۱۵۹٬۸۰۵
ویرایش
(صفحهای تازه حاوی «<div class="wikiInfo"> بندانگشتی| {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = همای شیرازی | |||
| تصویر = NUR50477.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| نام کامل = محمدرضا قلیخان همای شیرازی | |||
| نامهای دیگر = | |||
|نامهای دیگر | | لقب = | ||
| | | تخلص = هما | ||
| | | نسب = | ||
|نام پدر | | نام پدر = ملا بدیع خان (پسر ملا شاهنشاه) | ||
| | | ولادت = ۱۲۱۲ق | ||
| محل تولد = شیراز | |||
| | | کشور تولد = ایران | ||
| | | محل زندگی = شیراز، نجف، هندوستان، اصفهان، تهران | ||
| | | رحلت = ۱۲۹۰ق | ||
| شهادت = | |||
| مدفن = اصفهان، امامزاده احمد بن علی بن محمد الباقر(ع) | |||
| | | طول عمر = ۷۸ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| خویشاوندان = | |||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = تشیع | ||
| | | پیشه = شاعر، فقیه، عارف | ||
| | | درجه علمی = اجتهاد | ||
|اساتید | | دانشگاه = | ||
| | | علایق پژوهشی = شعر، عرفان، فقه، ادبیات عرب | ||
| | | منصب = | ||
| | | پس از = | ||
| | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[صاحب جواهر، محمدحسن|محمدحسن صاحب جواهر]]}} | |||
| | | مشایخ = | ||
|کد مؤلف | | معاصرین = | ||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان همای شیرازی «شکرستان»]] | تعلیقاتی بر نهجالبلاغه | حواشی بر شرح تجرید قوشجی}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
'''همای شیرازی''' ( | | امضا = | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE50477AUTHORCODE | |||
}} | |||
'''همای شیرازی''' (۱۲۱۲-۱۲۹۰ق) شاعر، فقیه و عارف دوره قاجاریه، از شاگردان [[صاحب جواهر، محمدحسن|شیخ محمدحسن صاحب جواهر]] و صاحب دیوان شعر «شکرستان». نام اصلی وی محمدرضا قلیخان بن ملا بدیعخان است. در سال ۱۲۱۲ق در شیراز متولد شد. پدرش ملا بدیعخان از ایلیات فارس بود. در چهارده سالگی به عتبات عالیات سفر کرد و نزدیک هیجده سال در نجف اشرف اقامت گزید و نزد شیخ محمدحسن صاحب جواهر به تحصیل علوم شرعی پرداخت تا به درجه اجتهاد رسید. همچنین یک دوره فلسفه به طریق اشراقیان تحصیل کرد و مشرب عرفان را بر سایر مسالک ترجیح داد. پس از فراغت از تحصیل، به هندوستان، مکه، اصفهان، تهران و دیگر مناطق سفر کرد. دارای اخلاق درویشی، قانع و بیاعتنا به مال دنیا بود و نقل شده در قحطی اصفهان جوان یهودی گرسنهای را نجات داد. بیشتر آثارش از بین رفته و تنها دیوان شعر و تعلیقاتی بر نهجالبلاغه و برخی کتب باقی مانده است. وی در اصفهان درگذشت و در امامزاده احمد بن علی بن محمد الباقر(ع) دفن شد. | |||
==نام اصلی== | ==نام اصلی== | ||
نام اصلی وی، «محمدرضا قلیخان» و بیشتر اشتهارش به همان تخلص بوده و اینکه در کتاب «فارسنامه» و | نام اصلی وی، «محمدرضا قلیخان» و بیشتر اشتهارش به همان تخلص بوده و اینکه در کتاب «فارسنامه» و «[[مجمع الفصحاء]]»، نام او را محمدعلی نوشتهاند، خطاست و در متن کتاب «تذكرة طرائق الحقائق» متابعت از آنها شده است<ref>ر.ک: همائی، میرزا جلالالدین، ص218</ref>. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۳: | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
هما مثل سایر خانوادهاش در بدو امر، در زی سرکردگان و صاحبمنصبان نظامی بوده و در سن 14 سالگی پس از فراغت از تکمیل خط و قرائت فارسی، به اشتیاق تحصیل علم، از شیراز به عتبات عالیات سفر کرده و قریب هیجده سال در نجف اشرف رحل اقامت فکنده و خدمت شیخ محمدحسن صاحب | هما مثل سایر خانوادهاش در بدو امر، در زی سرکردگان و صاحبمنصبان نظامی بوده و در سن 14 سالگی پس از فراغت از تکمیل خط و قرائت فارسی، به اشتیاق تحصیل علم، از شیراز به عتبات عالیات سفر کرده و قریب هیجده سال در نجف اشرف رحل اقامت فکنده و خدمت شیخ [[صاحب جواهر، محمدحسن|محمدحسن صاحب جواهر]]، تلمذ نموده تا حدی که در علوم شرعیه صاحب درجه اجتهاد و حائز ملکه استنباط احکام گشته و نزد اساتید دیگر نیز یک دوره فلسفه به طریق اشراقیین تحصیل کرده و مشرب عرفان را بر سائر مسالک ترجیح داده و بالاخره در این قسمت دارای یک نوع مذاق عرفانی شده است. در مدت تحصیل بیاندازه تحمل مشقت و صعوبت کرده؛ زیرا با وجود فقر و تهیدستی خیلی آبرومند و بلندطبع بوده و طبعا تملق و چاپلوسی را خوب نمیدانسته است<ref>ر.ک: همان، ص218-219</ref>. | ||
==سیاحت و مسافرتها== | ==سیاحت و مسافرتها== | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۹: | ||
==مذاق ادبی== | ==مذاق ادبی== | ||
در ایام اشتغال به تحصیل، گاهی بر سبیل تفنن، قریحه شاعرانهاش، او را مجبور به سرودن ترانههای منظومی به عربی یا فارسی میکرده و اغلب اوقات نیز به تدریس کتب ادبی عربی از قبیل مطول و مقامات حریری و مقامات بدیعالزمان همدانی و معلقات سبعه و بعضی دواوین شعرای عرب مانند دیوان متنبی و ابوالعلاء معری و امثال آنها میپرداخته است و در هنگام اقامت در اصفهان نیز با وجود اینکه کاملا از این عوالم بیزار و منصرف شده بود، گاهی به اصرار بعضی ارباب ذوق، حوزه تدریسی برای او منعقد میشد، ولی چیزی نمیگذشت که به عزلت یا مسافرت، اساس را بر هم زده و میگفته است: | در ایام اشتغال به تحصیل، گاهی بر سبیل تفنن، قریحه شاعرانهاش، او را مجبور به سرودن ترانههای منظومی به عربی یا فارسی میکرده و اغلب اوقات نیز به تدریس کتب ادبی عربی از قبیل مطول و مقامات حریری و مقامات بدیعالزمان همدانی و معلقات سبعه و بعضی دواوین شعرای عرب مانند دیوان متنبی و [[ابوالعلاء معری]] و امثال آنها میپرداخته است و در هنگام اقامت در اصفهان نیز با وجود اینکه کاملا از این عوالم بیزار و منصرف شده بود، گاهی به اصرار بعضی ارباب ذوق، حوزه تدریسی برای او منعقد میشد، ولی چیزی نمیگذشت که به عزلت یا مسافرت، اساس را بر هم زده و میگفته است: | ||
خوشا هنگام رسوایی زهی ایام شیدایی'' | |||
{{شعر}} | |||
از آن غافل که سلطانی است اندر بیسروپایی'' | {{ب|'' دلم بگرفت از تحصیل علم و بحث دانایی''|2='' خوشا هنگام رسوایی زهی ایام شیدایی''}} | ||
{{ب|'' مرا از بیسروپایی گدایان عیبجو هر دم''|2='' از آن غافل که سلطانی است اندر بیسروپایی''}} | |||
بسوزان دفتر دانش بشوی اوراق دانایی | {{ب|'' هما در کوی نادانی بهرغم پند دانایان''|2='' بسوزان دفتر دانش بشوی اوراق دانایی''<ref>ر.ک: همان، ص220</ref>}} | ||
{{پایان شعر}} | |||
==مسلک و اخلاق== | ==مسلک و اخلاق== | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۹: | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
اغلب مسطورات و تألیفات علمی و ادبی او، بهواسطه عدم اهتمام و بیاعتنایی او در سفر و حضر، از بین رفته است و تنها چیز باقیمانده علاوه بر دیوان شعر، تعلیقات متفرقهای است بر | اغلب مسطورات و تألیفات علمی و ادبی او، بهواسطه عدم اهتمام و بیاعتنایی او در سفر و حضر، از بین رفته است و تنها چیز باقیمانده علاوه بر دیوان شعر، تعلیقات متفرقهای است بر نهجالبلاغه و مقامات حریری و قسمتی از حواشی بر شرح تجرید قوشجی و چند جزء از شرح بر شمسیه منطق و شرح بر قصاید مشکله عربی<ref>ر.ک: همان، ص220</ref>. | ||
==پانویس == | ==پانویس == | ||
<references/> | <references /> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
همایی، میرز اجلالالدین، «همای شیرازی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: ارمغان، تیر 1308، دوره دهم، شماره 4 (17 صفحه، از 217 تا 233) | [[:noormags:456618|همایی، میرز اجلالالدین، «همای شیرازی»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: ارمغان، تیر 1308، دوره دهم، شماره 4 (17 صفحه، از 217 تا 233)]] | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[دیوان همای شیرازی «شکرستان»]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:آذر(1400)]] | |||
[[رده: | |||