۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
تسهيل النظر و تعجيل الظفر في أخلاق الملك و سياسة الملك: تفاوت میان نسخهها
تسهيل النظر و تعجيل الظفر في أخلاق الملك و سياسة الملك (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۰:۲۴
، ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹جایگزینی متن - 'نگ' به 'نگ'
جز (جایگزینی متن - 'تگ' به 'تگ') |
جز (جایگزینی متن - 'نگ' به 'نگ') |
||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
تبویب و تنظیم مباحث سیاسی در چهار اثر الأحکام السلطانیة، نصیحة الملوک، تسهیل النظر و تعجیل الظفر و قوانین الوزارة ماوری همانند نیست. بررسی تطبیقی ساختار صوری آنها گویای نظام فکری در هریک از آن آثار است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/6571/210 ر.ک: نوری، محمد، ص210]</ref>. | تبویب و تنظیم مباحث سیاسی در چهار اثر الأحکام السلطانیة، نصیحة الملوک، تسهیل النظر و تعجیل الظفر و قوانین الوزارة ماوری همانند نیست. بررسی تطبیقی ساختار صوری آنها گویای نظام فکری در هریک از آن آثار است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/6571/210 ر.ک: نوری، محمد، ص210]</ref>. | ||
تسهیل النظر و تعجیل الظفر فی اخلاق الملک و سیاسة الملک، | تسهیل النظر و تعجیل الظفر فی اخلاق الملک و سیاسة الملک، همانگونه که از نامش پیداست دارای دو مبحث کلی اخلاق زمامدار و کشورداری است. مبحث اول خلاصهای از کتاب نصیحة الملوک است و به فضایل و رذایل حاکم میپردازد. مبحث اسباب اختلال الدول این کتاب با باب سوم کتاب نصیحة الملوک شباهت دارد. | ||
[[ماوردی، علی بن محمد|ماوردی]] در مبحث دوم، مقولههای سیاسی را نه از نگاه یک حقوقدان و فقیه بلکه از منظر یک فیلسوف و عالم سیاسی نگریسته و تحلیل کرده است. تحلیلهای وی صبغه فقهی ندارد بلکه تعلیل و غایتسنجی و استدلال عقلی از مهمترین ویژگیهای آن است؛ البته مسائل فقهی در مطاوی مباحث نه بهمنظور ارائه ابحاث فقهی بلکه برای تشیید و تحکیم مباحث عقلی و استدلالی است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/6571/213 ر.ک: همان، ص214-213]</ref>. | [[ماوردی، علی بن محمد|ماوردی]] در مبحث دوم، مقولههای سیاسی را نه از نگاه یک حقوقدان و فقیه بلکه از منظر یک فیلسوف و عالم سیاسی نگریسته و تحلیل کرده است. تحلیلهای وی صبغه فقهی ندارد بلکه تعلیل و غایتسنجی و استدلال عقلی از مهمترین ویژگیهای آن است؛ البته مسائل فقهی در مطاوی مباحث نه بهمنظور ارائه ابحاث فقهی بلکه برای تشیید و تحکیم مباحث عقلی و استدلالی است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/6571/213 ر.ک: همان، ص214-213]</ref>. | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
نویسنده در فصل دوم کتاب مبادی فضیلتها را ذکر کرده است؛ او اول فضائل را عقل و آخر آن را عدل دانسته است. سپس بر ادعای خود چنین استدلال میکند که اصل و اساس فضیلتها عقل است چراکه فضیلت از عقل ایجاد میشود و بهوسیله آن تدبیر میشود. عدل نیز نتیجه فضیلت است زیرا بهوسیله عدل بر فضائل توانایی حاصل میشود پس آخر فضائل عدل است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38420/1/12 ر.ک: متن کتاب، ص12]</ref>. | نویسنده در فصل دوم کتاب مبادی فضیلتها را ذکر کرده است؛ او اول فضائل را عقل و آخر آن را عدل دانسته است. سپس بر ادعای خود چنین استدلال میکند که اصل و اساس فضیلتها عقل است چراکه فضیلت از عقل ایجاد میشود و بهوسیله آن تدبیر میشود. عدل نیز نتیجه فضیلت است زیرا بهوسیله عدل بر فضائل توانایی حاصل میشود پس آخر فضائل عدل است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38420/1/12 ر.ک: متن کتاب، ص12]</ref>. | ||
[[ماوردی، علی بن محمد|ماوردی]] در فصل نوزدهم کتاب از جمله ویژگیهای زمامدار را افضلیت دینی از مردم دانسته است؛ | [[ماوردی، علی بن محمد|ماوردی]] در فصل نوزدهم کتاب از جمله ویژگیهای زمامدار را افضلیت دینی از مردم دانسته است؛ همانگونه که مردم باید از او فرمانبرداری داشته باشند. سپس به توصیه اردشیر بن بابک به پادشاهان فارس اشاره کرده است: دین و حکومت توأم هستند. هیچیک بدون دیگری پایدار نخواهند بود؛ چراکه دین اساس حکومت و پادشاه نگهبان دین است. حکومت باید اساس داشته باشد و اساس نیز نگهبان لازم دارد؛ زیرا آنچه محافظی نداشته باشد ضایع و آنچه پایه و اساسی ندارد ویران میشود<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38420/1/148 ر.ک: همان، ص149-148]</ref>. | ||
استنادات وی به روایات پیامبر(ص) نیز قابلتوجه است: هرگاه خداوند خیر زمامداری را بخواهد وزیر راستگویی را برای او قرار میدهد که چون فراموش کند به یادش میآورد و اگر به یاد آورد کمکش کند و اگر خداوند خیر زمامداری را نخواهد وزیر بدی برای او قرار میدهد که اگر فراموش کند به یادش نمیآورد و اگر به یاد آورد مددش نمیدهد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38420/1/203 ر.ک: همان، ص203]</ref>. | استنادات وی به روایات پیامبر(ص) نیز قابلتوجه است: هرگاه خداوند خیر زمامداری را بخواهد وزیر راستگویی را برای او قرار میدهد که چون فراموش کند به یادش میآورد و اگر به یاد آورد کمکش کند و اگر خداوند خیر زمامداری را نخواهد وزیر بدی برای او قرار میدهد که اگر فراموش کند به یادش نمیآورد و اگر به یاد آورد مددش نمیدهد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/38420/1/203 ر.ک: همان، ص203]</ref>. | ||