذهب اسماعيليه نزارى به رهبرى حسن صباح، يكى از قدرتمندترين فرقههاى سياسى- مذهبى در ایران بود كه توانست به مدت دو قرن، در مقابل خلافت عباسى و سلجوقيان، قد علم كرده، توسعه يابد. به اعتقاد نویسنده، گرايش بخش قابل توجهى از مناطق مختلف ایران و حتى برخى از بزرگان و سياستمداران سلجوقى به اين مذهب، نشان از زمينههاى افول خلافت عباسى در ایران، در عرصههاى مذهبى و سياسى داشت. هرچند آنان آنگونه كه بايسته و شايسته است، نتوانستند عقايد مذهبى خود را همانند ديگر مذاهب تبيين كنند و از اين جهت، راه را بر تهمت و افتراى دشمنان بر روى خود بازگذاشتند، اما حضور فعال پيروان مذهب نزارى در ایران به مدت دو قرن، نشان مىدهند كه خلافت عباسى نمىتوانست پاسخگوى خوب و متناسب با فرهنگ بومى | فصل سوم: اسماعيليان؛ مذهب اسماعيليه نزارى به رهبرى حسن صباح، يكى از قدرتمندترين فرقههاى سياسى- مذهبى در ایران بود كه توانست به مدت دو قرن، در مقابل خلافت عباسى و سلجوقيان، قد علم كرده، توسعه يابد. به اعتقاد نویسنده، گرايش بخش قابل توجهى از مناطق مختلف ایران و حتى برخى از بزرگان و سياستمداران سلجوقى به اين مذهب، نشان از زمينههاى افول خلافت عباسى در ایران، در عرصههاى مذهبى و سياسى داشت. هرچند آنان آنگونه كه بايسته و شايسته است، نتوانستند عقايد مذهبى خود را همانند ديگر مذاهب تبيين كنند و از اين جهت، راه را بر تهمت و افتراى دشمنان بر روى خود بازگذاشتند، اما حضور فعال پيروان مذهب نزارى در ایران به مدت دو قرن، نشان مىدهند كه خلافت عباسى نمىتوانست پاسخگوى خوب و متناسب با فرهنگ بومى ایرانیان براى حل مشكلات مذهبى و سياسى و اجتماعى آنان باشد.<ref>همان، ص104-105</ref> | ||
فصل چهارم: سربداران؛ در اين فصل، به اين نكته اشاره گرديده كه هتك حرمت ايلچيان مغول به مردم باشتين، اولين جرقه قيام سربداران را زده و اميران سربدار، با حمايت و نفوذ رهبران دينى، توانستند در منطقه خراسان، دولت سربدارى را تأسيس كنند، لكن اختلافات درونى و قطع حمايت رهبران دينى از اميران سربدار، اسباب سقوط اين دولت را به وجود آورد.<ref>همان، 125</ref> | فصل چهارم: سربداران؛ در اين فصل، به اين نكته اشاره گرديده كه هتك حرمت ايلچيان مغول به مردم باشتين، اولين جرقه قيام سربداران را زده و اميران سربدار، با حمايت و نفوذ رهبران دينى، توانستند در منطقه خراسان، دولت سربدارى را تأسيس كنند، لكن اختلافات درونى و قطع حمايت رهبران دينى از اميران سربدار، اسباب سقوط اين دولت را به وجود آورد.<ref>همان، 125</ref> | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۰۷: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
مقدمه و متن كتاب. | مقدمه و متن كتاب. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[آشنایی با فرق تشیع]] | |||
[[تاريخ الشيعة]] | |||
[[تاریخ شیعه/ترجمه]] | |||
[[تاریخ تشیع در ایران]] | |||
[[تاریخ عقاید و مذاهب شیعه]] | |||
[[تشیع در مسیر تاریخ]] | |||
[[سیری در تاريخ تشيع]] | |||
[[فرق الشيعة]] | |||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۳۴: | ||
[[رده: فرق اسلامی]] | [[رده: فرق اسلامی]] | ||
[[رده: فرق شیعه]] | [[رده: فرق شیعه]] | ||
[[رده:فروردین(1400)]] | |||