المسايرة في علم الكلام و العقائد التوحيدية المنجية في الآخرة: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

   

[[عبدالحميد، محمد محيي‌الدين|محمد محی‌الدین عبدالحمید]] بر این اثر تعلیقه زده و آن را شرح کرده است.  

[[ابن همام، محمد بن عبدالواحد|ابن همام]] در مقدمه کتاب، پس از اشاره به اینکه کتاب در چهار رکن تألیف خواهد شد، هریک از ارکان را مشتمل بر ده اصل می‌داند. به اشتمال ارکان کتاب بر ده اصل در ابتدای هر رکن نیز تصریح شده، اما جز در رکن اول در دیگر رکن‎های کتاب این موضوع محقق نشده است؛ به‎عنوان مثال رکن سوم کتاب مشتمل بر پنج اصل است.  

او در مقدمه کتاب، توضیح داده که نخست قصد داشته رساله مذکور از [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] را مختصر کند، ولی بعدا به خاطرش می‌گذرد که مطالبی را که مهم می‌داند، بر آن بیفزاید. وی به این کار مشغول شده و آن را ادامه می‌دهد، تا آنجا که از قصد اول خارج شده و کتاب مستقلی را می‌نگارد، ولی با همان سبک و سیاق رساله [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]]..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/4 ر.ک: مقدمه، ص4] </ref>.  

در رکن سوم، موضوع افعال الهی مطرح شده است. نویسنده پیش از ورود به این موضوع، مسئله اختلاف مشایخ حنفیه و اشاعره در صفات افعال (صفات دال بر نوعی تأثیر که به اعتبار اسماء آثارشان، اسمایی غیر از اسم قدرت دارند و جامع همه آنها اسم «تکوین» است؛ مثلاًاگر آن اثر، «مخلوق» باشد، اسم، «خالق» و صفت، «خلق» خواهد بود و...)را مطرح کرده است. مشایخ حنفی متأخر معتقدند که صفات فعل، صفاتی قدیم و زائد بر صفات متقدم (علم، قدمت، ابدیت، جسم نبودن و...) هستند. اشاعره معتقدند که صفت «تکوین»، با همه فصولش، چیزی جز صفت «قدرت» به اعتبار تعلق آن به متعلقی خاص نیست؛ بنابراین «تخلیق»، همان «قدرت» است به اعتبار تعلق آن به «مخلوق» و..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/37 ر.ک: همان، ص40-37]</ref>.  

او برای امام پنج ویژگی را شرط می‌داند و هاشمی و معصوم بودن را به شیعه نسبت داده و از جمله شروط امامت نمی‌داند؛ حتی اعتقاد حنفیه مبنی بر شرط نبودن عدالت برای امام و صحیح بودن تقلید از فاسق را نیز می‌پذیرد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/170 ر.ک: همان، ص170]</ref>‏ و در پایان آخرین اصل چنین می‌نویسد: «واجب است اطاعت از امام عادل یا فاجر هنگامی‌که مخالفت با شرع نکند»<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/172 ر.ک: همان، ص172]</ref>.  

==وضعیت کتاب==

   

فهرست مطالب در انتهای کتاب ذکر شده است. عبدالمجید لبان، تعلیقه‌ای بر کتاب نوشته و از محقق اثر [[عبدالحميد، محمد محيي‌الدين|محی‌الدین عبدالحمید]] تجلیل کرده؛ این تعلیقه، پس از فهرست کتاب آمده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/201 ر.ک: متن کتاب، ص201] </ref>.

# مقدمه و متن کتاب.

# [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5095 مؤذن جامی، محمدهادی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج5، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378.]

==وابسته‌ها==